Research Article
BibTex RIS Cite

Ders Kitabında Yer Alan Modelleme Uygulamaları ile Sorgulama Tabanlı Modelleme Uygulamalarının Karşılaştırılması

Year 2026, Volume: 9 Issue: 1, 1 - 29, 31.01.2026

Özgür Bulduk

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ders kitabında yer alan modelleme uygulamaları ile sorgulama tabanlı modelleme uygulamalarını karşılaştırarak, iki farklı uygulama türünün ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin uygulamalara ilişkin görüşlerine, oluşturdukları modellere ve model açıklamalarına nasıl yansıdığını incelemektir. Fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan kazanımlar dikkate alınarak aynı öğrenci grubu ile hem ders kitabında yer alan modelleme (DKM) hem de sorgulama tabanlı modelleme (STM) etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında sekiz farklı konuda modelleme etkinliği yapılmıştır. Çalışmada nitel veri toplama araçları olarak görüşme ve doküman analizi kullanılmış; elde edilen veriler doğrultusunda altı tema belirlenmiştir. Her iki uygulama sonucunda ortak tema ve kodlara ulaşılmış olmakla birlikte, STM etkinlikleri kapsamında elde edilen kodların sayı ve çeşitliliğinin DKM etkinliklerine kıyasla daha fazla olduğu görülmüştür. Öğrencilerin model açıklamaları incelendiğinde, STM etkinliklerinde modellerin yorumlanmasına ve neden–sonuç ilişkileri kurularak açıklanmasına yönelik daha ayrıntılı ifadelere yer verildiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, sorgulamaya dayalı modelleme etkinliklerinin öğrencilerin model açıklamalarında kullandıkları düşünme süreçlerinin niteliğini görünür kılma potansiyeline işaret etmektedir.

Keywords

Modelleme sorgulama tabanlı modelleme ders kitabında yer alan model etkinlikleri

Thanks

Bu araştırma 5. Uluslararası Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Kongresi (FMGTEK 2025)’nde sunulan sözlü bildirinin genişletilmiş halinin bir ürünüdür.

