Fen Eğitiminde Eğitsel Dijital Oyunlar ile İlgili Yapılan Çalışmaların Analizi: Bir Sistematik Derleme Çalışması
Abstract
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2020-2025 yılları arasından fen eğitiminde eğitsel dijital oyun konusunda yapılan makalelerin incelenmesidir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından sistematik derleme yöntemi kullanılmıştır. Fen eğitiminde eğitsel dijital oyun konusu hakkında Google Akademik veri tabanında yer alan Türkiye’de yürütülmüş ve tam metin olarak yayınlanan 12 çalışma bu çalışmanın verilerini oluşturmaktadır. Bu çalışmalar Microsoft Office Excel programında tablolaştırılmış ve her bir alt problem için grafikler elde edilmiştir. Çalışmanın geçerliğini ve güvenirliğini sağlamak için araştırmacılar tarafından kodlama işlemi tekrar yapılmıştır. Elde edilen kodlardan oluşturulan grafikler bu araştırmaya dâhil edilen makaleler araştırma yılı, araştırma konusu, araştırma yöntemi, araştırma deseni, veri toplama araçları ve verilerin analizi bakımından incelenmiştir. İncelenen çalışmalarda en fazla çalışmanın 2024 yılında yapıldığı belirlenmiştir. Çalışmalarda akademik başarıya etki, eğitsel dijital oyun tasarlanması, motivasyona etki, bilginin kalıcılığına etki konularına ağırlık verildiği tespit edilmiştir. Gerçekleştirilen çalışmaların çoğunlukla, yöntem olarak nitel araştırma yöntemi ve desen olarak olgu bilim, durum çalışması ve açıklayıcı ardışık desen ile yürütüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma grubu olarak daha çok ortaokul öğrencilerinin tercih edildiği belirlenmiştir. Çalışmaların büyük bir kısmında veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formunun, veri analiz tekniği olarak ise bağımsız örneklemler t-testi ve betimsel analizin tercih edildiği belirlenmiştir.
References
- Ağırgöl, M., Kara, E., & Dönel Akgül, G. (2022). Eğitsel dijital oyunlarla işlenen fen bilgisi dersinin öğrencinin bilgilerinin kalıcılığına, akademik başarısına ve tutumuna etkisi. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 5(3), 157-176. https://doi.org/10.47477/ubed.1063920
- Akbaba, S. (2006). Eğitimde motivasyon. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13, 343-361.
- Akçaoglu, M., & Koehler, M. J. (2014). Cognitive outcomes from the game-design and learning (GDL) after-school program. Computers & Educaiton, 75, 72-81. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2014.02.003
- Alaswad, Z., & Nadolny, L. (2015). Designing for game-based learning: The effective integration of technology to support learning. Journal of Educational Technology Systems, 43(4), 389-402.https://doi.org/10.1177/0047239515588164
- Behnamnia, N., Kamsin, A., Ismail, M. A. B., & Hayati, S. A. (2022). A review of using digital game-based learning for preschoolers. Journal of Computers in Education, 1-34
- Casby, M. W. (2003). The development of play in infants, toddlers, and young children. Communication Disorders Quarterly, 24(4):163-174.https://doi.org/10.1177/15257401030240040201
- Coşkun, H., Akarsu, B., & Kariper, İ. A. (2012). Bilim öyküleri içeren eğitsel oyunların fen ve teknoloji dersindeki öğrencilerin akademik başarılarına etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13, 93-109.
- Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE Publications.
- Çetin, E. (2013). Temel tanımlar ve kavramlar. M.A. Ocak (Ed.), Eğitsel dijital oyunlar: Kuram, tasarım ve uygulama içinde (ss. 2-6). Pegem Akademi.
- Çokyaman, M., & Şimşek, H. (2022). Eğitsel dijital oyunların 8. sınıf öğrencilerinin İngilizce ders başarısı ve güdülenmelerine etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 708-722. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022..-891059
- Dinçer, S. (2019). Dijital Oyunlar içine yerleştirilen analojilerin fen eğitimi başarısına etkisi. International Conference on Science. Mathematics, Entrepreneurship and Technology Education. (ss.39-42). İzmir, Türkiye.
