Research Article

Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi

Number: 34 September 6, 2026
TR EN

Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi

Abstract

Okul reddi üzerinde bireyden kaynaklı içsel veya bireyin dışından kaynaklı çevresel faktörler artırıcı veya azaltıcı rol oynayabilmektedir. Özellikle bireyin kişilik özelikleri ve öz düzenleme becerisinin okul reddi ile ilişkili olan önemli bireysel faktörlerden olduğu düşünülmüştür. Bu bağlamda bu çalışmada lise öğrencilerinde okul reddi, kişilik özellikleri ve öz düzenleme becerisi arasındaki ilişkiler bütüncül olarak incelenmiştir. Çalışma nicel araştırma yönteminin ilişkisel desenine göre yürütülmüştür. Çalışmanın katılımcı grubunu 1131 lise öğrencisi oluşturmuştur. Veriler “Okul Reddi Değerlendirme Ölçeği”, “Beş Faktör Kişilik Ölçeği” ve “Algılanan Öz Düzenleme Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde korelasyon, regresyon ve yapısal eşitlik modeli (YEM) analizi kullanılmıştır. Korelasyon analizi sonucunda kişilik özellikleri okul reddi ve öz düzenleme becerisi arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Dışadönüklük, yumuşak başlılık ve öz denetimin okul reddini negatif yordadığı; nörotizmin pozitif yordadığı bulunmuştur. Ancak deneyime açıklık okul reddinin anlamlı bir yordayısı olarak bulunmamıştır. Öz düzenleme becerisi ise okul reddinin negatif yordayısı olarak bulunmuştur. Ayrıca YEM analizi soncunda kişilik özellikleri ve okul reddi arasındaki ilişkide öz düzenleme becerisinin aracı rolü olduğu bulunmuştur. Çalışmanın sonucu alan yazın bağlamında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Keywords

References

  1. Ackermann, K. (2019). Predisposed to volunteer? Personality traits and different forms of volunteering. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 48(6), 1119-1142. https://doi.org/10.1177/0899764019845700
  2. Akeren, İ., Çelik, E., Yayla, İ. E., & Özgöl, M. (2025). The effect of self-regulation on the need for psychological help through happiness, resilience, problem solving, self-efficacy, and adjustment: A parallel mediation study in adolescent groups. Children, 12(4), 445. https://doi.org/10.3390/children12040445
  3. Aktaş, A., & Şahin, M. (2018). Narsisistik özellik, öz-şefkat ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkinin incelenmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(6), 362-374.
  4. Arslan, S., & Gelişli, Y. (2015). Algılanan öz-düzenleme ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sakarya University Journal of Education, 5(3), 67-74.
  5. Aslan, F. M., & Yüksel, S. (2023). Çocuklarda stres ile okul reddi arasındaki ilişkide bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin aracı rolü. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 47–61. https://doi.org/10.18221/bujss.1223860
  6. Aslan, M. (2018). 8–14 yaş grubu öğrencilerde anksiyete duyarlılığı ile okul reddi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 505445) [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Çağ Üniversitesi.
  7. Bahalı, K., ve Tahiroğlu, A. Y. (2010). Okul reddi: Klinik özellikler, tanı ve tedavi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2(3), 362–383.
  8. Bandura, A. (1991). Social cognitive theory of self-regulation. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 248-287. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90022-L

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychological Counseling and Guidance (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 6, 2026

Submission Date

May 4, 2026

Acceptance Date

July 17, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 34

APA
Bekmezci, N., & Gündoğan, S. (2026). Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, 34, 269-292. https://doi.org/10.58689/eibd.1944093
AMA
1.Bekmezci N, Gündoğan S. Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama. 2026;(34):269-292. doi:10.58689/eibd.1944093
Chicago
Bekmezci, Nazmiye, and Selim Gündoğan. 2026. “Kişilik Özellikleri Ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, nos. 34: 269-92. https://doi.org/10.58689/eibd.1944093.
EndNote
Bekmezci N, Gündoğan S (September 1, 2026) Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 34 269–292.
IEEE
[1]N. Bekmezci and S. Gündoğan, “Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi”, Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, no. 34, pp. 269–292, Sept. 2026, doi: 10.58689/eibd.1944093.
ISNAD
Bekmezci, Nazmiye - Gündoğan, Selim. “Kişilik Özellikleri Ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama. 34 (September 1, 2026): 269-292. https://doi.org/10.58689/eibd.1944093.
JAMA
1.Bekmezci N, Gündoğan S. Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama. 2026;:269–292.
MLA
Bekmezci, Nazmiye, and Selim Gündoğan. “Kişilik Özellikleri Ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, no. 34, Sept. 2026, pp. 269-92, doi:10.58689/eibd.1944093.
Vancouver
1.Nazmiye Bekmezci, Selim Gündoğan. Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama. 2026 Sep. 1;(34):269-92. doi:10.58689/eibd.1944093