References

  • Aktan, M. B., Kaynak, S., Abdüsselam, Z. & Ardoğan, E. (2019). Güncel fen öğretim programları ve ders kitaplarında model ve modelleme kavramlarının analizi. Cumhuriyet International Journal of Education, 8(1), 44-68. https://doi.org/10.30703/cije.450242
  • Arifin, Z., Sukarmin, Saputro, S., & Kamari, A.(2025). The effect of inquiry-based learning on students’ critical thinking skills in science education: A systematic review and meta-analysis. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 21(3), em2592. https://doi.org/10.29333/ejmste/15988
  • Arslan, A., Doğru, M. (2014). Modellemeye dayalı fen öğretiminin ilköğretim öğrencilerinin anlama, hatırda tutma, yaratıcılık düzeyleri ile zihinsel modelleri üzerine etkisi. Mediterranean Journal of Humanities, IV(2), 1-17. http://doi.org/10.13114/MJH.201428425
  • Azar, N. (2008). Fen ve Teknoloji dersinde öğrenme stillerinin işbirlikli grup atamalarında kullanılmasının öğrencinin akademik başarı, tutum, bilimsel süreç becerileri ve öğrenmenin kalıcılık düzeyine etkisi. (Yayın No. 220060) [Yayınlanmamış Doktora Tezi, Karaelmas Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr
  • Batı, K. & Kaptan, F. (2017). Model tabanlı sorgulama yaklaşımının, öğrencilerin bilimin doğası görüşlerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(2), 427-450. http://doi.org/10.16986/HUJE.2016016713
  • Baumfalk, B., Bhattacharya D., Vo, T., Forbes, C., Zangori, L., & Schwarz C. (2018). Impact of model-based science curriculum and instruction on elementary students’ explanations for the hydrosphere. Journal of Research in Science Teaching, 1-28. https://doi.org/10.1002/tea.21514
  • Brown, T. (2009). Change by design: How design thinking transforms organizations and inspires innovation. New York: HarperCollins.
  • Büyüköztürk, Ş. (2007). Deneysel desenler, öntest-sontest kontrol grubu desen ve veri analizi. (2. Baskı). Pegem A Yayıncılık.
  • Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. (18. Baskı). Pegem Akademi.
  • Bybee, R. W. (1997). Achieving Scientific Literacy: From Purpose to Practices. Heinemann.
  • Coll, R. K., France, B. & Taylor, I. (2005). The role of models and analogies in science education: implications from research. International Journal of Science Education, 27(2), 183–198. http://dx.doi.org/10.1080/0950069042000276712
  • Crawford, B. A. (2014). From inquiry to scientific practices in the science classroom. In N. G. Lederman & S. K. Abell (Eds.), Handbook of Research on Science Education, Volume II (pp. 529-556). Routledge.
  • Creswell, J.W. (2017). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev.). Eğiten Kitap Yayıncılık. (Eserin orijinali 2014’te yayımlanmıştır).
  • Demirçalı, S. (2016). Modellemeye dayalı fen öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına, bilimsel süreç becerilerine ve zihinsel model gelişimlerine etkisi: 7. Sınıf “Güneş sistemi ve ötesi- uzay bilmecesi” ünitesi örneği (Yayın No. 450167) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr
  • Demirci, C. (2010). Cooperative learning approach to teaching science. Eğitim Araştırmaları - Eurasian Journal of Educational Research, 40, 36-52
  • Demirkazan, Y. K., Kalik, G. & Öcal, K. (2018). Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Fen Bilimleri Ders Kitabı 7. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  • Dunnett, K., Kristiansson, M. K., Eklund, G., Öström, H., Rydh, A., & Hellberg, F. (2020). Transforming physics laboratory work from 'cookbook' type to genuine inquiry. https://arxiv.org/abs/2004.12831
  • Duschl, R. A., & Grandy, R. (2013). Two views about explicitly teaching nature of science. Science & Education, 22, 2109-2139.
  • Frederiksen, R.J., White B.Y. and Gutwill J. (1998). Dynamic mental models in learning science: The importance of constructing derivitional linkages among models. Journal of Resarch in Science Teaching, 36(7), 806–836. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-2736(199909)36:7<806::AID-TEA5>3.0.CO;2-2
  • Gilbert, J. K. (2004). Models and modeling: Routes to a more authentic science education. International Journal of Science and Mathematics Education, 2, 115-130. https://doi.org/10.1007/s10763-004-3186-4
  • Gilbert, J. K., Boulter, C. & Rutherford, M. (1998). Models in explanations, part 1: Horses for courses? International Journal of Science Education, 20(1), 83-97. https://doi.org/10.1080/0950069980200106
  • Gilbert, S. W., & Ireton, S. W. (2003). Understanding models in earth and space science. NSTA Press.
  • Gilbert, J. K., & Justi, R. (2016). Modelling-based teaching in science education (Vol. 9). Springer.
  • Gobert, J. D., Pallant, A. (2004). Fostering students epistemologies of models via authentic model-based tasks. Journal of Science Education and Technology, 13(1), 7-22. http://dx.doi.org/10.1023/B:JOST.0000019635.70068.6f
  • Güder, Y. & Gürbüz, R. (2017). Teaching concepts through interdisciplinary modeling problem: Energy conservation. Elementary Education Online, 16(3), 1101-1119.
  • Günbatar, S. & Sarı, M. (2005). Elektrik ve manyetizma konularında anlaşılması zor kavramlar için model geliştirilmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 185-197.
  • Güneş, B., Gülçiçek, Ç., & Bağcı, N. (2004). Eğitim fakültelerindeki fen ve matematik öğretim elemanlarının model ve modelleme hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 1(1), 35-48.
  • Halloun, I. (2006). Modelling theory in science education. Springer.
  • Harlen, W. (2004). Evaluating inquiry-based science developments: A paper commissioned by the National Research Council in preparation for a meeting on the status of evaluation of inquiry-based science education. National Academy of Sciences.
  • Harrison, A. G. (2001). How do teachers and textbook writers model scientific ideas for students? Research in Science Education, 31, 401-435. http://dx.doi.org/10.1023/A:1013120312331
  • Harrison, A. G., & Treagust, D. F. (1998). Modelling in science lessons: are there better ways to learn with models? School Science and Mathematics, 98(8), 420-429. https://doi.org/10.1111/j.1949-8594.1998.tb17434.x
  • Harrison, A. G., & Treagust, D. F. (2000). A typology of school science models. International Journal of Science Education, 22(9), 1011-1026. https://doi.org/10.1080/095006900416884
  • Hestenes, D. (1992). Modeling games in the Newtonian world. American Journal of Physics, 60(8), 732–748. https://doi.org/10.1119/1.17080
  • Hmelo-Silver, C. E., Marathe, S., & Liu, L. (2007). Fish swim, rocks sit, and lungs breathe: Expert-novice understanding of complex systems. Journal of the Learning Sciences, 16(3), 307–331. https://doi.org/10.1080/10508400701413401
  • Huberman, M., & Miles, M. B. (2002). The qualitative researcher’s companion. Sage.
  • Justi, R. S., & Gilbert, J. K. (2000). History and philosophy of science through models: Some challenges in the case of ‘the atom’. International Journal of Science Education, 22(9), 993-1009. http://dx.doi.org/10.1080/095006900416875
  • Justi, R. S., & Gilbert, J. K. (2002a). Modelling, teachers’s views on the nature of modelling, and implications for the education of modellers. International Journal of Science Education, 24(4), 369-387. https://doi.org/10.1080/09500690110110142
  • Justi, R. S., & Gilbert, J. K. (2002b). Science teachers’ knowledge about and attitudes towards the use of models and modelling in learning science. International Journal of Science Education, 24(12), 1273-1292. http://dx.doi.org/10.1080/09500690210163198
