Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Akzeptanz digitaler Hospitationsberichte zur Förderung der Reflexion durch Peer-Feedback im schulpraktischen Kontext

Yıl 2025, Sayı: Sonderausgabe: Band I, 380 - 395, 30.11.2025
https://doi.org/10.37583/diyalog.1824327

Öz

In der vorliegenden Studie wird der Einsatz digitaler Hospitationsberichte via Google Docs im Begleitseminar zum Schulpraktikum im Fach DaF (Deutsch als Fremdsprache) untersucht. Während früher die wöchentlichen Berichte nur von den betreuenden Hochschuldozierenden gelesen wurden, ermöglicht das digitale Format der gesamten Praktikumsgruppe den Zugriff darauf: Die Berichte können nun digital gelesen und über eine integrierte Funktion kommentiert werden. Die Studie verfolgt somit das Ziel, Studierende bei ihren Reflexionsprozessen zu unterstützen und den kollegialen Austausch unter ihnen durch Peer-Feedback zu fördern. Um die Akzeptanz dieses digitalen Ansatzes zu ermitteln, wurde ein Online-Fragebogen eingesetzt, der von den 21 teilnehmenden Studierenden am Ende des jeweiligen Praktikumssemesters ausgefüllt wurde. Der Fragebogen basiert auf fünf zentralen Kategorien des TAM-Modells und umfasst die verwendeten didaktischen Schritte Schreiben – Lesen – Kommentieren. Die Ergebnisse der Datenauswertung belegen deutlich, dass die Studierenden den Einsatz digitaler Hospitationsberichte via Google Docs akzeptieren und hohe Zustimmungswerte in allen TAM-Kategorien zeigen.

