Research Article

Osmanlı’da Sahte Bir Amiral: Çinli İlyas Alâeddin Ma

Number: 16 July 6, 2026
TR EN

Osmanlı’da Sahte Bir Amiral: Çinli İlyas Alâeddin Ma

Abstract

Geç Osmanlı döneminde Çin ile diplomatik temasların kurulamamış olduğu bir ortamda, her iki devletin tebaasına ilişkin hukuki ve idari sorunlar zorunlu olarak üçüncü devletlerin vasıtası ile çözülmek durumunda kalmıştır. Bu eksiklik, iki taraf için de dolandırıcılık girişimlerine zemin hazırlayan önemli bir etken olarak öne çıkmaktadır. Bu makale, söz konusu güç boşluğunun somut bir tezahürü olarak İlyas Alâeddin vakasını ele almaktadır. Çince aslî adının Ma Fu (馬福) olduğu anlaşılan İlyas Alâeddin Ma, Osmanlı topraklarına gelerek kendisini Çin bahriyesinde görev yapmış üst düzey rütbeli bir subay olarak tanıtmış ve sahte askerî belgeler eşliğinde Osmanlı Devleti'nden istihdam talebinde bulunmuştur. Osmanlı makamlarının bu talep karşısında sergilediği kuşkucu yaklaşım üzerine başlatılan soruşturma ve müteakiben yapılan incelemeler neticesinde ibraz edilen belgelerin büyük çoğunluğunun düzmece olduğu ve mezkûr İlyas Alâeddin’in hiçbir resmî kayıtta yer almadığı tespit edilmiştir. Mezkûr olay, diplomatik temsil makamlarının yokluğunda dolandırıcılığın nasıl bir fırsat alanı bulduğunu ve Osmanlı bürokratik denetim sisteminin bu tür girişimlere karşı nasıl tepki verdiğini örneklemesi bakımından özgün bir hüviyet taşımaktadır.

Keywords

References

  1. Bâb-ı Âlî Evrak Odası (BEO): 3319-248920; 582-43578; 550-41222.
  2. Hariciye Nezareti Hukuk Müşavirliği İstişare Odası Evrakı (HR.HMS.ISO):53-5.
  3. Hariciye Nezareti Siyasi Kısım Evrakı (HR.SYS.): 1304-2; 2208.11.
  4. İrade Hariciye (İ.HR.): 412-38.
  5. Ceylan, E. (2024). İki Doğu Arasında: Geç Osmanlı Matbuatında Çin Algısı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
  6. Ceylan, E. (2025). Osmanlı ve Joseon (Ciyūson): Türk Aydınların Joseon Üzerine Gözlemleri. Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi, 8 (12), 88-116. doi:10.56448/ataddergi.1600363.
  7. Habibzâde Ahmed Kemal (1996). Çin-Türkistan Hatıraları. (Ed. A. Özalp), İstanbul, Kitabevi Yayınları.
  8. Karçınzade Süleyman Şükrü (2005). Seyahatü'l-Kübra. (Çev. S. Şapçı), Isparta, Eğirdir Belediyesi Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

General Turkish History (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 6, 2026

Submission Date

April 21, 2026

Acceptance Date

July 1, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 16

APA
Ceylan, E. (2026). Osmanlı’da Sahte Bir Amiral: Çinli İlyas Alâeddin Ma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 16, 154-164. https://doi.org/10.47948/efad.1935170
AMA
1.Ceylan E. Osmanlı’da Sahte Bir Amiral: Çinli İlyas Alâeddin Ma. KMU EFAD. 2026;(16):154-164. doi:10.47948/efad.1935170
Chicago
Ceylan, Ertuğrul. 2026. “Osmanlı’da Sahte Bir Amiral: Çinli İlyas Alâeddin Ma”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, nos. 16: 154-64. https://doi.org/10.47948/efad.1935170.
EndNote
Ceylan E (July 1, 2026) Osmanlı’da Sahte Bir Amiral: Çinli İlyas Alâeddin Ma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 16 154–164.
IEEE
[1]E. Ceylan, “Osmanlı’da Sahte Bir Amiral: Çinli İlyas Alâeddin Ma”, KMU EFAD, no. 16, pp. 154–164, July 2026, doi: 10.47948/efad.1935170.
ISNAD
Ceylan, Ertuğrul. “Osmanlı’da Sahte Bir Amiral: Çinli İlyas Alâeddin Ma”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 16 (July 1, 2026): 154-164. https://doi.org/10.47948/efad.1935170.
JAMA
1.Ceylan E. Osmanlı’da Sahte Bir Amiral: Çinli İlyas Alâeddin Ma. KMU EFAD. 2026;:154–164.
MLA
Ceylan, Ertuğrul. “Osmanlı’da Sahte Bir Amiral: Çinli İlyas Alâeddin Ma”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, no. 16, July 2026, pp. 154-6, doi:10.47948/efad.1935170.
Vancouver
1.Ertuğrul Ceylan. Osmanlı’da Sahte Bir Amiral: Çinli İlyas Alâeddin Ma. KMU EFAD. 2026 Jul. 1;(16):154-6. doi:10.47948/efad.1935170

20525     20522   20540   Creative Commons License

Karamanoglu Mehmetbey University Journal of the Faculty of Letters is lisensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-No Derivative 4.0 International License.