  • Justi, R. S., & Gilbert, J. K. (2003). Teachers’ views on the nature of models. International Journal of Science Education, 25(11), 1369-1386. http://dx.doi.org/10.1080/0950069032000070324
  • Justi, R. S., & Van Driel, J. H. (2005). A case study of the development of a beginning chemistry teacher’s knowledge about models and modelling. Research in Science Education, 35(2-3), 197-219. http://dx.doi.org/10.1007/S11165-004-7583-Z
  • Krajcik, J. S. ve Shin, N. (2014). Project-based learning. In R. K. Sawyer (Ed.), The Cambridge handbook of the learning sciences (2nd ed.) (pp. 275-297). New York, NY: Cambridge University Press.
  • Kuhn, D. (2009). Adolescent thinking. In R. M. Lerner & L. Steinberg (Eds.), Handbook of adolescent psychology (Vol. 1, pp. 152–186). Wiley.
  • Kurnaz, M. A. (2011). Enerji konusunda model tabanlı öğrenme yaklaşımına göre tasarlanan öğrenme ortamlarının zihinsel model gelişimine etkisi (Yayın No. 300383) [Doktora tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr
  • Lesh, R. & Doerr, H. M. (2003). Beyond constructivism: Models and modeling perspectives on mathematics problem solving, learning, and teaching. Lawrence Erlbaum Associates.
  • Martin, D. J. (2009). Elementary science methods: A constructivist approach. Delmar Publisher.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2018a). Fen bilimleri dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokullar 3, 4, 5, 6, 7 ve 8). https:// mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=325. Erişim tarihi: 15.02.2018.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2018b). Bilim uygulamaları dersi öğretim programı. (Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=406. Erişim tarihi: 21.02.2018
  • National Research Council. (1996). National science education standards. The National Academies Press.
  • National Research Council. (2000). Inquiry and the national science education standards: a guide for teaching and learning. Washington, DC: The National Academies Press.
  • Núñez-Oviedo, M. C. (2004). Teacher–student co-construction processes in biology: Strategies for developing mental models in large group discussions (Doctoral dissertation, University of Massachusetts Amherst). ProQuest Dissertations Publishing.
  • OECD (2019). PISA 2018 Assessment And Analytical Framework. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/b25efab8-en
  • Oh, P.S., & Oh, S.J. (2011). What teachers of science need to know about models: An overview. International Journal of Science Education, 33(8), 1109-1130. https://doi.org/10.1080/09500693.2010.502191
  • Osborne, J., 2010. Arguing to learn in science: the role of collaborative, critical discourse. Science (New York, N.Y.), 328 (5977), 463–466. http://doi.org/10.1126/science.1183944
  • Örnek, F. (2008). Models in science education: Applications of models in learning and teaching science. International Journal of Environmental & Science Education, 3(2), 35-45.
  • Passmore, C. & Stewart, J. (2002). A modeling approach to teaching of evolutionary biology in high schools. Journal of Research in Science Teaching, 39(3), 185-204.
  • Passmore, C., Stewart, J., & Cartier, J. (2009). Model-based inquiry and school science: Creating connections. School Science and Mathematics, 109(7), 394–402. https://doi.org/10.1111/j.1949-8594.2009.tb17870.x
  • Schwarz, C. V., Passmore, C., & Reiser, B. J. (2017). Helping Students Make Sense of the World Using Next Generation Science and Engineering Practices. NSTA Press.
  • Schwarz, C. V., Reiser, B. J., Davis, E. A., Kenyon, L., Ache’r, A., Fortus, D., Shwartz, Y., Hug, B. & Krajcik, J. (2009). Developing a learning progression for scientific modeling: making scientific modeling accessible and meaningful for learners. Journal of Science and Teaching Education, 46(6), 632-654. https://doi.org/ 10.1002/tea.20311
  • Smyrnaiou, Z., Moustaki, F. & Chronis, K. (2012). Students’ constructionist game modeling activities as part of inquiry learning processes. Electronic Journal of e-Learning, 10(2), 235 – 248.
  • Şimşek, F. & Hamzaoğlu, E. (2020). Modellerle zenginleştirilmiş fen öğretiminin akademik başarı, kalıcılık ve tutum üzerine etkisi. Kastamonu Education Journal, 28(3), 1333-1344. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3899
  • Ünal, S., & Benzer, A. İ. (2021). Modelleme temelli öğrenme: Türkiye`de 2004-2019 yılları arasında yayımlanmış makalelerin içerik analizi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi(42), 185-206. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.845523
  • Ünal Çoban, G. (2009). Modellemeye dayalı fen öğretiminin öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerine, bilimsel süreç becerilerine, bilimsel bilgi ve varlık anlayışlarına etkisi: 7. sınıf işık ünitesi örneği. (Yayın No. 231558) [Yayınlanmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr
  • Ünal, G. & Ergin, Ö. (2006). Fen eğitimi ve modeller. Milli Eğitim, 171 (Yaz), 188-196. https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/171/171/15.pdf
  • Ünal, G. (2005). Fen öğretiminde derinliğine öğrenme: “Basınç” konusunda modelleme (Yayın No. 162641) [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr
  • Van der Valk, T., Van Driel, J. H., & de Vos, W. (2007). Common characteristics of models in present day scientific practice. Research in Science Education, 37,469-488. https://doi.org/10.1007/s11165-006-9036-3
  • Van Driel, J. H., & Verloop, N. (1999). Teachers’ knowledge of models and modelling in science. International Journal of Science Education, 21(11), 1141-1153. https://doi.org/10.1080/095006999290110
  • Widayana, S. P., & Malik, A. (2024). Analysis of the effectiveness of cookbook laboratory practicum and inquiry laboratory in enhancing 21st century skills of students. Jurnal Pendidikan dan Ilmu Fisika (JPIF), 4(2), 111-118. https://journal.uniga.ac.id/index.php/jpif/article/view/3824/2379
  • Windschitl, M. (2004). Folk theories of “inquiry:”How preservice teachers reproduce the discourse and practices of an atheoretical scientific method. Journal of Research in Science Teaching, 41, 481-512. https://doi.org/10.1002/tea.20010
  • Windschitl, M., Thompson, J., & Braaten, M. (2008). Beyond the scientific method: Model‑based inquiry as a new paradigm of preference for school science investigations. Science Education, 92(5), 941–967. https://doi.org/10.1002/sce.20259
  • Wood, W. B. (2003). Inquiry-based undergraduate teaching in the life sciences at large research universities: A perspective on the boyer commission report. Cell Biology Education, 2(2), 112-116. https://doi.org/10.1187/cbe.03-02-0004
  • Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (8. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
  • Zangori, L., Vo, T., Forbes, C. T., & Schwarz, C. V. (2017). Supporting 3 rd- grade students model- based explanations about groundwater: A quasi-experimental study of a curricular intervention. International Journal of Science Education, 39(11), 1421-1442. http://dx.doi.org/10.1080/09500693.2017.1336683
  • Zorlu, Y. (2016). Ortaokul fen ve teknoloji dersinde işbirlikli öğrenme modeli ve modellemeye dayalı öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin öğrencilerin öğrenmeleri üzerindeki etkileri. (Doktora tezi). Atatürk Üniversitesi.

