Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi

Mehmet Şen; Ayşegül Tarkın Çelikkıran

doi:10.56423/fbod.1940280

TR EN

Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı, “Işığın Madde ile Etkileşimi” ünitesinin öğretiminde sanal laboratuvar destekli ters yüz sınıf modelinin (TYSM), 7.sınıf öğrencilerinin akademik başarıları ve bilimin doğasına ilişkin anlayışlar üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesi’nde bir devlet ortaokulunun 7. sınıfında öğrenimlerine devam eden toplam 54 öğrenci ile yürütülmüştür. Nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desen kullanılarak yürütülen çalışmada veriler, Işığın Madde ile Etkileşimi Başarı Testi ve Bilimin Doğası ile ilgili Görüşler testi aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular, her iki grupta da başarı düzeyinde gözlenen artışa rağmen gruplar arasındaki farkın istatistiksel anlamlılığa ulaşmadığını ve bilimin doğası anlayışı açısından da benzer sonuçlar elde edildiğini göstermektedir. Sonuçlar, benzer öğrenme çıktılarının öğrencilerin sınıf dışı zamanda kendi hızlarında öğrenmelerine ve sınıf içi zamanın daha etkin kullanılmasına olanak sağlayan TYSM aracılığıyla da elde edilebildiğini ve bu modelin fen öğretiminde geleneksel sınıf modeline alternatif olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Bilimin Doğası, Fen Eğitimi, Sanal Laboratuvar, Ters Yüz Sınıf Modeli

Effects of a Virtual Laboratory-Supported Flipped Classroom on Academic Achievement and the Nature of Science

Öz

This study aims to investigate the effects of the virtual laboratory-supported flipped classroom model (FCM) on 7th students’ academic achievement and understanding of the nature of science in the teaching of the “Interaction of Light with Matter” unit. The study was conducted during the 2024–2025 academic year with a total of 54 seventh-grade students attending a public middle school in the Eastern Anatolia Region. Employing a quasi-experimental design data were collected using the Interaction of Light with Matter Achievement Test and the Views on the Nature of Science questionnaire. The findings indicate that although there was an increase in achievement levels in both groups, the difference between the groups did not reach statistical significance, and similar results were obtained in terms of understanding the nature of science. The results indicate that similar learning outcomes can also be achieved through the FCM, which allows students to learn at their own pace outside the classroom and enables more effective use of in-class time, suggesting that this model can be considered an alternative to the traditional classroom model in science education.

Anahtar Kelimeler

Nature of Science, Science Education, Virtual Laboratory, Flipped Classroom Model

Kaynakça

Ağca, T., Tecimer Altınel, Z. ve Kızılay, E. (2025). Fen bilgisi öğretmen adaylarının fen eğitiminde model kullanımına ilişkin görüşleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(2), 2978-2998. https://doi.org/10.51460/baebd.1677616
Akerson, V. L., Abd-El-Khalick, F., & Lederman, N. G. (2000). Influence of a reflective explicit activity-based approach on elementary teachers’ conceptions of nature of science. Journal of Research in Science Teaching, 37(4), 295–317. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-2736(200004)37:4<295::AID-TEA2>3.0.CO;2-2
Akerson, V. L., & Hanuscin, D. L. (2007). Teaching nature of science through inquiry: Results of a 3-year professional development program. Journal of Research in Science Teaching, 44(5), 653–680. https://doi.org/10.1002/tea.2015
Akgun, M., & Atici, B. (2022). The effects of immersive virtual reality environments on students' academic achievement: A meta-analytical and meta-thematic study. Participatory Educational Research, 9(3), 111-131. https://doi.org/10.17275/per.22.57.9.3
Arı, E., ve Bayram, H. (2011). Yapılandırmacı yaklaşım ve öğrenme stillerinin laboratuvar uygulamalarında başarı ve bilimsel süreç becerileri üzerine etkisi. İlköğretim Online, 10(1), 311-324.
Aydın, Ş. Z. (2018). Fen bilgisi dersi öğretiminde sanal laboratuvar uygulamasının kullanılması ve değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
Balcı Çömez, C. (2025). Fen bilimleri dersinde sanal laboratuvar uygulamalarıyla zenginleştirilmiş beyin temelli öğrenme yaklaşımının ortaokul öğrencilerinin akademik başarıları, motivasyonları ve 21. yüzyıl becerileri üzerine etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
Baş, K. (2022). Fen eğitiminde sanal laboratuvar uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına ve fen tutumlarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
Bergmann, J., & Sams, A. (2012). Flip your classroom: Reach every student in every class every day. International Society for Technology in Education.
Beriş, E. (2023). Fen bilimleri eğitiminde ters yüz öğrenme modelinin 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına, bilimsel süreç becerilerine ve üst bilişe yönelimli sınıf çevresine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.

