Araştırma Makalesi

Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi

Sayı: 34 6 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi

Öz

Okul reddi üzerinde bireyden kaynaklı içsel veya bireyin dışından kaynaklı çevresel faktörler artırıcı veya azaltıcı rol oynayabilmektedir. Özellikle bireyin kişilik özelikleri ve öz düzenleme becerisinin okul reddi ile ilişkili olan önemli bireysel faktörlerden olduğu düşünülmüştür. Bu bağlamda bu çalışmada lise öğrencilerinde okul reddi, kişilik özellikleri ve öz düzenleme becerisi arasındaki ilişkiler bütüncül olarak incelenmiştir. Çalışma nicel araştırma yönteminin ilişkisel desenine göre yürütülmüştür. Çalışmanın katılımcı grubunu 1131 lise öğrencisi oluşturmuştur. Veriler “Okul Reddi Değerlendirme Ölçeği”, “Beş Faktör Kişilik Ölçeği” ve “Algılanan Öz Düzenleme Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde korelasyon, regresyon ve yapısal eşitlik modeli (YEM) analizi kullanılmıştır. Korelasyon analizi sonucunda kişilik özellikleri okul reddi ve öz düzenleme becerisi arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Dışadönüklük, yumuşak başlılık ve öz denetimin okul reddini negatif yordadığı; nörotizmin pozitif yordadığı bulunmuştur. Ancak deneyime açıklık okul reddinin anlamlı bir yordayısı olarak bulunmamıştır. Öz düzenleme becerisi ise okul reddinin negatif yordayısı olarak bulunmuştur. Ayrıca YEM analizi soncunda kişilik özellikleri ve okul reddi arasındaki ilişkide öz düzenleme becerisinin aracı rolü olduğu bulunmuştur. Çalışmanın sonucu alan yazın bağlamında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ackermann, K. (2019). Predisposed to volunteer? Personality traits and different forms of volunteering. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 48(6), 1119-1142. https://doi.org/10.1177/0899764019845700
  2. Akeren, İ., Çelik, E., Yayla, İ. E., & Özgöl, M. (2025). The effect of self-regulation on the need for psychological help through happiness, resilience, problem solving, self-efficacy, and adjustment: A parallel mediation study in adolescent groups. Children, 12(4), 445. https://doi.org/10.3390/children12040445
  3. Aktaş, A., & Şahin, M. (2018). Narsisistik özellik, öz-şefkat ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkinin incelenmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(6), 362-374.
  4. Arslan, S., & Gelişli, Y. (2015). Algılanan öz-düzenleme ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sakarya University Journal of Education, 5(3), 67-74.
  5. Aslan, F. M., & Yüksel, S. (2023). Çocuklarda stres ile okul reddi arasındaki ilişkide bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin aracı rolü. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 47–61. https://doi.org/10.18221/bujss.1223860
  6. Aslan, M. (2018). 8–14 yaş grubu öğrencilerde anksiyete duyarlılığı ile okul reddi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 505445) [Yayımlanmış yüksek lisans tezi]. Çağ Üniversitesi.
  7. Bahalı, K., ve Tahiroğlu, A. Y. (2010). Okul reddi: Klinik özellikler, tanı ve tedavi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2(3), 362–383.
  8. Bandura, A. (1991). Social cognitive theory of self-regulation. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 248-287. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90022-L

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

6 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

4 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

17 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 34

Kaynak Göster

APA
Bekmezci, N., & Gündoğan, S. (2026). Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, 34, 269-292. https://doi.org/10.58689/eibd.1944093
AMA
1.Bekmezci N, Gündoğan S. Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi. EİBD. 2026;(34):269-292. doi:10.58689/eibd.1944093
Chicago
Bekmezci, Nazmiye, ve Selim Gündoğan. 2026. “Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, sy 34: 269-92. https://doi.org/10.58689/eibd.1944093.
EndNote
Bekmezci N, Gündoğan S (01 Eylül 2026) Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 34 269–292.
IEEE
[1]N. Bekmezci ve S. Gündoğan, “Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi”, EİBD, sy 34, ss. 269–292, Eyl. 2026, doi: 10.58689/eibd.1944093.
ISNAD
Bekmezci, Nazmiye - Gündoğan, Selim. “Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama. 34 (01 Eylül 2026): 269-292. https://doi.org/10.58689/eibd.1944093.
JAMA
1.Bekmezci N, Gündoğan S. Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi. EİBD. 2026;:269–292.
MLA
Bekmezci, Nazmiye, ve Selim Gündoğan. “Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, sy 34, Eylül 2026, ss. 269-92, doi:10.58689/eibd.1944093.
Vancouver
1.Nazmiye Bekmezci, Selim Gündoğan. Kişilik Özellikleri ile Okul Reddi Arasındaki İlişkide Öz Düzenleme Becerisinin Aracı Rolünün İncelenmesi. EİBD. 01 Eylül 2026;(34):269-92. doi:10.58689/eibd.1944093