Research Article

Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü

Volume: 20 Number: 47 September 17, 2025
EN TR

Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü

Abstract

Öğretmen tükenmişliği yaygınlığı ve öğretim sürecindeki olumsuz etkileri nedeniyle eğitimde giderek büyüyen bir problem haline gelmektedir. Bu çalışma öğretmen öz-yeterliği ile öğretmen tükenmişliği arasındaki ilişkide depresyonun aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma grubu Türkiye’nin farklı illerindeki çeşitli okul kademelerinde görev yapan 328 (E= 142, %43,3; K= 186, %56,7) öğretmenden oluşmaktadır. Kişisel Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği-Eğitimci Formu, Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri ile toplanan veriler Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. YEM analizi sonucunda öğretmen öz-yeterliğinin hem depresyon hem de öğretmen tükenmişliğini olumsuz yönde, depresyonun ise öğretmen tükenmişliğini olumlu yönde açıkladığı bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin mesleki öz-yeterlik inançları ile tükenmişlikleri arasındaki ilişkide depresyonun kısmi aracılık rolü oynadığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar öğretmenlerin mesleki öz-yeterlik inançlarının mesleki tükenmişliklerini azaltmanın yanı sıra ruh sağlıklarını da destekleyebileceğine işaret etmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular alan yazındaki araştırmaların ışığında tartışılmıştır.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma Yozgat Bozok Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (Tarih: 18/04/2023, Onay No: 02/25).

References

  1. Agyapong, B., Obuobi-Donkor, G., Burback, L., & Wei, Y. (2022). Stress, burnout, anxiety and depression among teachers: A scoping review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(17), 10706. https://doi.org/10.3390/ijerph191710706
  2. Bakker, A. B., Schaufeli, W. B., Demerouti, E., Janssen, P. P. M., Van Der Hulst, R., & Brouwer, J. (2000). Using equity theory to examine the difference between burnout and depression. Anxiety, Stress & Coping, 13(3), 247–268. https://doi.org/10.1080/-10615800008549265
  3. Ball, H. L. (2019). Conducting online surveys. Journal of Human Lactation, 35(3), 413-417. https://doi.org/10.1177/0890334419848734
  4. Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational Psychologist, 28(2), 117-148. https://doi.org/10.1207/-s15326985ep2802_3
  5. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.
  6. Bandura, A. (2008). An agentic perspective on positive psychology. In S. J. Lopez (Ed.), Positive psychology: Exploring the best in people, Vol. 1. Discovering human strengths (pp. 167–196). Praeger.
  7. Beck, A. T., Ward, C. H., Mendelson, M., Mock, J., & Erbaugh, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of General Psychiatry, 4(6), 561-571. https://doi.org/-10.1001/archpsyc.1961.01710120031004
  8. Betoret, F. D. (2006). Stressors, self‐efficacy, coping resources, and burnout among secondary school teachers in Spain. Educational Psychology: An International Journal of Experimental Educational Psychology, 26(4), 519-539. https://doi.org/10.1080/-01443410500342492

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

School Counseling

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 11, 2025

Publication Date

September 17, 2025

Submission Date

April 16, 2025

Acceptance Date

July 12, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 20 Number: 47

APA
Dadandı, İ. (2025). Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(47), 1145-1165. https://doi.org/10.35675/befdergi.1677748
AMA
1.Dadandı İ. Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;20(47):1145-1165. doi:10.35675/befdergi.1677748
Chicago
Dadandı, İbrahim. 2025. “Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri Ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 20 (47): 1145-65. https://doi.org/10.35675/befdergi.1677748.
EndNote
Dadandı İ (September 1, 2025) Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 20 47 1145–1165.
IEEE
[1]İ. Dadandı, “Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü”, Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 20, no. 47, pp. 1145–1165, Sept. 2025, doi: 10.35675/befdergi.1677748.
ISNAD
Dadandı, İbrahim. “Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri Ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi 20/47 (September 1, 2025): 1145-1165. https://doi.org/10.35675/befdergi.1677748.
JAMA
1.Dadandı İ. Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;20:1145–1165.
MLA
Dadandı, İbrahim. “Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri Ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü”. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 20, no. 47, Sept. 2025, pp. 1145-6, doi:10.35675/befdergi.1677748.
Vancouver
1.İbrahim Dadandı. Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025 Sep. 1;20(47):1145-6. doi:10.35675/befdergi.1677748