Brinson, J. R. (2015). Learning outcome achievement in non-traditional (virtual and remote) versus traditional (hands-on) laboratories: A review of the empirical research. Computers & Education, 87, 218-237. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2015.07.003
Butzler, K. B. (2014). The Effects of Motivation on Achievement and Satisfaction in a Flipped Classroom [Yayımlanmış doktora tezi, Northcentral University]. https://www.une.edu/sites/default/files/Effects%20of%20Motivation.pdf
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (17. Baskı). Pegem Yayınları.
Bybee, R. W. (2014). The BSCS 5E instructional model: Creating teachable moments. Arlington, VA: NSTA Press.
Ceylan, E., ve Hamzaoğlu, E. (2022). Türkiye’de fen bilimleri eğitimi alanlarında ters yüz öğrenme yaklaşımının kullanıldığı lisansüstü tezlerin incelenmesi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 6(1), 31-43. https://doi.org/10.15659/ankad.v6i1.195
Ceylan, S., Çetin, S. N., Tozanlı, Y., ve İşler, M. (2024). Ortaokul öğrencilerinin EBA portalı kullanımına dair yönelimleri: 2018–2023 YÖKTEZ veri tabanında yayınlanan tezlerin içerik analizi. Ulusal Eğitim Dergisi, 4(6), 1122–1131. https://doi.org/10.5281/zenodo.12530519
Chen, Y., Wang, Y., & Chen, N. S. (2014). Is flip enough? Or should we use the flipped model instead?. Computers and Education, 79, 16-27. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2014.07.004
Coban, M., Bolat, Y. I., & Goksu, I. (2022). The potential of immersive virtual reality to enhance learning: A meta-analysis. Educational Research Review, 36, 100452. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2022.100452
Cruz, J. P. D., Lejano, M. V., Martin, J., Marquez, S. J. R., Fernandez, A. R. S., & Bautista, R. G. (2025). Virtual laboratories in enhancing experimental skills and scientific understanding among high school learners. American Journal of Educational Research, 13(6), 338–343. https://doi.org/10.12691/education-13-6-6
Çepni, S., Bacanak, A., ve Küçük, M. (2003). Fen eğitiminin amaçlarında değişen değerler: Fen - teknoloji - toplum. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(4), 7-29.
Çinici, A., Özden, M., Akgün, A., Ekici, M., ve Yalçın, H. (2013). Sanal ve geleneksel laboratuvar uygulamalarının 5. sınıf öğrencilerinin ışık ve ses ünitesiyle ilgili başarıları üzerine etkisinin karşılaştırılması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 92-106.
Dass, P. M., & Yager. R. E. (2009). Professional development of science teachers: History of reform and contributions of the STS-based Iowa Chatauqua Program. Science Education Review, 8(3), 99-111.
Daşdemir, İ., Cengiz, E., Uzoğlu, M., ve Bozdoğan, A. (2013). Tablet bilgisayarların fen ve teknoloji derslerinde kullanılmasıyla ilgili fen ve teknoloji öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 495-511.
De Jong, T., Linn, M. C., & Zacharia, Z. C. (2013). Physical and virtual laboratories in science and engineering education. Science, 340(6130), 305–308. https://doi.org/10.1126/science.1230579
Devrim, A., ve Önel, A. (2025). Ters yüz öğrenme modelinin ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersi akademik başarıları öğrenme sorumlulukları ve görüşlerine etkisinin incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi, 102, 363-379. https://doi.org/10.17753/sosekev.1571226
Duman, M. Ş., ve Avcı, G. (2016). Sanal laboratuvar uygulamalarının öğrenci başarısına ve öğrenilenlerin kalıcılığına etkisi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 13-33. https://doi.org/10.17556/jef.08804
Er, S. A. (2024). Fen eğitiminde ters yüz öğretim uygulamasının etkililiği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Erdoğan, E., ve Akbaba, B. (2019). Ters Yüz Edilmiş Sınıf Modeliyle Ortaokul Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Dersi Akademik Başarılarının Geliştirilmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(1), 193-213. https://doi.org/10.30703/cije.465095
Grimalt-Álvaro, C., Ametller, J., & Pintó, R. (2019). Factors shaping the uptake of ICT in science classrooms. A study of a large-scale introduction of interactive whiteboards and computers. International Journal of Innovation in Science and Mathematics Education, 27(1), 18-36. https://doi.org/10.30722/IJISME.27.01.002
Herga, N. R., Grmek, M. I., & Dinevski, D. (2014). Virtual laboratory as an element of visualization when teaching chemical contents in science class. Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 13(4), 157-165.