Kaynakça

  • Çetintaş, Bengül / Genç, Ayten (2005): Almanca öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüş ve deneyimleri. In: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education), 75–84.
  • Davis, Fred D. (1989): Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. In: MIS Quarterly, 319–340.
  • Davis, Fred D. / Venkatesh, Viswanath (1996): A critical assessment of potential measurement biases in the technology acceptance model: three experiments. In: International Journal of Human-Computer Studies, 19–45.
  • Herbst, Sebastian (2019): „Auf viele Ideen wäre ich alleine nicht gekommen“: Veränderung individueller Entwicklungsziele durch Video(selbst)analyse und kollegiale Fallberatung im Praxissemester. Degeling, Maria / Franken, Nadine / Freund, Stefan / Greiten, Silvia / Neuhaus, Daniela / Schellenbach-Zell, Judith (Hg.): Herausforderung Kohärenz: Praxisphasen in der universitären Lehrerbildung. Bildungswissenschaftliche und fachdidaktische Perspektiven. Bad Heilbrunn: Verlag Julius Klinkhardt, 234–246. https://doi.org/10.25656/01:17278
  • Hummel, Maria / Meyer-Warneke, Dagmara / Völz, Irina (2025): Reflexives und erfahrungsgeleitetes Lernen im DaFZ Unterricht. In: Kontexte. Zeitschrift für aktuelle Trends in der Sprachlehr- und -lernforschung, 6–23. https://zs.thulb.uni-jena.de/receive/jportal_jparticle_01438011 (letzter Zugriff: 08.08.2025)
  • Kerman, Nafiseh Taghizadeh / Banihashem, Seyyed Kazem / Karami, Mortaza / Er, Erkan / van Ginkel, Stan / Noroozi, Omid (2024): Online peer feedback in higher education: A synthesis of the literature. In: Education and Information Technologies, 29, 763–813. https://doi.org/10.1007/s10639-023-12273-8
  • Mobarhan, Rokhsareh / Rahman, Azizah Abdul / Majidi, Mojib (2014): Electronic portfolios acceptance and use in higher educations: A systematic review. In: Journal of Information Systems Research and Innovation, 4, 11–21.
  • Nicol, David J. / Macfarlane-Dick, Debra (2006): Formative assessment and self-regulated learning: A model and seven principles of good feedback. In: Studies in Higher Education, 31(2), 199–218. https://doi.org/10.1080/03075070600572090
  • Petko, Dominik / Cantieni, Andrea / Schmid, Regina / Müller, Laura / Krannich, Maike / Michos, Konstantinos (2022): Technology acceptance of a mobile portfolio app for teacher education: Pre-service teachers’ views on multimedia-based note-taking and mentoring in internships. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 39(1), 57–71. https://doi.org/10.1080/21532974.2022.2142990
  • Rottmeier, Stephanie (2021): Mehr als “Gut gemacht!” – 7 Prinzipien guten Feedbacks. Lehrblick – ZHW Uni Regensburg. https://doi.org/10.5283/ZHW.20210422.DE
  • Schnebel, Stefanie (2019): Gesprächsrollen des Coaches im Peer-Coaching in der Lehrerausbildung. In: Degeling, Maria / Franken, Nadine / Freund, Stefan / Greiten, Silvia / Neuhaus, Daniela / Schellenbach-Zell, Judith (Hg): Herausforderung Kohärenz: Praxisphasen in der universitären Lehrerbildung. Bildungswissenschaftliche und fachdidaktische Perspektiven. Bad Heilbrunn: Verlag Julius Klinkhardt, 340–352. https://doi.org/10.25656/01:17286