Comparison of Textbook Supported Modeling Applications and Inquiry Based Modeling Applications

Year 2026, Volume: 9 Issue: 1, 1 - 29, 31.01.2026

Özgür Bulduk

Abstract

The purpose of this study is to compare textbook-based modeling and inquiry-based modeling practices and to examine how these approaches are reflected in seventh-grade students’ views on the activities, the models they constructed, and their model explanations. In line with the science curriculum learning outcomes, both types of modeling activities were implemented with the same group of students across eight different topics. Data were collected through interviews and document analysis, and six themes were identified through analysis. While common themes and codes emerged in both implementations, the number and diversity of codes were higher in the inquiry-based modeling activities. In addition, students’ model explanations in these activities were more detailed and focused more on cause–effect relationships. The findings indicate that inquiry-based modeling activities make students’ thinking processes more visible.

Keywords

Modeling inquiy- based modeling textbook supported modeling

References

  • Aktan, M. B., Kaynak, S., Abdüsselam, Z. & Ardoğan, E. (2019). Güncel fen öğretim programları ve ders kitaplarında model ve modelleme kavramlarının analizi. Cumhuriyet International Journal of Education, 8(1), 44-68. https://doi.org/10.30703/cije.450242
  • Arifin, Z., Sukarmin, Saputro, S., & Kamari, A.(2025). The effect of inquiry-based learning on students’ critical thinking skills in science education: A systematic review and meta-analysis. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 21(3), em2592. https://doi.org/10.29333/ejmste/15988
  • Arslan, A., Doğru, M. (2014). Modellemeye dayalı fen öğretiminin ilköğretim öğrencilerinin anlama, hatırda tutma, yaratıcılık düzeyleri ile zihinsel modelleri üzerine etkisi. Mediterranean Journal of Humanities, IV(2), 1-17. http://doi.org/10.13114/MJH.201428425
  • Azar, N. (2008). Fen ve Teknoloji dersinde öğrenme stillerinin işbirlikli grup atamalarında kullanılmasının öğrencinin akademik başarı, tutum, bilimsel süreç becerileri ve öğrenmenin kalıcılık düzeyine etkisi. (Yayın No. 220060) [Yayınlanmamış Doktora Tezi, Karaelmas Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr
  • Batı, K. & Kaptan, F. (2017). Model tabanlı sorgulama yaklaşımının, öğrencilerin bilimin doğası görüşlerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(2), 427-450. http://doi.org/10.16986/HUJE.2016016713
  • Baumfalk, B., Bhattacharya D., Vo, T., Forbes, C., Zangori, L., & Schwarz C. (2018). Impact of model-based science curriculum and instruction on elementary students’ explanations for the hydrosphere. Journal of Research in Science Teaching, 1-28. https://doi.org/10.1002/tea.21514
  • Brown, T. (2009). Change by design: How design thinking transforms organizations and inspires innovation. New York: HarperCollins.
  • Büyüköztürk, Ş. (2007). Deneysel desenler, öntest-sontest kontrol grubu desen ve veri analizi. (2. Baskı). Pegem A Yayıncılık.
  • Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. (18. Baskı). Pegem Akademi.
  • Bybee, R. W. (1997). Achieving Scientific Literacy: From Purpose to Practices. Heinemann.
  • Coll, R. K., France, B. & Taylor, I. (2005). The role of models and analogies in science education: implications from research. International Journal of Science Education, 27(2), 183–198. http://dx.doi.org/10.1080/0950069042000276712
  • Crawford, B. A. (2014). From inquiry to scientific practices in the science classroom. In N. G. Lederman & S. K. Abell (Eds.), Handbook of Research on Science Education, Volume II (pp. 529-556). Routledge.
  • Creswell, J.W. (2017). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev.). Eğiten Kitap Yayıncılık. (Eserin orijinali 2014’te yayımlanmıştır).
  • Demirçalı, S. (2016). Modellemeye dayalı fen öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına, bilimsel süreç becerilerine ve zihinsel model gelişimlerine etkisi: 7. Sınıf “Güneş sistemi ve ötesi- uzay bilmecesi” ünitesi örneği (Yayın No. 450167) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr
  • Demirci, C. (2010). Cooperative learning approach to teaching science. Eğitim Araştırmaları - Eurasian Journal of Educational Research, 40, 36-52
  • Demirkazan, Y. K., Kalik, G. & Öcal, K. (2018). Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Fen Bilimleri Ders Kitabı 7. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  • Dunnett, K., Kristiansson, M. K., Eklund, G., Öström, H., Rydh, A., & Hellberg, F. (2020). Transforming physics laboratory work from 'cookbook' type to genuine inquiry. https://arxiv.org/abs/2004.12831
  • Duschl, R. A., & Grandy, R. (2013). Two views about explicitly teaching nature of science. Science & Education, 22, 2109-2139.
  • Frederiksen, R.J., White B.Y. and Gutwill J. (1998). Dynamic mental models in learning science: The importance of constructing derivitional linkages among models. Journal of Resarch in Science Teaching, 36(7), 806–836. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-2736(199909)36:7<806::AID-TEA5>3.0.CO;2-2
  • Gilbert, J. K. (2004). Models and modeling: Routes to a more authentic science education. International Journal of Science and Mathematics Education, 2, 115-130. https://doi.org/10.1007/s10763-004-3186-4
  • Gilbert, J. K., Boulter, C. & Rutherford, M. (1998). Models in explanations, part 1: Horses for courses? International Journal of Science Education, 20(1), 83-97. https://doi.org/10.1080/0950069980200106
  • Gilbert, S. W., & Ireton, S. W. (2003). Understanding models in earth and space science. NSTA Press.
  • Gilbert, J. K., & Justi, R. (2016). Modelling-based teaching in science education (Vol. 9). Springer.
  • Gobert, J. D., Pallant, A. (2004). Fostering students epistemologies of models via authentic model-based tasks. Journal of Science Education and Technology, 13(1), 7-22. http://dx.doi.org/10.1023/B:JOST.0000019635.70068.6f
  • Güder, Y. & Gürbüz, R. (2017). Teaching concepts through interdisciplinary modeling problem: Energy conservation. Elementary Education Online, 16(3), 1101-1119.
  • Günbatar, S. & Sarı, M. (2005). Elektrik ve manyetizma konularında anlaşılması zor kavramlar için model geliştirilmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 185-197.
  • Güneş, B., Gülçiçek, Ç., & Bağcı, N. (2004). Eğitim fakültelerindeki fen ve matematik öğretim elemanlarının model ve modelleme hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 1(1), 35-48.
  • Halloun, I. (2006). Modelling theory in science education. Springer.
  • Harlen, W. (2004). Evaluating inquiry-based science developments: A paper commissioned by the National Research Council in preparation for a meeting on the status of evaluation of inquiry-based science education. National Academy of Sciences.
  • Harrison, A. G. (2001). How do teachers and textbook writers model scientific ideas for students? Research in Science Education, 31, 401-435. http://dx.doi.org/10.1023/A:1013120312331
  • Harrison, A. G., & Treagust, D. F. (1998). Modelling in science lessons: are there better ways to learn with models? School Science and Mathematics, 98(8), 420-429. https://doi.org/10.1111/j.1949-8594.1998.tb17434.x
  • Harrison, A. G., & Treagust, D. F. (2000). A typology of school science models. International Journal of Science Education, 22(9), 1011-1026. https://doi.org/10.1080/095006900416884
  • Hestenes, D. (1992). Modeling games in the Newtonian world. American Journal of Physics, 60(8), 732–748. https://doi.org/10.1119/1.17080
  • Hmelo-Silver, C. E., Marathe, S., & Liu, L. (2007). Fish swim, rocks sit, and lungs breathe: Expert-novice understanding of complex systems. Journal of the Learning Sciences, 16(3), 307–331. https://doi.org/10.1080/10508400701413401
  • Huberman, M., & Miles, M. B. (2002). The qualitative researcher’s companion. Sage.