Kandemir, H. (2024). Sosyal medya destekli ters yüz öğrenme modeliyle işlenen fen bilimleri dersinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
Karapınar, A., ve Balım, A. G. (2023). Işığın madde ile etkileşimi ünitesine yönelik kavramsal anlama testi geliştirme çalışması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (57), 1646–1668. https://doi.org/10.53444/deubefd.1278350
Kaya, M. (2021). Ters Yüz Sınıf Modelinin öğrencilerin bilimin doğası anlayışlarına ve erişine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
Kerimbayev, N., Umirzakova, Z., & Shadiev, R. (2023). A student-centered approach using modern technologies in distance learning: A systematic review of the literature. Smart Learning Environments, 10, Article 61. https://doi.org/10.1186/s40561-023-00280-8
Khishfe, R., & Abd-El-Khalick, F. (2002). Influence of explicit and reflective versus implicit inquiry-oriented instruction on sixth graders’ views of nature of science. Journal of Research in Science Teaching, 39(7), 551–578. https://doi.org/10.1002/tea.10036
Kızkapan, O., Nacaroğlu, O., Tüysüz, M., ve Bektaş, O. (2024). Flipped learning studies in science-related disciplines: A meta-synthesis. Cappadocia Journal of Education, 5(1), 112-134. https://doi.org/10.69643/kaped.1433303
Koç Ünal, İ., ve Şeker, R. (2020). Sanal laboratuvar uygulamalarının öğrenci akademik başarıları üzerine etkisinin incelenmesi: Elektrik ünitesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 504-543. https://doi.org/10.29299/kefad.2020.21.01.014
Koehler, M. J., & Mishra, P. (2009). What is technological pedagogical content knowledge (TPACK)? Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 9(1), 60–70.
Lage, M. J., Platt, G. J., & Treglia, M. (2000). Inverting the classroom: A gateway to creating an inclusive learning environment. Journal of Economic Education, 31(1), 30-43. https://doi.org/10.1080/00220480009596759
Lederman, N. G. (2007). Nature of science: Past, present, and future. In S. K. Abell and N. G. Lederman (Eds.), Handbook of Research on Science Education (pp. 831–879). Lawrence Erlbaum Associates.
Lederman, N. G., & Lederman, J. S. (2014). Research on teaching and learning of nature of science. In Abell, S. K., and N. G. Lederman (Eds.), Handbook of research on science education (Vol. II pp. 600–620). Routledge.
MEB (2024). Fen bilimleri dersi öğretim programı (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Milli Eğitim Bakanlığı.
MEB (2018). İlköğretim fen ve teknoloji programı. Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu, Ankara.
Nunes, K., Laliberté, N., & Rawle, F. (2023). The case for flexibility in online science courses: Strategies and caveats. Biochemistry and Molecular Biology Education, 51(1), 89–93. https://doi.org/10.1002/bmb.21690
OECD. (2016). Innovating education and educating for innovation: The power of digital technologies and skills. Paris: OECD Publishing.
OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. Paris: OECD Publishing.
Olakanmi, E. E. (2017). The effects of a flipped classroom model of instruction on students’ performance and attitudes towards chemistry. Journal of Science Education and Technology, 26(1), 127-137. https://doi.org/10.1007/s10956-016-9657-x
Orhan, A. T., ve Bahçeci, E. (2019). Bilimsel tartışma odaklı etkinliklerin öğrencilerin akademik başarılarına, fen tutumlarına ve bilimin doğasını anlama düzeylerine etkisi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(3), 692-711.
Özdemir, G., ve Ünal, İ. (2025). Fen eğitiminde sanal laboratuvar kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına etkisi: Meta-analiz çalışması. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 11(1), 66-86. https://doi.org/10.47714/uebt.1576816
Özkurt, İ., Ültay, E., ve Ültay, N. (2023). Öğretmen adayları ile fen deneyleri konusunda yapılan çalışmaların betimsel içerik analizi. SDU International Journal of Educational Studies, 10(2), 56-73. https://doi.org/10.33710/sduijes.1311924
Özmen, H., (2019). Teknoloji destekli fen bilimleri öğretimi. Bağ, H. ve Say, S.(Ed), Fen öğretiminde yeni yaklaşımlar-I (ss. 235-264.). Pegem Akademi.
Öztürk, E. & Bakioğlu, B., (2025). The effect of technology supported education on the academic achievement of middle school students in science lessons and their interest in science topics. Online Science Education Journal, 10(1), 23-32.