  • Scholl, Daniel / Völschow, Yvette / Anders, Dorothee / Küth, Simon / Warrelmann, Julia-Nadine / Kleinknecht, Marc / Prilop, Christopher / Weber, Kira (2022): Wie kann die professionelle Reflexion von angehenden Lehrer*innen digital gefördert werden? Chancen und Grenzen neuer Tools in der Lehrer*innenbildung. In: Christian Reintjes / Ingrid Kunze (Hg.): Reflexion und Reflexivität in Unterricht, Schule und Lehrer:innenbildung. Bad Heilbrunn: Verlag Julius Klinkhardt, 185–203. https://doi.org/10.25656/01:25410
  • Schroff, Ronnie H. / Deneen, Christopher C. / Ng, Eugenia M. W. (2011): Analysis of the technology acceptance model in examining students’ behavioural intention to use an e-portfolio system. Australasian Journal of Educational Technology, 27(4), 600–618. https://doi.org/10.14742/ajet.940
  • Schwehr, Marion Yvonne (2022): Digitales Peer-Feedback unter Studierenden – Chancen und Herausforderungen in der Hochschullehre. https://www.e-teaching.org/etresources/pdf/erfahrungsbericht_2022_schwehr_digitales-peer-feedback.pdf (letzter Zugriff: 08.08.2025)
  • Şenyıldız, Anastasia / Barut, İnci / Keleş, Nurseza / Akyıldız, Yusuf (2018): Kollektive videogestützte Reflexion eigener Lehrproben türkischer DaF-Studierender im Begleitseminar zum Schulpraktikum. In: Anadolu University Journal of Education Faculty (AUJEF), Prof. Dr. Seyyare Duman (Sonderausgabe), 149–157.
  • Watanabe, Alice / Schmohl, Tobias / Schelling, Kathrin (2023): Akzeptanzforschung zum Einsatz Künstlicher Intelligenz in der Hochschulbildung. Eine kritische Bestandsaufnahme. de Witt, Claudia / Gloerfeld, Christina / Wrede, Silke Elisabeth (Hg.): Künstliche Intelligenz in der Bildung. Wiesbaden: Springer VS. https://doi.org/10.25656/01:27820
  • Yüksel, İlknur / Başaran, Banu Çiçek (2020): Reflective Peer Feedback in the Practicum: Qualitative and Quantitative Practices. In: Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 11(1), 85–109. https://doi.org/10.17596/tojqi.627310
  • Yüksek Öğretim Kurumu (1998): YÖK Dünya Bankası Fakülte-Okul İşbirliği Kılavuzu. Öğretmen Eğitimi Dizisi. Ankara: Yüksek Öğretim Kurulu Yayınları.

Acceptance of Digital Observation Reports for Fostering Reflection through Peer Feedback in the Context of School Internship

Yıl 2025, Sayı: Sonderausgabe: Band I, 380 - 395, 30.11.2025
https://doi.org/10.37583/diyalog.1824327

Öz

This study examines the use of Google Docs for digital observation reports in an accompanying seminar for school internships in the field of German as a Foreign Language. Whereas previously the weekly reports could only be read by the supervising university lecturer, the digital format allowed the entire internship group to access them: the reports could now be read digitally and commented on via an integrated function. The aim was to support students' reflection processes and promote collegial exchange through peer feedback. To assess the acceptance of this digital approach, an online questionnaire was distributed and completed by 21 students participating at the end of their internship semester. The questionnaire is based on five central categories of the Technology Acceptance Model (TAM) and specially focuses on the instructional phases of writing, reading, and commenting. The results of the data analysis clearly show that the students accepted the use of digital observation reports via Google Docs and showed high approval ratings in all TAM categories.