  • Justi, R. S., & Gilbert, J. K. (2000). History and philosophy of science through models: Some challenges in the case of ‘the atom’. International Journal of Science Education, 22(9), 993-1009. http://dx.doi.org/10.1080/095006900416875
  • Justi, R. S., & Gilbert, J. K. (2002a). Modelling, teachers’s views on the nature of modelling, and implications for the education of modellers. International Journal of Science Education, 24(4), 369-387. https://doi.org/10.1080/09500690110110142
  • Justi, R. S., & Gilbert, J. K. (2002b). Science teachers’ knowledge about and attitudes towards the use of models and modelling in learning science. International Journal of Science Education, 24(12), 1273-1292. http://dx.doi.org/10.1080/09500690210163198
  • Justi, R. S., & Gilbert, J. K. (2003). Teachers’ views on the nature of models. International Journal of Science Education, 25(11), 1369-1386. http://dx.doi.org/10.1080/0950069032000070324
  • Justi, R. S., & Van Driel, J. H. (2005). A case study of the development of a beginning chemistry teacher’s knowledge about models and modelling. Research in Science Education, 35(2-3), 197-219. http://dx.doi.org/10.1007/S11165-004-7583-Z
  • Krajcik, J. S. ve Shin, N. (2014). Project-based learning. In R. K. Sawyer (Ed.), The Cambridge handbook of the learning sciences (2nd ed.) (pp. 275-297). New York, NY: Cambridge University Press.
  • Kuhn, D. (2009). Adolescent thinking. In R. M. Lerner & L. Steinberg (Eds.), Handbook of adolescent psychology (Vol. 1, pp. 152–186). Wiley.
  • Kurnaz, M. A. (2011). Enerji konusunda model tabanlı öğrenme yaklaşımına göre tasarlanan öğrenme ortamlarının zihinsel model gelişimine etkisi (Yayın No. 300383) [Doktora tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr
  • Lesh, R. & Doerr, H. M. (2003). Beyond constructivism: Models and modeling perspectives on mathematics problem solving, learning, and teaching. Lawrence Erlbaum Associates.
  • Martin, D. J. (2009). Elementary science methods: A constructivist approach. Delmar Publisher.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2018a). Fen bilimleri dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokullar 3, 4, 5, 6, 7 ve 8). https:// mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=325. Erişim tarihi: 15.02.2018.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2018b). Bilim uygulamaları dersi öğretim programı. (Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=406. Erişim tarihi: 21.02.2018
  • National Research Council. (1996). National science education standards. The National Academies Press.
  • National Research Council. (2000). Inquiry and the national science education standards: a guide for teaching and learning. Washington, DC: The National Academies Press.
  • Núñez-Oviedo, M. C. (2004). Teacher–student co-construction processes in biology: Strategies for developing mental models in large group discussions (Doctoral dissertation, University of Massachusetts Amherst). ProQuest Dissertations Publishing.
  • OECD (2019). PISA 2018 Assessment And Analytical Framework. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/b25efab8-en
  • Oh, P.S., & Oh, S.J. (2011). What teachers of science need to know about models: An overview. International Journal of Science Education, 33(8), 1109-1130. https://doi.org/10.1080/09500693.2010.502191
  • Osborne, J., 2010. Arguing to learn in science: the role of collaborative, critical discourse. Science (New York, N.Y.), 328 (5977), 463–466. http://doi.org/10.1126/science.1183944
  • Örnek, F. (2008). Models in science education: Applications of models in learning and teaching science. International Journal of Environmental & Science Education, 3(2), 35-45.
  • Passmore, C. & Stewart, J. (2002). A modeling approach to teaching of evolutionary biology in high schools. Journal of Research in Science Teaching, 39(3), 185-204.
  • Passmore, C., Stewart, J., & Cartier, J. (2009). Model-based inquiry and school science: Creating connections. School Science and Mathematics, 109(7), 394–402. https://doi.org/10.1111/j.1949-8594.2009.tb17870.x
  • Schwarz, C. V., Passmore, C., & Reiser, B. J. (2017). Helping Students Make Sense of the World Using Next Generation Science and Engineering Practices. NSTA Press.
  • Schwarz, C. V., Reiser, B. J., Davis, E. A., Kenyon, L., Ache’r, A., Fortus, D., Shwartz, Y., Hug, B. & Krajcik, J. (2009). Developing a learning progression for scientific modeling: making scientific modeling accessible and meaningful for learners. Journal of Science and Teaching Education, 46(6), 632-654. https://doi.org/ 10.1002/tea.20311
  • Smyrnaiou, Z., Moustaki, F. & Chronis, K. (2012). Students’ constructionist game modeling activities as part of inquiry learning processes. Electronic Journal of e-Learning, 10(2), 235 – 248.
  • Şimşek, F. & Hamzaoğlu, E. (2020). Modellerle zenginleştirilmiş fen öğretiminin akademik başarı, kalıcılık ve tutum üzerine etkisi. Kastamonu Education Journal, 28(3), 1333-1344. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3899
  • Ünal, S., & Benzer, A. İ. (2021). Modelleme temelli öğrenme: Türkiye`de 2004-2019 yılları arasında yayımlanmış makalelerin içerik analizi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi(42), 185-206. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.845523
  • Ünal Çoban, G. (2009). Modellemeye dayalı fen öğretiminin öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerine, bilimsel süreç becerilerine, bilimsel bilgi ve varlık anlayışlarına etkisi: 7. sınıf işık ünitesi örneği. (Yayın No. 231558) [Yayınlanmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr
  • Ünal, G. & Ergin, Ö. (2006). Fen eğitimi ve modeller. Milli Eğitim, 171 (Yaz), 188-196. https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/171/171/15.pdf
  • Ünal, G. (2005). Fen öğretiminde derinliğine öğrenme: “Basınç” konusunda modelleme (Yayın No. 162641) [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr
  • Van der Valk, T., Van Driel, J. H., & de Vos, W. (2007). Common characteristics of models in present day scientific practice. Research in Science Education, 37,469-488. https://doi.org/10.1007/s11165-006-9036-3
  • Van Driel, J. H., & Verloop, N. (1999). Teachers’ knowledge of models and modelling in science. International Journal of Science Education, 21(11), 1141-1153. https://doi.org/10.1080/095006999290110
  • Widayana, S. P., & Malik, A. (2024). Analysis of the effectiveness of cookbook laboratory practicum and inquiry laboratory in enhancing 21st century skills of students. Jurnal Pendidikan dan Ilmu Fisika (JPIF), 4(2), 111-118. https://journal.uniga.ac.id/index.php/jpif/article/view/3824/2379
  • Windschitl, M. (2004). Folk theories of “inquiry:”How preservice teachers reproduce the discourse and practices of an atheoretical scientific method. Journal of Research in Science Teaching, 41, 481-512. https://doi.org/10.1002/tea.20010
  • Windschitl, M., Thompson, J., & Braaten, M. (2008). Beyond the scientific method: Model‑based inquiry as a new paradigm of preference for school science investigations. Science Education, 92(5), 941–967. https://doi.org/10.1002/sce.20259
  • Wood, W. B. (2003). Inquiry-based undergraduate teaching in the life sciences at large research universities: A perspective on the boyer commission report. Cell Biology Education, 2(2), 112-116. https://doi.org/10.1187/cbe.03-02-0004
  • Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (8. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
  • Zangori, L., Vo, T., Forbes, C. T., & Schwarz, C. V. (2017). Supporting 3 rd- grade students model- based explanations about groundwater: A quasi-experimental study of a curricular intervention. International Journal of Science Education, 39(11), 1421-1442. http://dx.doi.org/10.1080/09500693.2017.1336683
  • Zorlu, Y. (2016). Ortaokul fen ve teknoloji dersinde işbirlikli öğrenme modeli ve modellemeye dayalı öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin öğrencilerin öğrenmeleri üzerindeki etkileri. (Doktora tezi). Atatürk Üniversitesi.
There are 74 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Science Education
Journal Section Research Article
Authors