Papalazarou, N., Lefkos, I., & Fachantidis, N. (2024). The effect of physical and virtual inquiry-based experiments on students’ attitudes and learning. Journal of Science Education and Technology, 33(2), 349–364. https://doi.org/10.1007/s10956-023-10088-3
Persky, A. M., & McLaughlin, J. E. (2017). The flipped classroom–from theory to practice in health professional education. American journal of pharmaceutical education, 81(6), 118. https://doi.org/10.5688/ajpe816118
Sandberg, L. M. (2019). Student achievement outcomes, classroom engagement,and perceptions of the flipped classroom [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bethel University.
Sardari, M., Mahmoodi, F. , Fathi Azar, E. & Badri, R. (2019). The effect of the flipped classroom on the nature of science (NOS) and student achievement in biology. Interdisciplinary Journal of Virtual Learning in Medical Sciences, 10(3), 32-41. https://doi.org/10.30476/ijvlms.2019.45853
Sırakaya, M., ve Seferoğlu, S. S. (2016). Öğrenme ortamlarında yeni bir araç: Artırılmış gerçeklik uygulamaları. Eğitim Teknolojileri Okumaları 2016 (ss. 417-418). Pegem Akademi.
Shana, Z., & Alwaely, S. (2021). Does the flipped classroom boost student science learning and satisfaction? A pilot study from the UAE. International Journal of Instruction, 14(4), 607-626. https://doi.org/10.29333/iji.2021.14435a
Solak, B., ve Coştu, B. (2025). Sanal laboratuvar destekli ters yüz edilmiş öğrenme modelinin öğrencilerin bilişsel yapılarındaki değişime etkisi. International Journal of Social Science Research, 14(1), 1-36.
Solak, B., ve Coştu, F. (2023). Fen eğitiminde ters yüz edilmiş öğrenme modeli: Bir meta sentez çalışması. Eğitim Bilim ve Araştırma Dergisi, 4(1), 107-135. https://doi.org/10.54637/ebad.1251959
Sonalcan, E.(2024). Ters yüz edilmiş sınıf modelinin 6. sınıf fen bilimleri madde ve ısı ünitesinde öğrenci başarısı ve tutumlarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Siirt Üniversitesi.
Staker, H., & Horn, M. B. (2012). Classifying K-12 blendedlearning. Innosight Institute. Erişim adresi https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED535180.pdf
Şeref, C., & Akbulut, H. İ. (2024). Türkiye’de Eğitim Alanında Sanal Laboratuvar ile İlgili Yapılan Lisansüstü Tezlerin İçerik Analizi: 2003-2023. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 61, 2017-2039. https://doi.org/10.53444/deubefd.1410659
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson Education.
Taber, K. S. (2002). Alternative conceptions in chemistry-prevention, diagnosis and cure. London. The Royal Society of Chemistry.
Yalaki, Y., Doğan, N., İrez, S., Doğan, N., Çakmakçı, G., & Erdem Kara, B. (2019). Measuring nature of science views of middle school students. International Journal of Assessment Tools in Education, 6(3), 461-475. https://doi.org/10.21449/ijate.561154
Yanardağ, H. (2021). Ters yüz sınıf uygulamalarının mevsimler ve iklim ünitesinin öğretiminde 8. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, tutum ve öğrenme kalıcılıklarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dicle Üniversitesi.
Yang, K. Y., & Heh, J. S. (2007). The impact of internet virtual physics laboratory instruction on the achievement in physics, science process skills and computer attitudes of 10th grade students. Journal of Science Education and Technology, 16, 451–461. https://doi.org/10.1007/s10956-007-9062-6
Yanuarto, W. N., Jaelani, A., & Purwanto, J. (2021). Flipped classroom model: Empowering digital literacy for mathematics learning in society 5.0. Indonesian Journal of Science and Mathematics Education, 4(2), 158–171. https://doi.org/10.24042/ijsme.v4i2.9638
Yıldırım, İ. (2020). 7. sınıf ışığın madde ile etkileşimi ünitesinde web 2.0 araçlarının kullanılmasının öğrencilerin akademik başarılarına, teknoloji ile kendi kendine öğrenme düzeylerine ve fene yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kocaeli Üniversitesi.
Zacharia, Z. C. (2007). Comparing and combining real and virtual experimentation: An effort to enhance students' conceptual understanding of electric circuits. Journal of Computer Assisted Learning, 23(2), 120–132. https://doi.org/10.1111/j.1365-2729.2006.00215.x
Zhang, Y., Yang, Y., Chu, Y., Sun, D., Xu, J., & Zheng, Y. (2024). Virtual laboratories in science education: unveiling trajectories, themes, and emerging paradigms (2013-2023). Journal of Baltic Science Education, 23(5),990-1009. http://dx.doi.org/10.33225/jbse/24.23.990