Kaynakça

  • Çetintaş, Bengül / Genç, Ayten (2005): Almanca öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüş ve deneyimleri. In: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education), 75–84.
  • Davis, Fred D. (1989): Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. In: MIS Quarterly, 319–340.
  • Davis, Fred D. / Venkatesh, Viswanath (1996): A critical assessment of potential measurement biases in the technology acceptance model: three experiments. In: International Journal of Human-Computer Studies, 19–45.
  • Herbst, Sebastian (2019): „Auf viele Ideen wäre ich alleine nicht gekommen“: Veränderung individueller Entwicklungsziele durch Video(selbst)analyse und kollegiale Fallberatung im Praxissemester. Degeling, Maria / Franken, Nadine / Freund, Stefan / Greiten, Silvia / Neuhaus, Daniela / Schellenbach-Zell, Judith (Hg.): Herausforderung Kohärenz: Praxisphasen in der universitären Lehrerbildung. Bildungswissenschaftliche und fachdidaktische Perspektiven. Bad Heilbrunn: Verlag Julius Klinkhardt, 234–246. https://doi.org/10.25656/01:17278
  • Hummel, Maria / Meyer-Warneke, Dagmara / Völz, Irina (2025): Reflexives und erfahrungsgeleitetes Lernen im DaFZ Unterricht. In: Kontexte. Zeitschrift für aktuelle Trends in der Sprachlehr- und -lernforschung, 6–23. https://zs.thulb.uni-jena.de/receive/jportal_jparticle_01438011 (letzter Zugriff: 08.08.2025)
  • Kerman, Nafiseh Taghizadeh / Banihashem, Seyyed Kazem / Karami, Mortaza / Er, Erkan / van Ginkel, Stan / Noroozi, Omid (2024): Online peer feedback in higher education: A synthesis of the literature. In: Education and Information Technologies, 29, 763–813. https://doi.org/10.1007/s10639-023-12273-8
  • Mobarhan, Rokhsareh / Rahman, Azizah Abdul / Majidi, Mojib (2014): Electronic portfolios acceptance and use in higher educations: A systematic review. In: Journal of Information Systems Research and Innovation, 4, 11–21.
  • Nicol, David J. / Macfarlane-Dick, Debra (2006): Formative assessment and self-regulated learning: A model and seven principles of good feedback. In: Studies in Higher Education, 31(2), 199–218. https://doi.org/10.1080/03075070600572090
  • Petko, Dominik / Cantieni, Andrea / Schmid, Regina / Müller, Laura / Krannich, Maike / Michos, Konstantinos (2022): Technology acceptance of a mobile portfolio app for teacher education: Pre-service teachers’ views on multimedia-based note-taking and mentoring in internships. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 39(1), 57–71. https://doi.org/10.1080/21532974.2022.2142990
  • Rottmeier, Stephanie (2021): Mehr als “Gut gemacht!” – 7 Prinzipien guten Feedbacks. Lehrblick – ZHW Uni Regensburg. https://doi.org/10.5283/ZHW.20210422.DE
  • Schnebel, Stefanie (2019): Gesprächsrollen des Coaches im Peer-Coaching in der Lehrerausbildung. In: Degeling, Maria / Franken, Nadine / Freund, Stefan / Greiten, Silvia / Neuhaus, Daniela / Schellenbach-Zell, Judith (Hg): Herausforderung Kohärenz: Praxisphasen in der universitären Lehrerbildung. Bildungswissenschaftliche und fachdidaktische Perspektiven. Bad Heilbrunn: Verlag Julius Klinkhardt, 340–352. https://doi.org/10.25656/01:17286
  • Scholl, Daniel / Völschow, Yvette / Anders, Dorothee / Küth, Simon / Warrelmann, Julia-Nadine / Kleinknecht, Marc / Prilop, Christopher / Weber, Kira (2022): Wie kann die professionelle Reflexion von angehenden Lehrer*innen digital gefördert werden? Chancen und Grenzen neuer Tools in der Lehrer*innenbildung. In: Christian Reintjes / Ingrid Kunze (Hg.): Reflexion und Reflexivität in Unterricht, Schule und Lehrer:innenbildung. Bad Heilbrunn: Verlag Julius Klinkhardt, 185–203. https://doi.org/10.25656/01:25410
  • Schroff, Ronnie H. / Deneen, Christopher C. / Ng, Eugenia M. W. (2011): Analysis of the technology acceptance model in examining students’ behavioural intention to use an e-portfolio system. Australasian Journal of Educational Technology, 27(4), 600–618. https://doi.org/10.14742/ajet.940
  • Schwehr, Marion Yvonne (2022): Digitales Peer-Feedback unter Studierenden – Chancen und Herausforderungen in der Hochschullehre. https://www.e-teaching.org/etresources/pdf/erfahrungsbericht_2022_schwehr_digitales-peer-feedback.pdf (letzter Zugriff: 08.08.2025)
  • Şenyıldız, Anastasia / Barut, İnci / Keleş, Nurseza / Akyıldız, Yusuf (2018): Kollektive videogestützte Reflexion eigener Lehrproben türkischer DaF-Studierender im Begleitseminar zum Schulpraktikum. In: Anadolu University Journal of Education Faculty (AUJEF), Prof. Dr. Seyyare Duman (Sonderausgabe), 149–157.
  • Watanabe, Alice / Schmohl, Tobias / Schelling, Kathrin (2023): Akzeptanzforschung zum Einsatz Künstlicher Intelligenz in der Hochschulbildung. Eine kritische Bestandsaufnahme. de Witt, Claudia / Gloerfeld, Christina / Wrede, Silke Elisabeth (Hg.): Künstliche Intelligenz in der Bildung. Wiesbaden: Springer VS. https://doi.org/10.25656/01:27820
  • Yüksel, İlknur / Başaran, Banu Çiçek (2020): Reflective Peer Feedback in the Practicum: Qualitative and Quantitative Practices. In: Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 11(1), 85–109. https://doi.org/10.17596/tojqi.627310
  • Yüksek Öğretim Kurumu (1998): YÖK Dünya Bankası Fakülte-Okul İşbirliği Kılavuzu. Öğretmen Eğitimi Dizisi. Ankara: Yüksek Öğretim Kurulu Yayınları.