Özgür Bulduk

Submission Date August 21, 2025
Acceptance Date January 31, 2026
Publication Date January 31, 2026
Published in Issue Year 2026 Volume: 9 Issue: 1

Cite

APA Bulduk, Ö. (2026). Ders Kitabında Yer Alan Modelleme Uygulamaları ile Sorgulama Tabanlı Modelleme Uygulamalarının Karşılaştırılması. Fen Matematik Girişimcilik Ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 9(1), 1-29. https://izlik.org/JA87AS96RU

Aim & Scope

Disiplinlerin entegrasyonuna uygun olarak Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji eğitimini bir arada düşünen çalışmaları yaygınlaştırmak ve bu yolla 21. yüzyıl gerektirdiği mesleklerin becerilerinin alt yapılarının oluşmasına katkı sağlamaktır.

Bilimsel faaliyetlerin tek bir disipline ait olan alan bilgi ve becerileri ile yapılamayacağını savunan anlayışlar, son yıllarda eğitim dünyasına hâkim olan bir paradigmaya dönüşmüştür. Bu paradigmanın arkasındaki gerekçeler irdelendiğinde; fen bilimleri eğitiminde tek disiplinli çalışmaların pratikte büyük sorunları çözemediği ve bu sorunun üstesinden gelmek içinokullarda öğrencilere kazandırılması düşünülen becerilere her geçen yıl bir yenisi daha eklendiği görülmektedir. Bu anlayışın tüm ülkelerin dikkatini çekme sebeplerinden biri geleceğe dönük ekonomik kalkınma yönündeki kaygılarıdır. Mühendisleri iyi olan toplumlar, teknolojik gelişmişliklerinin ve ekonomik kalkınmaların da iyi olduklarının farkındadırlar. Bu süreçte ana kaygı akademik bilgileri oturmamış ve gerçek hayat becerileri gelişmemiş lise mezunlarının üniversitelerde de kendilerini geliştiremedikleri; bu durumun ülkeler için teknolojik ve ekonomik kalkınmada gelecekte büyük riskler oluşturacağıdır.

Okullardaki mevcut eğitim durumumuzu irdelediğimizde; programdaki derslerin tamamına yakınının tek bir disipline konsantre olduğu ve algoritmik öğretim anlayışı ile derslerin işlendiği, okullarda sunulan bilgilerin toplumun ciddi sorunlarını çözmeye veya çözebilecek becerili bireyler yetiştirmeye yönelmediği anlaşılmaktadır. Bu sorunun üstesinden gelmek için modern dünyanın eğitim politikalarına vurgu yaptığı; okul bilgisine olan ilgi, merak ve konsantrasyon arttırılması, öğrencilerin hayal güçlerinin ve yaratıcılıklarının ön plana çıkarılması, öğrenme ortamlarında aktif olması, okul konularının yaşam ile ilişkilendirilmesi ve bütün bu faaliyetleri disiplinleri bir araya getirerek bütünleşik bir anlayışa oturtturulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu anlayışın gerçekleşmesi durumunda 21. yüzyıl becerileri teoriden çıkıp pratikte bir anlamlı hale gelecektir. 21. yüzyıl becerilerini geliştiren toplumların öğrencilerin yeni ürünler ve yeni teknolojiler geliştireceğini ve buna dayalı olarak yeni meslekler ortaya çıkacağını ve yeni pazarlar ortaya çıkacağını göstermektedir. Dolayısıyla yakın zaman yayın hayatına başlayan “Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi” adlı online dergimizde değerlendirmek üzere eğitim bilimleri alanında (okul öncesi, ilköğretim, ortaokul, lise, eğitim fakültesi ve diğer eğitim paydaşları) gerçekleştirilen fen, matematik, girişimcilik ve teknoloji konulu araştırma makalelerinizi bekliyoruz. Disiplinler arası çalışmalara öncelik verileceğini bilmenizi isteriz. FMGT Eğitimi Dergisi hakemli bir dergi olup yılda üç kez yayımlanmaktadır. Dergiye gönderilecek araştırma makaleleri Türkçe veya İngilizce olarak yazılabilir.

Makale Yazım Kuralları ve Gönderim Süreci


Genel Kurallar

Tüm makaleler, Türkçe ve İngilizce Makale şablonu'na uygun olarak (APA 7) hazırlanmalıdır.


Çalışmalar, tek satır aralıklı, Palatino Linotype 10 punto yazı tipi kullanılarak ve kenar boşlukları (Normal, 2,5 cm) olacak şekilde düzenlenmelidir.