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Şen
0009-0001-6257-1138
Türkiye

Ayşegül Tarkın Çelikkıran ^*
0000-0003-4379-3031
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2026

Kabul Tarihi

14 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 2026

DOI

https://doi.org/10.56423/fbod.1940280

IZ

https://izlik.org/JA88EF45PK

APA

Şen, M., & Tarkın Çelikkıran, A. (2026). Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 14(2026), 399-426. https://doi.org/10.56423/fbod.1940280

AMA

1.Şen M, Tarkın Çelikkıran A. Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi. FBÖD. 2026;14(2026):399-426. doi:10.56423/fbod.1940280

Chicago

Şen, Mehmet, ve Ayşegül Tarkın Çelikkıran. 2026. “Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14 (2026): 399-426. https://doi.org/10.56423/fbod.1940280.

EndNote

Şen M, Tarkın Çelikkıran A (01 Eylül 2026) Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14 2026 399–426.

IEEE

[1]M. Şen ve A. Tarkın Çelikkıran, “Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi”, FBÖD, c. 14, sy 2026, ss. 399–426, Eyl. 2026, doi: 10.56423/fbod.1940280.

ISNAD

Şen, Mehmet - Tarkın Çelikkıran, Ayşegül. “Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14/2026 (01 Eylül 2026): 399-426. https://doi.org/10.56423/fbod.1940280.