Yıl 2025, Sayı: Sonderausgabe: Band I, 380 - 395, 30.11.2025
https://doi.org/10.37583/diyalog.1824327

Öz

Kaynakça

  • Çetintaş, Bengül / Genç, Ayten (2005): Almanca öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüş ve deneyimleri. In: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education), 75–84.
  • Davis, Fred D. (1989): Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. In: MIS Quarterly, 319–340.
  • Davis, Fred D. / Venkatesh, Viswanath (1996): A critical assessment of potential measurement biases in the technology acceptance model: three experiments. In: International Journal of Human-Computer Studies, 19–45.
  • Herbst, Sebastian (2019): „Auf viele Ideen wäre ich alleine nicht gekommen“: Veränderung individueller Entwicklungsziele durch Video(selbst)analyse und kollegiale Fallberatung im Praxissemester. Degeling, Maria / Franken, Nadine / Freund, Stefan / Greiten, Silvia / Neuhaus, Daniela / Schellenbach-Zell, Judith (Hg.): Herausforderung Kohärenz: Praxisphasen in der universitären Lehrerbildung. Bildungswissenschaftliche und fachdidaktische Perspektiven. Bad Heilbrunn: Verlag Julius Klinkhardt, 234–246. https://doi.org/10.25656/01:17278
  • Hummel, Maria / Meyer-Warneke, Dagmara / Völz, Irina (2025): Reflexives und erfahrungsgeleitetes Lernen im DaFZ Unterricht. In: Kontexte. Zeitschrift für aktuelle Trends in der Sprachlehr- und -lernforschung, 6–23. https://zs.thulb.uni-jena.de/receive/jportal_jparticle_01438011 (letzter Zugriff: 08.08.2025)
  • Kerman, Nafiseh Taghizadeh / Banihashem, Seyyed Kazem / Karami, Mortaza / Er, Erkan / van Ginkel, Stan / Noroozi, Omid (2024): Online peer feedback in higher education: A synthesis of the literature. In: Education and Information Technologies, 29, 763–813. https://doi.org/10.1007/s10639-023-12273-8
  • Mobarhan, Rokhsareh / Rahman, Azizah Abdul / Majidi, Mojib (2014): Electronic portfolios acceptance and use in higher educations: A systematic review. In: Journal of Information Systems Research and Innovation, 4, 11–21.
  • Nicol, David J. / Macfarlane-Dick, Debra (2006): Formative assessment and self-regulated learning: A model and seven principles of good feedback. In: Studies in Higher Education, 31(2), 199–218. https://doi.org/10.1080/03075070600572090
  • Petko, Dominik / Cantieni, Andrea / Schmid, Regina / Müller, Laura / Krannich, Maike / Michos, Konstantinos (2022): Technology acceptance of a mobile portfolio app for teacher education: Pre-service teachers’ views on multimedia-based note-taking and mentoring in internships. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 39(1), 57–71. https://doi.org/10.1080/21532974.2022.2142990
  • Rottmeier, Stephanie (2021): Mehr als “Gut gemacht!” – 7 Prinzipien guten Feedbacks. Lehrblick – ZHW Uni Regensburg. https://doi.org/10.5283/ZHW.20210422.DE
  • Schnebel, Stefanie (2019): Gesprächsrollen des Coaches im Peer-Coaching in der Lehrerausbildung. In: Degeling, Maria / Franken, Nadine / Freund, Stefan / Greiten, Silvia / Neuhaus, Daniela / Schellenbach-Zell, Judith (Hg): Herausforderung Kohärenz: Praxisphasen in der universitären Lehrerbildung. Bildungswissenschaftliche und fachdidaktische Perspektiven. Bad Heilbrunn: Verlag Julius Klinkhardt, 340–352. https://doi.org/10.25656/01:17286
  • Scholl, Daniel / Völschow, Yvette / Anders, Dorothee / Küth, Simon / Warrelmann, Julia-Nadine / Kleinknecht, Marc / Prilop, Christopher / Weber, Kira (2022): Wie kann die professionelle Reflexion von angehenden Lehrer*innen digital gefördert werden? Chancen und Grenzen neuer Tools in der Lehrer*innenbildung. In: Christian Reintjes / Ingrid Kunze (Hg.): Reflexion und Reflexivität in Unterricht, Schule und Lehrer:innenbildung. Bad Heilbrunn: Verlag Julius Klinkhardt, 185–203. https://doi.org/10.25656/01:25410
  • Schroff, Ronnie H. / Deneen, Christopher C. / Ng, Eugenia M. W. (2011): Analysis of the technology acceptance model in examining students’ behavioural intention to use an e-portfolio system. Australasian Journal of Educational Technology, 27(4), 600–618. https://doi.org/10.14742/ajet.940
  • Schwehr, Marion Yvonne (2022): Digitales Peer-Feedback unter Studierenden – Chancen und Herausforderungen in der Hochschullehre. https://www.e-teaching.org/etresources/pdf/erfahrungsbericht_2022_schwehr_digitales-peer-feedback.pdf (letzter Zugriff: 08.08.2025)
  • Şenyıldız, Anastasia / Barut, İnci / Keleş, Nurseza / Akyıldız, Yusuf (2018): Kollektive videogestützte Reflexion eigener Lehrproben türkischer DaF-Studierender im Begleitseminar zum Schulpraktikum. In: Anadolu University Journal of Education Faculty (AUJEF), Prof. Dr. Seyyare Duman (Sonderausgabe), 149–157.
  • Watanabe, Alice / Schmohl, Tobias / Schelling, Kathrin (2023): Akzeptanzforschung zum Einsatz Künstlicher Intelligenz in der Hochschulbildung. Eine kritische Bestandsaufnahme. de Witt, Claudia / Gloerfeld, Christina / Wrede, Silke Elisabeth (Hg.): Künstliche Intelligenz in der Bildung. Wiesbaden: Springer VS. https://doi.org/10.25656/01:27820
  • Yüksel, İlknur / Başaran, Banu Çiçek (2020): Reflective Peer Feedback in the Practicum: Qualitative and Quantitative Practices. In: Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 11(1), 85–109. https://doi.org/10.17596/tojqi.627310
  • Yüksek Öğretim Kurumu (1998): YÖK Dünya Bankası Fakülte-Okul İşbirliği Kılavuzu. Öğretmen Eğitimi Dizisi. Ankara: Yüksek Öğretim Kurulu Yayınları.
Toplam 18 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Almanca
Konular Alman Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Nurseza Keleş 0000-0002-9929-4656

Anastasia Şenyıldız 0000-0002-9223-8547

Gönderilme Tarihi 2 Haziran 2025
Kabul Tarihi 2 Ağustos 2025
Yayımlanma Tarihi 30 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Sayı: Sonderausgabe: Band I

Kaynak Göster

APA Keleş, N., & Şenyıldız, A. (2025). Akzeptanz digitaler Hospitationsberichte zur Förderung der Reflexion durch Peer-Feedback im schulpraktischen Kontext. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik(Sonderausgabe: Band I), 380-395. https://doi.org/10.37583/diyalog.1824327

www.gerder.org.tr/diyalog