- Granic, I., Lobel, A., & Engels, R. C. (2014). The benefits of playing video games. American Psychologist, 69(1), 66-78. https://doi.org/10.1037/a0034857
- İlkay, D., & Atik, A. D. (2024). Fen bilimleri dersinde eğitsel dijital oyun kullanımının 6. sınıf öğrencilerinin motivasyonlarına ve akademik başarılarına etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (59), 1-26. https://doi.org/10.53444/deubefd.1295182
- İşçi, T. G., & Yeşiltaş, E. (2018). Sosyal bilgiler öğretiminde dijital oyun geliştirme yazılımı kullanımı ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının buna ilişkin görüşleri. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 5(2), 159-183.
- Karaçam, Z. (2013). Sistematik derleme metodolojisi: Sistematik derleme hazırlamak için bir rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 6(1), 26–33.
- Keçeci, O. (2018), 6. sınıf fen bilimleri dersi vücudumuzdaki sistemler ünitesi dolaşım sistemi konusunun Scratch destekli öğretiminin öğrencilerin akademik başarıları ve motivasyonlarına etkisi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Marsh, J., Plowman, L., Yamada-Rice, D., Bishop, J., & Scott, F. (2016). Digital play: A new classification. Early Years, 36(3), 242-253. https://doi.org/10.1080/09575146.2016.1167675
- Mitchell, A., & Savill-Smith, C. (2004). The use of computer and video games for learning: A review of the literature. Learning and Skills Development Agency. Retrieved from http://dera.ioe.ac.uk/5270/7/041529_Redacted.pdf
- Özdoğan, B. (2008). Çocuk ve oyun: Çocuğa oyunla yardım (5.Baskı). Anı Yayıncılık.
- Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). SAGE Publications.
- Pınar, M. A., & Dönel Akgül, G. (2024). Fen bilimleri öğretmenlerinin eğitsel dijital içerik geliştirme sürecine yönelik görüşleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 13(37), 167-183.
- Prensky, M. (2001). Fun, play and games: What makes games engaging. Digital Game-Based Learning, 5, 5-31.
- Ray, B., & Coulter, G. A. (2010). Perceptions of the value of digital mini-games: Implications for middle school classrooms. Journal of Computing in Teacher Education, 26(3), 92100.
- Rosas, R., Nussbaum, M., Cumsille, P., Marianov, V., Correa, M., Flores, P., & Rodriguez, P. (2003). Beyond nintendo: Design and assessment of educational video games for first and second grade students. Computers & Education, 40(1), 71-94. https://doi.org/10.1016/S0360-1315(02)00099-4
- Spires, H. A. (2015). Digital game‐based learning. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 59(2), 125-130. https://doi.org/10.1002/jaal.424
- Şahin, M. (2015). Oyunlaştırılmış oyun temelli öğrenmenin öğrencilerin fen bilimleri dersi başarılarına ve derse yönelik tutumlarına etkisi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi.