JAMA

1.Şen M, Tarkın Çelikkıran A. Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi. FBÖD. 2026;14:399–426.

MLA

Şen, Mehmet, ve Ayşegül Tarkın Çelikkıran. “Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, c. 14, sy 2026, Eylül 2026, ss. 399-26, doi:10.56423/fbod.1940280.

Vancouver

1.Mehmet Şen, Ayşegül Tarkın Çelikkıran. Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi. FBÖD. 01 Eylül 2026;14(2026):399-426. doi:10.56423/fbod.1940280

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

FEN BİLİMLERİ ÖĞRETİMİ DERGİSİ YAZIM KURALLARI

Dergiye gönderilecek bütün çalışmalar için "Yazarlar İçin Rehber" sayfasında yer alan Makale Şablonu kullanılmalıdır. Çalışmaların makale şablonuna uygun olarak hazırlanması yazar(lar)ın sorumluluğundadır.
Yazarlar yazım sırasında Makale Şablonunda yer alan başlıkları kullanmalıdır. Etkinlik geliştirme çalışmalarında metodoloji, bulgular ve tartışma bölümlerinin nasıl olması gerektiği şablonda sunulmuştur.

Genel Kurallar

FEAD’a başvurusu yapılacak aday makaleler, Publication Manual of the American Psychological Association nın (American Psychological Association, 2020) 7. baskısında tarif edilen APA’ ya uygun olarak hazırlanmalıdır. Makaleler Türkçe yazılmalıdır.
Makalenin içerik ve kapsam açısından dergiye uygun olup olmadığı hususunda "Yazarlar için Rehber" sayfasında verilen bilgilerin dikkate alınması gereklidir.
Yazarlar metinleri "APA 7 Publication Manual" yayın ilkelerine uygun olarak hazırlamalıdır.
Dergiye gönderilecek çalışmalar dergi web sayfasında yer alan “Makale Gönder” sekmesinden sisteme yüklenmelidir.
Makale ile birlikte Etik Kurul Belgesi de gönderilmelidir. 2020 yılı öncesine ait çalışmalar için ise verilerin 2020 öncesinde toplandığına dair kanıtlar ve gerekli izin belgesi makale ile birlikte gönderilmelidir.
Makalelerin sunumunda makale şablonunun kullanılması gerekir. Bu şablonla gönderilmeyen çalışmalar dikkate alınmayarak yazar(lar)a düzeltmeleri için iade edilecektir.
Sisteme yükleme yapılırken ilk başvuru esnasında; Tam metin(isimsiz), Başlık sayfası, Etik Belgesi, Benzerlik raporu ve Telif Hakkı Devir Sözleşme Formu yüklenmelidir.
Kaynaklar kısmındaki referanslar, Tablo (lar) ve Şekil (ler) yazılırken taslak şablonda verilen APA 7 kılavuzu baz alınarak hazırlanmış örnekler dikkatlice incelenerek yazılmalıdır.
Makale gönderim sürecinde kullanılacak formlar aşağıda verilmiştir. İlgili dosyayı üzerine tıklayarak indirebilirsiniz.

Makale Şablonu, Telif Hakkı Devir Formu, Başlık Sayfası, Hakem Önerileri Düzenleme Formu

Yazım Kuralları Kontrolü

Başvuru sürecinde yazarlar makaleyi dergiye göndermeden önce başvurularının dergi yazım kurallarına uygun olduğunu, başvurunun makale şablonuna uygun olarak hazırlandığını ve derginin yayın politikasına uygun olduğunu kontrol etmelidirler. Derginin kabul ettiği yayın grubu dışında olan ve/veya yazım kurallarına uymayan başvurular doğrudan yazarlara iade edilecektir.

