Blaise Pascal’ın Bilimsel Düşünce Dünyasına Katkısı
Abstract
Bilim tarihinde erken modern dönemde bilimsel bilginin yöntemsel ve epistemolojik temelleri önemli dönüşümler geçirmiştir. Bu dönüşüm sürecinde Blaise Pascal, matematik, fizik ve olasılık kuramına yönelik çalışmalarıyla bilimsel düşüncenin gelişiminde özgün bir konum edinmiştir. Pascal, matematiksel kesinliği kabul etmekle birlikte, deneysel bilginin sınırlarını ve insan aklının yanılabilirliğini vurgulayarak bilimsel bilginin mutlaklık iddialarını sorgulamıştır. Özellikle olasılık kuramına yaptığı katkılar, belirsizliğin rasyonel biçimde ele alınabileceğini göstererek bilimsel düşünceye yeni bir perspektif sunmuştur. Bunun yanı sıra fizik alanındaki deneyleri, deneysel yöntemin olanaklarını ve sınırlarını birlikte görünür kılmıştır. Bu bağlamda Pascal’ın bilim anlayışı, bilimsel bilginin gelişimini kesinlikten ziyade olasılık, deney ve eleştirel akıl çerçevesinde konumlandıran bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.
Keywords
Ethical Statement
References
- Adamson, D. (1995). Blaise Pascal: Mathematician, physicist and thinker about God. Macmillan Press.
- Baise, A. (2013). Probability, objectivity, and induction. The Journal of Ayn Rand Studies, 13(2), 81–95.
- Brown, G. (1984). A defence of Pascal’s wager. Religious Studies, 20(3), 465–479. Cambridge University Press.
- Burton, D. M. (1991). The history of mathematics: An introduction. Wm. C. Brown Publishers.
- Chevalier, J. (1961). Pascal (M. Toprak, Trans.). Milli Eğitim Basımevi.
- Chrystal, G. (2020). Blaise Pascal. Delphi Classics.
- Clarke, D. M. (2003). Pascal’s philosophy of science. In N. Hammond (Ed.), The Cambridge companion to Pascal. Cambridge University Press.
- Edwards, A. W. F. (2003). Pascal’s work on probability. In N. Hammond (Ed.), The Cambridge companion to Pascal. Cambridge University Press.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
17th Century Philosophy, History of Philosophy (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
April 30, 2026
Submission Date
February 3, 2026
Acceptance Date
April 8, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: 16