- Tay, J., Goh, Y. M., Safiena, S., & Bound, H. (2022). Designing digital game-based learning for professional upskilling: A systematic literature review. Computers & Education, 184, Article 104518. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2022.104518
- Ünlü, Y., Kandemir, K., Yıldız, E., Şimşek, Ü., & Kaymakçı, S. (2022). Türkiye’de sosyal bilgiler ve fen bilimleri eğitimi alanlarında eğitsel oyunlara ilişkin yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi (91), 297-318. https://doi.org/10.17753/sosekev.1152887
- Yazıcıoğlu, S., & Çavuş-Güngören, S. (2019). Oyun temelli etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin fen öğrenmesine olan etkisini başarı, motivasyon, tutum ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 13(1), 389-413. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.584673
- Yıldırım, N. (2012). Yabancı dil eğitiminde eğitsel oyunlar aracılığıyla mobil öğrenme. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi. http:/ /hdl.handle.net /11508/ 12534
- Yurdaöz, E., & İletir, H. (2023). Eğitim öğretim sürecinde dijital oyun kullanımı: Sistematik bir derleme çalışması. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 286-316. https://doi.org/10.51119/ereegf.2023.58
Abstract
The aim of this study is to examine articles on educational digital games in science education conducted in Türkiye 2020 and 2025. The study employs the systematic review method within the framework of qualitative research approaches. The data set consists of 12 full-text studies conducted in Türkiye and published between 2020 and 2025 in the Google Scholar database, focusing on educational digital games in science education. These studies were tabulated using Microsoft Office Excel, and graphs were generated for each sub-problem. To ensure the validity and reliability of the study, the coding process was repeated by the researchers. Based on the codes obtained, the generated graphs were used to analyze the selected articles in terms of publication year, research topic, research method, research design, data collection tools, and data analysis techniques. It was found that the highest number of studies were conducted in 2024. The findings revealed that the studies mainly focused on the impact of educational digital games on academic achievement, the design of educational digital games, motivation, and knowledge retention. It was concluded that most of the studies employed qualitative research methods and utilized phenomenology, case study, and explanatory sequential designs. Middle school students were identified as the most frequently preferred study group. In the majority of the studies, semi-structured interview forms were used as data collection tools, while independent samples t-tests and descriptive analysis were the most commonly used data analysis techniques.
References
- Ağırgöl, M., Kara, E., & Dönel Akgül, G. (2022). Eğitsel dijital oyunlarla işlenen fen bilgisi dersinin öğrencinin bilgilerinin kalıcılığına, akademik başarısına ve tutumuna etkisi. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 5(3), 157-176. https://doi.org/10.47477/ubed.1063920
- Akbaba, S. (2006). Eğitimde motivasyon. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13, 343-361.
- Akçaoglu, M., & Koehler, M. J. (2014). Cognitive outcomes from the game-design and learning (GDL) after-school program. Computers & Educaiton, 75, 72-81. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2014.02.003
- Alaswad, Z., & Nadolny, L. (2015). Designing for game-based learning: The effective integration of technology to support learning. Journal of Educational Technology Systems, 43(4), 389-402.https://doi.org/10.1177/0047239515588164
- Behnamnia, N., Kamsin, A., Ismail, M. A. B., & Hayati, S. A. (2022). A review of using digital game-based learning for preschoolers. Journal of Computers in Education, 1-34
- Casby, M. W. (2003). The development of play in infants, toddlers, and young children. Communication Disorders Quarterly, 24(4):163-174.https://doi.org/10.1177/15257401030240040201
- Coşkun, H., Akarsu, B., & Kariper, İ. A. (2012). Bilim öyküleri içeren eğitsel oyunların fen ve teknoloji dersindeki öğrencilerin akademik başarılarına etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13, 93-109.
- Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE Publications.
- Çetin, E. (2013). Temel tanımlar ve kavramlar. M.A. Ocak (Ed.), Eğitsel dijital oyunlar: Kuram, tasarım ve uygulama içinde (ss. 2-6). Pegem Akademi.
- Çokyaman, M., & Şimşek, H. (2022). Eğitsel dijital oyunların 8. sınıf öğrencilerinin İngilizce ders başarısı ve güdülenmelerine etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 708-722. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022..-891059
- Dinçer, S. (2019). Dijital Oyunlar içine yerleştirilen analojilerin fen eğitimi başarısına etkisi. International Conference on Science. Mathematics, Entrepreneurship and Technology Education. (ss.39-42). İzmir, Türkiye.
- Granic, I., Lobel, A., & Engels, R. C. (2014). The benefits of playing video games. American Psychologist, 69(1), 66-78. https://doi.org/10.1037/a0034857
- İlkay, D., & Atik, A. D. (2024). Fen bilimleri dersinde eğitsel dijital oyun kullanımının 6. sınıf öğrencilerinin motivasyonlarına ve akademik başarılarına etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (59), 1-26. https://doi.org/10.53444/deubefd.1295182
- İşçi, T. G., & Yeşiltaş, E. (2018). Sosyal bilgiler öğretiminde dijital oyun geliştirme yazılımı kullanımı ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının buna ilişkin görüşleri. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 5(2), 159-183.