Gizlilik Beyanı

Bu dergi sitesindeki isimler ve elektronik posta adresleri bu derginin belirtilen amaçları doğrultusunda kullanılacaktır ve diğer amaçlar veya başka bir bölüm için kullanılmayacaktır.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Araştırma ve Yayın Etiği
Yayın Etiği

Dergiye gönderilecek çalışmaların aynı anda başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmaması gerekir. Bu tür bir durum tespit edildiğinde çalışma yazara iade edilir.
Dergiye gönderilen makaleler öncelikle editör tarafından yazım kurallarına ve dergi makale kabul esaslarına uygunluk ve nitelik açısından ön incelemeden geçirilir. Bu aşamayı geçemeyen çalışmalar yazar(lar)a iade edilir. Ön incelemeyi geçen çalışmalar editör tarafından iThenticate programına yüklenerek taranır. Makul kabul edilebilecek oranlara sahip olmayan çalışmalar yazar(lar)a iade edilir. Kabul edilebilir düzeydeki çalışmalar ise yazar bilgileri silindikten sonra ilgili alan editörüne yönlendirilir. Alan editörü çalışmayı içerik yönünden inceledikten sonra hakemlere gönderilmesi veya iade edilmesi yönünde karar alabilir.

Kongrelerde sunulmuş ve özeti basılmış olan çalışmaların tam metinleri dergiye kabul edilir. Tam metin halinde kongre kitapçığında basılan çalışmalar dergiye kabul edilmez. Bu durumda yazar(lar)ın beyanı esas alınır. Aksine bir durum tespit edilirse değerlendirme sürecinin hangi aşamasında olunduğuna bakılmaksızın çalışma iade edilir. Kongrelerde sunulan ve özet halinde basılan çalışmaların hangi kongrede sunulduğu makalenin ilk sayfasında dipnot olarak belirtilir. Bu tür başvurular da diğer makalelerle aynı değerlendirme sürecinden geçirilerek yayımlanır. Editör, ilgili alan editörü ve/veya hakem(ler) tarafından reddedilen çalışmalar yazar(lar)a iade edilir.

Araştırma Etiği

Dergiye gönderilecek çalışmalarda yazarların ulusal ve uluslararası geçerli “etik kurallara” ve araştırma ve yayın etiğine uygun hareket etmeleri son derece önem taşımaktadır. Dergiye gönderilecek olan ve etik kurul izni alınmasını gerektiren tüm çalışmalar için etik kurul izni (kurul adı, kurul değerlendirme tarihi, etik değerlendirme belgesi sayı numarası) alınması zorunluluğu vardır. Bu bağlamda dergiye gönderilecek olan ve etik kurul izni alınmasını gerektiren tüm çalışmalar için etik kurul izin bilgilerinin yazarlar tarafından eksiksiz şekilde doldurulması gerekmektedir. Etik kurul belgesi olmayan çalışmalar (TR Dizinin izin verdiği durumlar hariç) değerlendirmeye kabul edilmeyecektir.

Dergide yayımlanacak ve etik kurul belgesi alınmasını gerektiren bütün çalışmalar için etik kurul bilgileri makale şablonunda yer alan “Etik ile İlgili Hususlar” başlığı altında verilmelidir. Ayrıca bu başlık altında aşağıdaki bilgilere de yer verilmelidir.

1. Etik Kurul izni gerekliyse, hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar ve sayı numarası ile alındığı belirtilmesi, (Etik Kurul Belgesi de sunulmalıdır). Etik kurul izni alınmasını gerektiren çalışmalar şunlardır:

i. Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,

ii. İnsanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,

iii. İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,

iv. Sınıf ortamlarında öğrencilerle yürütülen çalışmalar,

v. Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar.

2. Olgu sunumlarında (vaka analizi) “Aydınlatılmış Onam Formu” alındığının belirtilmesi,

3. Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,

4. Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi,

5. Çalışmada yasal / özel izin alınması gerekli ise nasıl alındığının belirtilmesi (Örneğin Milli Eğitim Müdürlüğü’nden, Bakanlıklardan alınan izinler vb.),

6. Olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi,

7. Çalışma insanlar üzerinde yürütülmüş ise çalışmanın uluslararası deklerasyon, kılavuz, vb. uygun gerçekleştirildiğinin belirtilmesi gerekir.