Öz, tablolar, şekiller, kaynakça, teşekkür ve ek kısımları bu düzenlemeye dâhildir.

Gönderim sırasında, değerlendirme sürecine zarar verebilecek yazar isimleri, kurum bilgileri gibi kimlik bilgileri dosyadan silinerek sisteme yüklenmelidir.


Makale Gönderim Süreci

1- Makale Üst Verileri

DergiPark sistemine yükleme yapılırken, Türkçe ve İngilizce özetler, anahtar kelimeler ve kaynakça eksiksiz şekilde girilmelidir.

2- Etik Kurul Onayı

TR Dizin Dergi Değerlendirme Kriterleri’ne uygun olarak, dergimize gönderilen tüm çalışmalardan “Etik Kurul Onayı” talep edilmektedir.

Onay belgesi olmayan çalışmalar değerlendirme sürecine alınmayacaktır.

3- Aşırmacılık (İntihal) Taraması

Çalışmalar, iThenticate© veya Turnitin© gibi yazılımlar aracılığıyla taranmalı ve tarama raporları makale ile birlikte sunulmalıdır.

Genel benzerlik oranı: %20’den az olmalıdır.

Bir kaynağa ait oran: %3’ten az olmalıdır.

Benzerlik oranlarının %1’in üzerinde olması durumunda yazarların dikkatli inceleme yapması önerilir.

4- Yayın Dili

Değerlendirme süreci, Türkçe tam metin üzerinden yapılacaktır.

Hakem onayından sonra, çalışmanın hem Türkçe hem de İngilizce tam metni talep edilecektir.

Türkçe ve İngilizce metinler, dil editörleri tarafından kontrol edilecektir.


Makale Yazım Kuralları


Sayfa Düzeni

Kâğıt Boyutu: A4 (Dikey).

Kenar Boşlukları: Normal (Tüm kenarlardan 2,5 cm).


Başlık Düzeyleri

Ana Başlık:

Yazı tipi ve boyutu: Palatino Linotype, 14 punto, kalın, ortalanmış.

Biçim: Her kelimenin baş harfi büyük yazılmalıdır (bağlaçlar hariç).

Alt Başlıklar:

1. Düzey Başlıklar: Palatino Linotype, 11 punto, kalın, sola yaslı, her kelimenin baş harfi büyük, numaralandırılmış.

2. ve Alt Düzey Başlıklar: Aynı yazı tipi ve punto ile yazılır, ancak stil farklıdır (italik, girintili).


Makale Özeti

Punto: Palatino Linotype, 9 punto.

Biçim: İki yana yaslı.

Uzunluk: 100-250 kelime.

Anahtar Kelimeler

Miktar: En az 3, en fazla 5 kelime.

Biçim: İlk kelime büyük harf ile başlar, diğer kelimeler küçük harf ile yazılır (özel isimler hariç).


Bölümler

Makale şu ana bölümlerden oluşmalıdır;

Giriş

Yöntem

Bulgular

Tartışma

Sonuç

Başlıklar: Palatino Linotype, 11 punto, kalın, ortalanmış ve yalnızca ilk harfi büyük olacak şekilde yazılmalıdır.


Kaynakça

Stil: APA 7

DOI ve Web Adresi: Varsa DOI bağlantısı, yoksa çalışmaya ulaşılabilecek web adresi eklenmelidir.

Alıntılar: 40 kelimeden uzun alıntılar 1,25 cm içeriden, 10 punto, italik, iki yana yaslı olarak yazılmalıdır.

Dil Farklılıkları:

Türkçe metinde: İki yazarlı kaynaklarda “ve”, daha fazla yazarda “vd.” kullanılır.

İngilizce metinde: İki yazarlı kaynaklarda “&”, daha fazla yazarda “et al.” kullanılır.


Tablo Gösterimi

Başlık: Palatino Linotype, 10 punto. İtalik, her kelimenin baş harfi büyük.

Notlar: “Note.” başlığı italik, 8 punto, sola yaslı.

Dikey Çizgiler: Kullanılmamalı.


Şekil Gösterimi

Şekil Numarası: Palatino Linotype, 10 punto, kalın, sonuna nokta eklenmez.

Başlık: İtalik, 10 punto, her kelimenin baş harfi büyük.

Notlar: “Note.” başlığı italik, 8 punto, sola yaslı.


Yayın Etiği

Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar oluşturulurken açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi'ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

1-Özgünlük: Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.

2-Yazarlar: Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.

3-Çıkar Çatışması: Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.

4-Ham Veri: Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir. Böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.

5-Veri Kullanım Hakları: Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.

6-Hata Bildirimi: Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.

7-Çift Başvuru Yapmama: Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi'ne gönderilemez.

8-Yazar Değişikliği: Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.

Yayın Politikası

1-Yayınlanmış Çalışmalar: Daha önce herhangi bir yerde yayınlandığı belirtilen ya da belirlenen makaleler yayımlanmaz. Daha önce yayımlandığı halde belirtilmeyen makalelerin telif hakları bağlamında doğurabileceği hukuki sonuçların sorumluluğu yazarlarına aittir.

2-Telif Hakları: Yayımlanan makalelerin Türkiye içindeki telif hakkı FMGT Eğitimi Dergisi'ne, hukuki ve bilimsel sorumlulukları yazarlarına aittir.

3-Alıntı Yapma: FMGT Eğitimi Dergisi'nde yayınlanan yazılardan ancak kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir. Yazının içeriğinde olabilecek çarpıtmalardan alıntı yapan ve yayınlayan kişi ya da kuruluşlar yasalar karşısında sorumludur.

4-Değerlendirme Süreci: FMGT Eğitimi Dergisi'ne makale kaydı yaptırıldıktan sonra gönderilen makaleler öncelikle yayın kurulu tarafından değerlendirilir. Dergi amaçlarına uymayan yazılar değerlendirilmeye alınmaz.

5-Yazı Düzenlemeleri: Yayın Kurulu, yazıda gerekli gördüğü sözcükleri değiştirebilir.

6-Hakem Değerlendirmesi: Yayın Kurulu tarafından uygun görülen yazılar iki ayrı hakeme gönderilir. Makalesini değerlendiren hakemlerin kimliği hakkında yazarlara, gönderilen makalenin kime ait olduğu konusunda da hakemlere bilgi verilmez.