- Karaçam, Z. (2013). Sistematik derleme metodolojisi: Sistematik derleme hazırlamak için bir rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 6(1), 26–33.
- Keçeci, O. (2018), 6. sınıf fen bilimleri dersi vücudumuzdaki sistemler ünitesi dolaşım sistemi konusunun Scratch destekli öğretiminin öğrencilerin akademik başarıları ve motivasyonlarına etkisi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Marsh, J., Plowman, L., Yamada-Rice, D., Bishop, J., & Scott, F. (2016). Digital play: A new classification. Early Years, 36(3), 242-253. https://doi.org/10.1080/09575146.2016.1167675
- Mitchell, A., & Savill-Smith, C. (2004). The use of computer and video games for learning: A review of the literature. Learning and Skills Development Agency. Retrieved from http://dera.ioe.ac.uk/5270/7/041529_Redacted.pdf
- Özdoğan, B. (2008). Çocuk ve oyun: Çocuğa oyunla yardım (5.Baskı). Anı Yayıncılık.
- Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). SAGE Publications.
- Pınar, M. A., & Dönel Akgül, G. (2024). Fen bilimleri öğretmenlerinin eğitsel dijital içerik geliştirme sürecine yönelik görüşleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 13(37), 167-183.
- Prensky, M. (2001). Fun, play and games: What makes games engaging. Digital Game-Based Learning, 5, 5-31.
- Ray, B., & Coulter, G. A. (2010). Perceptions of the value of digital mini-games: Implications for middle school classrooms. Journal of Computing in Teacher Education, 26(3), 92100.
- Rosas, R., Nussbaum, M., Cumsille, P., Marianov, V., Correa, M., Flores, P., & Rodriguez, P. (2003). Beyond nintendo: Design and assessment of educational video games for first and second grade students. Computers & Education, 40(1), 71-94. https://doi.org/10.1016/S0360-1315(02)00099-4
- Spires, H. A. (2015). Digital game‐based learning. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 59(2), 125-130. https://doi.org/10.1002/jaal.424
- Şahin, M. (2015). Oyunlaştırılmış oyun temelli öğrenmenin öğrencilerin fen bilimleri dersi başarılarına ve derse yönelik tutumlarına etkisi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi.
- Tay, J., Goh, Y. M., Safiena, S., & Bound, H. (2022). Designing digital game-based learning for professional upskilling: A systematic literature review. Computers & Education, 184, Article 104518. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2022.104518
- Ünlü, Y., Kandemir, K., Yıldız, E., Şimşek, Ü., & Kaymakçı, S. (2022). Türkiye’de sosyal bilgiler ve fen bilimleri eğitimi alanlarında eğitsel oyunlara ilişkin yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi (91), 297-318. https://doi.org/10.17753/sosekev.1152887
- Yazıcıoğlu, S., & Çavuş-Güngören, S. (2019). Oyun temelli etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin fen öğrenmesine olan etkisini başarı, motivasyon, tutum ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 13(1), 389-413. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.584673
- Yıldırım, N. (2012). Yabancı dil eğitiminde eğitsel oyunlar aracılığıyla mobil öğrenme. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi. http:/ /hdl.handle.net /11508/ 12534
- Yurdaöz, E., & İletir, H. (2023). Eğitim öğretim sürecinde dijital oyun kullanımı: Sistematik bir derleme çalışması. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 286-316. https://doi.org/10.51119/ereegf.2023.58
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Science Education |
| Journal Section | Review |
| Authors | |
| Submission Date | September 5, 2025 |
| Acceptance Date | January 31, 2026 |
| Publication Date | January 31, 2026 |
| Published in Issue | Year 2026 Volume: 9 Issue: 1 |
Aim & Scope
Disiplinlerin entegrasyonuna uygun olarak Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji eğitimini bir arada düşünen çalışmaları yaygınlaştırmak ve bu yolla 21. yüzyıl gerektirdiği mesleklerin becerilerinin alt yapılarının oluşmasına katkı sağlamaktır.
