Research Article

Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı

Number: 16 April 30, 2026
EN TR

Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı

Abstract

Bilim tarihinde erken modern dönemde bilimsel bilginin yöntemsel ve epistemolojik temelleri önemli dönüşümler geçirmiştir. Bu dönüşüm sürecinde Blaise Pascal, matematik, fizik ve olasılık kuramına yönelik çalışmalarıyla bilimsel düşüncenin gelişiminde özgün bir konum edinmiştir. Pascal, matematiksel kesinliği kabul etmekle birlikte, deneysel bilginin sınırlarını ve insan aklının yanılabilirliğini vurgulayarak bilimsel bilginin mutlaklık iddialarını sorgulamıştır. Özellikle olasılık kuramına yaptığı katkılar, belirsizliğin rasyonel biçimde ele alınabileceğini göstererek bilimsel düşünceye yeni bir perspektif sunmuştur. Bunun yanı sıra fizik alanındaki deneyleri, deneysel yöntemin olanaklarını ve sınırlarını birlikte görünür kılmıştır. Bu bağlamda Pascal’ın bilim anlayışı, bilimsel bilginin gelişimini kesinlikten ziyade olasılık, deney ve eleştirel akıl çerçevesinde konumlandıran bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe Ana Bilim Dalı’nda yapılan “Bir Bilim Adamı, Bir Filozof, Bir Din Adamı Olarak Blaise Pascal” başlıklı yüksek lisans tezinin bir kısmından çıkarılmıştır.

References

  1. Adamson, D. (1995). Blaise Pascal: Mathematician, physicist and thinker about God. Macmillan Press.
  2. Baise, A. (2013). Probability, objectivity, and induction. The Journal of Ayn Rand Studies, 13(2), 81–95.
  3. Brown, G. (1984). A defence of Pascal’s wager. Religious Studies, 20(3), 465–479. Cambridge University Press.
  4. Burton, D. M. (1991). The history of mathematics: An introduction. Wm. C. Brown Publishers.
  5. Chevalier, J. (1961). Pascal (M. Toprak, Trans.). Milli Eğitim Basımevi.
  6. Chrystal, G. (2020). Blaise Pascal. Delphi Classics.
  7. Clarke, D. M. (2003). Pascal’s philosophy of science. In N. Hammond (Ed.), The Cambridge companion to Pascal. Cambridge University Press.
  8. Edwards, A. W. F. (2003). Pascal’s work on probability. In N. Hammond (Ed.), The Cambridge companion to Pascal. Cambridge University Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

17th Century Philosophy, History of Philosophy (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2026

Submission Date

February 3, 2026

Acceptance Date

April 8, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 16

APA
Bayrak Tekin, Ö. (2026). Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 16, 86-104. https://doi.org/10.47948/efad.1881103
AMA
1.Bayrak Tekin Ö. Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı. KMU EFAD. 2026;(16):86-104. doi:10.47948/efad.1881103
Chicago
Bayrak Tekin, Öznur. 2026. “Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, nos. 16: 86-104. https://doi.org/10.47948/efad.1881103.
EndNote
Bayrak Tekin Ö (April 1, 2026) Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 16 86–104.
IEEE
[1]Ö. Bayrak Tekin, “Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı”, KMU EFAD, no. 16, pp. 86–104, Apr. 2026, doi: 10.47948/efad.1881103.
ISNAD
Bayrak Tekin, Öznur. “Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 16 (April 1, 2026): 86-104. https://doi.org/10.47948/efad.1881103.
JAMA
1.Bayrak Tekin Ö. Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı. KMU EFAD. 2026;:86–104.
MLA
Bayrak Tekin, Öznur. “Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, no. 16, Apr. 2026, pp. 86-104, doi:10.47948/efad.1881103.
Vancouver
1.Öznur Bayrak Tekin. Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı. KMU EFAD. 2026 Apr. 1;(16):86-104. doi:10.47948/efad.1881103

20525     20522   20540   Creative Commons License

Journal of Karamanoğlu Mehmetbey University Faculty of Letters is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.