7-Yayımlanabilir Makale Kararı: Yayımlanabilecek makaleler, hakemlerden gelen öneriler doğrultusunda ilgili bölüm editörü tarafından belirlenir. Bölüm editörlerinin yayımlanabilir buldukları makale sayısı, o sayıda yayımlanacak toplam makale sayısından fazla olursa, hangi makalelerin yayımlanacağına Yayın Kurulu karar verir. Gerek duyulması halinde makaleler ikiden fazla hakeme gönderilebilir.

8-Redde Karar Verme: Her iki hakem tarafından uygun görülmeyen yazılar yayınlanmaz. Hakemlerden yalnızca biri uygun görmezse son kararı derginin editörü verir.

9-Düzeltme Talepleri: Düzeltilmek koşuluyla yayınlanabilir bulunan bir makaleye ilişkin hakem eleştirileri yazar(lar)a bildirilir. Hakemler tarafından belirtilen görüş, öneri ve gerekçelerin yazar/yazarlar tarafından dikkate alınarak, gerekli görülen düzeltmelerin yapılması esastır. Makalenin düzeltilmiş son şekli, yirmi gün içinde editöre teslim edilmelidir. Ancak yazar(lar), kanıt göstermek koşulu ile, düzeltme taleplerine itiraz edebilirler. Bu durumda, Hakem Kurulu üyelerinden en az bir kişinin danışmanlığına başvurulur. Görüşüne başvurulan hakem, yazarı/yazarları haksız görürse, ilgili makale yayımlanmaz.

10-Büyük Değişiklikler: Metin üzerinde yapılan büyük değişiklikler kabul edilmez. Gerekli görüldüğünde yazı tekrar hakemlere gönderilebilir.

11-Hakem Değerlendirmesi Süresi: Hakemlerin, kendilerine gönderilen makale hakkındaki değerlendirmelerini kabul edilebilir bir süre içinde belirtmeleri için Yayın Kurulu tarafından mümkün olan önlemler alınır. Gerekirse başka hakem/hakemler atanarak, gönderilen makalelerin güncelliklerini yitirmeleri önlenmeye çalışılır.

12-Ücret: FMGT Eğitimi Dergisi'nde yayınlanan makaleler için herhangi bir ücret ödenmez.

13-Makale Gönderim Politikası: FMGT Eğitimi Dergisi'ne gönderilen yazılar yayınlansın ya da yayınlanmasın geri gönderilmez.

14-Yayın Takibi: Yazarlar göndermiş oldukları yazılar ile ilgili bilgileri "Yayın Takibi" bölümünden denetleyebilirler.

Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi makale kabulü veya süreç işlemi adı altında herhangi bir ücret talep etmemektedir. Makaleler ücretsiz olarak yayımlanmaktadır.

Other Indexes

ASOS
ROAD
EBSCOhost

Editör

Default avatar
Ümmühan ORMANCI
Classroom Measurement Practices, Science Education, STEM Education
Default avatar
Salih ÇEPNİ

Salih ÇEPNİ, Uludağ Üniversitesi, Türkiye
Physics Education, Science Education
Default avatar
Bestami Buğra ÜLGER
Science and Mathematics Education, Special Talented Education

Yayın Kurulu

Default avatar
Lilia HALIM

Dr. Lilia Halim is a former Professor at the Faculty of Education, Universiti Kebangsaan Malaysia. She graduated from King’s College London in Science education. Her research interests are teachers’ pedagogical content knowledge, STEM education and informal STEM education.
Informal Learning, Teacher Education and Professional Development of Educators, Science Education, STEM Education
İsa Deveci
İsa DEVECİ
Araştırmacı Osmaniye’de başladığı eğitim hayatında, ilköğrenimi Cumhuriyet İlköğretim Okulu, orta öğrenimini ise Çukurova Lisesi’nde tamamladı. Lisans eğitimini Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği programında 2009 yılında tamamladı. Yüksek lisans eğitimini Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nde Fen Bilgisi Eğitimi ABD'de 2011 yılında tamamladı. Doktora eğitimine ise, 2011 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Fen Bilgisi Eğitimi ABD'de başlamış olup, yatay geçiş yaptığı Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nde 2016 yılında tamamladı. Araştırmacı 2014-2015 eğitim öğretim yılında “Doktora Sırası Araştırma Bursu (TÜBİTAK)” kapsamında Finlandiya Turku Üniversitesi öğretmen eğitimi okulunda yaklaşık 1 yıl süreyle girişimcilik konusunda araştırmalar yürütmüştür. Araştırmacı 2012-2016 yılları arasında Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde araştırma görevlisi olarak görev yapmıştır. Daha sonra 2016-2018 yılları arasında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Eğitimi bilim dalında doktor öğretim üyesi olarak görev yapmış, 2019 yılı itibariyle Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından Fen Bilgisi Eğitimi bilim dalında Doçent unvanı verilmiştir. Halen Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'ndeki akademik görevini sürdürmektedir. Fen bilimleri eğitiminde öğretmen yetiştirme, fen öğretimi, girişimcilik, ödevler, STEM, E-STEM üzerine çalışmalar yürütmekte olup bu konularda SSCI, SCI ve Alan indeksli dergilerde çok sayıda araştırma makalesi mevcuttur.
Science Education
Default avatar
Salih BİRİŞÇİ
Education, Instructional Technologies
İsmail Önder
İsmail ÖNDER
Education, Science Education, Personality and Individual Differences
Default avatar
Muammer ÇALIK
Chemistry Education, Science Education
Default avatar
Sevinç KAÇAR
Open and Distance Learning, Curriculum and Instration , Science and Mathematics Education, Science Education
Default avatar
Alipaşa AYAS
Curriculum Development in Education, In-Service Training, Teacher Education and Professional Development of Educators, Chemistry Education

Dizgi Sorumlusu

Default avatar
Muhammed Muzaffer ÖZHAN
Science Education, Special Education and Disabled Education

Yazım ve Dil Editörü

Default avatar
Ozan İPEK
Turkish and Social Sciences Education

Yayın Editörü

Default avatar
Ümmühan ORMANCI
Classroom Measurement Practices, Science Education, STEM Education
Default avatar
Bestami Buğra ÜLGER
Science and Mathematics Education, Special Talented Education