Research Article

Turizm Destinasyonlarında Mutfak Çalışanlarının İş Motivasyonu ile Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Mesleki Öz-Yeterliliğin Aracı Rolü

Volume: 9 Number: 2 July 31, 2026
EN TR

Turizm Destinasyonlarında Mutfak Çalışanlarının İş Motivasyonu ile Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Mesleki Öz-Yeterliliğin Aracı Rolü

Abstract

Bu çalışma, iş motivasyonunun yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinde mesleki öz-yeterliliğin aracılık rolünü incelemektir. Araştırma kapsamında İzmir’de faaliyet gösteren otel, restoran ve catering işletmelerinde çalışan 398 mutfak personelinden anket yoluyla veri toplanmıştır. Veriler, kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS-YEM) ile SmartPLS 4 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgulara göre, kendini gerçekleştirme ve yönetici yaklaşımı mesleki öz-yeterliliği pozitif yönde etkilemektedir. Mesleki öz-yeterliliğin hem araştırma hem de geliştirme boyutları üzerinde anlamlı ve güçlü etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Yönetici yaklaşımının geliştirme boyutu üzerinde doğrudan etkisi bulunurken, kendini gerçekleştirmenin araştırma boyutu üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmamıştır. Kendini gerçekleştirme ile araştırma boyutu arasında tam aracılık, yönetici yaklaşımı ile geliştirme boyutu arasında ise kısmi aracılık ilişkisi olduğunu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, mesleki öz-yeterliliğin çalışanların motivasyonunu yenilikçi davranışlara dönüştüren önemli bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuçlar, sosyal bilişsel kuram ve öz belirleme kuramının gastronomi alanındaki açıklamalarını desteklemektedir. Ayrıca çalışma, turizm işletmelerinde çalışanların öz-yeterlilik düzeylerini geliştirmeye yönelik uygulamaların yenilikçi davranışları artırabileceğini göstermektedir.

Keywords

Ethical Statement

Veri toplama süreci, Düzce Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’nun 05.05.2026 tarihli, 07 sayılı toplantısında alınan 2026/225 numaralı kararıyla etik açıdan onaylanmıştır.

References

  1. Alkış, H., & Öztürk, Y. (2009). Otel işletmelerinde motivasyon faktörleri üzerine bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(28), 212-236. https://izlik.org/JA67PH25PM
  2. Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach. Psychological Bulletin, 103(3), 411–423. https://doi.org/10.1037/0033-2909.103.3.411
  3. Attiq, S., Rasool, H., & Iqbal, S. (2017). The Impact of Supportive Work Environment, Trust, and Self-Efficacy on Organizational Learning and Its Effectiveness: A Stimulus-Organism Response Approach. Business & Economic Review: 9(2), 73–100. https://doi.org/10.22547/BER/9.2.4
  4. Ayaz, N., & Aydın, A. (2018). Yiyecek ve içecek işletmelerinde iş motivasyonun hijyen davranışına etkisi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 15(2), 287-301. https://doi.org/10.24010/soid.350511
  5. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action. Englewood Cliffs, NJ, 1986(23-28), 2.
  6. Bandura, A. (2001). Social cognitive theory: An agentic perspective. Annual Review of Psychology, 52, 1–26. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.1
  7. Bargsted, M., Ramírez-Vielma, R., &Yeves, J. (2019). Professional self-efficacy and job satisfaction: The mediator role of work design. Journal of Work and Organizational Psychology, 35(3), 157-163. https://doi.org/10.5093/jwop2019a18
  8. Bayındır, M. S., & Demir, M. (2019). Otel İşletmelerinde Mutfak Şeflerinin Yenilikçi Davranışlarını Etkileyen Faktörlerin Analizi: Antalya Örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 7(3), 1689-1710. https://doi.org/10.21325/jotags.2019.443

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Human Resources and Industrial Relations (Other), Tourism (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 31, 2026

Publication Date

July 31, 2026

Submission Date

June 23, 2026

Acceptance Date

July 21, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 2

APA
Lokman, U., Solmaz, R., & Kayış, V. (2026). Turizm Destinasyonlarında Mutfak Çalışanlarının İş Motivasyonu ile Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Mesleki Öz-Yeterliliğin Aracı Rolü. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 9(2), 851-870. https://doi.org/10.53353/atrss.1977597
AMA
1.Lokman U, Solmaz R, Kayış V. Turizm Destinasyonlarında Mutfak Çalışanlarının İş Motivasyonu ile Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Mesleki Öz-Yeterliliğin Aracı Rolü. ATRSS. 2026;9(2):851-870. doi:10.53353/atrss.1977597
Chicago
Lokman, Uğur, Rıdvan Solmaz, and Vedat Kayış. 2026. “Turizm Destinasyonlarında Mutfak Çalışanlarının İş Motivasyonu Ile Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Mesleki Öz-Yeterliliğin Aracı Rolü”. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences 9 (2): 851-70. https://doi.org/10.53353/atrss.1977597.
EndNote
Lokman U, Solmaz R, Kayış V (July 1, 2026) Turizm Destinasyonlarında Mutfak Çalışanlarının İş Motivasyonu ile Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Mesleki Öz-Yeterliliğin Aracı Rolü. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences 9 2 851–870.
IEEE
[1]U. Lokman, R. Solmaz, and V. Kayış, “Turizm Destinasyonlarında Mutfak Çalışanlarının İş Motivasyonu ile Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Mesleki Öz-Yeterliliğin Aracı Rolü”, ATRSS, vol. 9, no. 2, pp. 851–870, July 2026, doi: 10.53353/atrss.1977597.
ISNAD
Lokman, Uğur - Solmaz, Rıdvan - Kayış, Vedat. “Turizm Destinasyonlarında Mutfak Çalışanlarının İş Motivasyonu Ile Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Mesleki Öz-Yeterliliğin Aracı Rolü”. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences 9/2 (July 1, 2026): 851-870. https://doi.org/10.53353/atrss.1977597.
JAMA
1.Lokman U, Solmaz R, Kayış V. Turizm Destinasyonlarında Mutfak Çalışanlarının İş Motivasyonu ile Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Mesleki Öz-Yeterliliğin Aracı Rolü. ATRSS. 2026;9:851–870.
MLA
Lokman, Uğur, et al. “Turizm Destinasyonlarında Mutfak Çalışanlarının İş Motivasyonu Ile Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Mesleki Öz-Yeterliliğin Aracı Rolü”. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, vol. 9, no. 2, July 2026, pp. 851-70, doi:10.53353/atrss.1977597.
Vancouver
1.Uğur Lokman, Rıdvan Solmaz, Vedat Kayış. Turizm Destinasyonlarında Mutfak Çalışanlarının İş Motivasyonu ile Yenilikçi İş Davranışı İlişkisinde Mesleki Öz-Yeterliliğin Aracı Rolü. ATRSS. 2026 Jul. 1;9(2):851-70. doi:10.53353/atrss.1977597

22039
All articles published in this journal are licensed under the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0). This license permits the copying, distribution, and reuse of the published articles (the work) for non-commercial purposes, provided that appropriate credit is given. Commercial use is subject to permission. Authors retain the copyright of their published articles and grant the journal a non-exclusive right to publish and distribute the work.