Yasal/Özel İzin Belgesi

Dergiye gönderilen çalışmalarda yasal anlamda veya özel izin gerektiren araştırmalar için gerekli izinlerin alındığı makalede yöntem bölümünde belirtilmelidir. Bu bağlamda;

- Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış Onam Formu”nun alındığının belirtilmesi, çalışmanın veya örneklem grubun yaşının küçüklüğü veya özel durumu nedeniyle velilerden izin alınması gerektiği durumlarda “Veli Onam Formu”nun doldurulması gerekir.

- Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi: Etik Kurul izni (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, ölçek, resim, fotoğraf, anket vb. gibi başkaları tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar, deneysel müdahale gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması ve bunların makale içeriğinde (yöntem bölümünde) belirtilmesi gerekir.

- Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi gerekir.

Dergiye gönderilen çalışmalarda “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmalı ve bu husus çalışmada “Etik İle İlgili Hususlar“ başlığı altında ifade edilmelidir. Ayrıca yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemelidir.

Etik kurallara uygunluk beyanı ve bu uygunluğu sağlama yazarların sorumluluğundadır. Dergi yönetimi veya hakemler etik hususlarla ilgili bilgi, belge vb. talep ettiğinde yazarlar bu istekleri karşılamakla yükümlüdür.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

Editör Kurulu

Tuğba YÜKSEL

Okul Dışı Öğrenme, Fizik Eğitimi

Faik Özgür KARATAŞ

Okul Dışı Öğrenme, Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Kimya Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi, STEM Eğitimi

Ersin KARADEMIR

Eğitim, Informal Öğrenme, Okul Dışı Öğrenme, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi, STEM Eğitimi, Çevre Eğitimi ve Programlarının Geliştirilmesi, Yükseköğretimde Kalite Güvencesi

Hasan BAKIRCI

İlköğretim

HA

Harika Özge ARSLAN

Eğitim, Biyoloji Eğitimi

SA

Sevil AKAYGÜN

Eğitim

Ebru MAZLUM GÜVEN

Eğitim, Fen Bilgisi Eğitimi

Dergide yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların daha önce hiç bir yerde yayımlanmamış ve aynı anda başka bir dergiye gönderilmemiş olması gerekir. Çalışmaların başka dergilerde daha önce yayımlanmamış olması ve/veya değerlendirme sürecinde olmaması yazar(lar)ın sorumluluğundandır. Bu tür bir husus tespit edildiğinde çalışma yazar(lar)a geri gönderilir.

Dergiye çalışma göndermeyi düşünen araştırmacılar https://dergipark.org.tr/tr/pub/fbod dergi adresinde bulunan “Yazım Kuralları”, "Yazarlar İçin Rehber" ve “Makale Gönder” sayfalarını inceleyerek çalışmalarını internet ortamında gönderebilirler. FBÖD ücretsiz bir dergi olup, dergiye gönderilen çalışmalar için yazarlardan değerlendirme veya basım ücreti talep edilmemektedir. Dergide yayımlanan çalışmaların tamamının tam metinleri ücretsiz erişime açıktır. Dergide yayımlanan makalelerden kaynak gösterilmek suretiyle alıntı yapılabilir.

Dergide yayımlamak üzere çalışmalarınızı bekler, derginin ülkemizde fen bilimleri eğitimi ve öğretiminin gelişmesi, bilim okur-yazarlığının yaygınlaşması ve öğretmenlerin uygulamaya dönük ihtiyaçlarının karşılanması amaçlarına katkı sağlamasını temenni ederiz.

EDİTÖR

Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi

Sanal Laboratuvar Destekli Ters Yüz Sınıf Modelinin Akademik Başarı ve Bilimin Doğası Üzerine Etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

Effects of a Virtual Laboratory-Supported Flipped Classroom on Academic Achievement and the Nature of Science

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Ücret Politikası

Dizinler

Diğer Dizinler

Dergi Kurulları

Editör Kurulu