Author Guidelines
Makale Yazım Kuralları ve Gönderim Süreci
Genel Kurallar
Tüm makaleler, Türkçe ve İngilizce Makale şablonu'na uygun olarak (APA 7) hazırlanmalıdır.
Çalışmalar, tek satır aralıklı, Palatino Linotype 10 punto yazı tipi kullanılarak ve kenar boşlukları (Normal, 2,5 cm) olacak şekilde düzenlenmelidir.
Öz, tablolar, şekiller, kaynakça, teşekkür ve ek kısımları bu düzenlemeye dâhildir.
Gönderim sırasında, değerlendirme sürecine zarar verebilecek yazar isimleri, kurum bilgileri gibi kimlik bilgileri dosyadan silinerek sisteme yüklenmelidir.
Makale Gönderim Süreci
1- Makale Üst Verileri
DergiPark sistemine yükleme yapılırken, Türkçe ve İngilizce özetler, anahtar kelimeler ve kaynakça eksiksiz şekilde girilmelidir.
2- Etik Kurul Onayı
TR Dizin Dergi Değerlendirme Kriterleri’ne uygun olarak, dergimize gönderilen tüm çalışmalardan “Etik Kurul Onayı” talep edilmektedir.
Onay belgesi olmayan çalışmalar değerlendirme sürecine alınmayacaktır.
3- Aşırmacılık (İntihal) Taraması
Çalışmalar, iThenticate© veya Turnitin© gibi yazılımlar aracılığıyla taranmalı ve tarama raporları makale ile birlikte sunulmalıdır.
Genel benzerlik oranı: %20’den az olmalıdır.
Bir kaynağa ait oran: %3’ten az olmalıdır.
Benzerlik oranlarının %1’in üzerinde olması durumunda yazarların dikkatli inceleme yapması önerilir.
4- Yayın Dili
Değerlendirme süreci, Türkçe tam metin üzerinden yapılacaktır.
Hakem onayından sonra, çalışmanın hem Türkçe hem de İngilizce tam metni talep edilecektir.
Türkçe ve İngilizce metinler, dil editörleri tarafından kontrol edilecektir.
Makale Yazım Kuralları
Sayfa Düzeni
Kâğıt Boyutu: A4 (Dikey).
Kenar Boşlukları: Normal (Tüm kenarlardan 2,5 cm).
Başlık Düzeyleri
Ana Başlık:
Yazı tipi ve boyutu: Palatino Linotype, 14 punto, kalın, ortalanmış.
Biçim: Her kelimenin baş harfi büyük yazılmalıdır (bağlaçlar hariç).
Alt Başlıklar:
1. Düzey Başlıklar: Palatino Linotype, 11 punto, kalın, sola yaslı, her kelimenin baş harfi büyük, numaralandırılmış.
2. ve Alt Düzey Başlıklar: Aynı yazı tipi ve punto ile yazılır, ancak stil farklıdır (italik, girintili).
Makale Özeti
Punto: Palatino Linotype, 9 punto.
Biçim: İki yana yaslı.
Uzunluk: 100-250 kelime.
Anahtar Kelimeler
Miktar: En az 3, en fazla 5 kelime.
Biçim: İlk kelime büyük harf ile başlar, diğer kelimeler küçük harf ile yazılır (özel isimler hariç).
Bölümler
Makale şu ana bölümlerden oluşmalıdır;
Giriş
Yöntem
Bulgular
Tartışma
Sonuç
Başlıklar: Palatino Linotype, 11 punto, kalın, ortalanmış ve yalnızca ilk harfi büyük olacak şekilde yazılmalıdır.
Kaynakça
Stil: APA 7
DOI ve Web Adresi: Varsa DOI bağlantısı, yoksa çalışmaya ulaşılabilecek web adresi eklenmelidir.
Alıntılar: 40 kelimeden uzun alıntılar 1,25 cm içeriden, 10 punto, italik, iki yana yaslı olarak yazılmalıdır.
Dil Farklılıkları:
Türkçe metinde: İki yazarlı kaynaklarda “ve”, daha fazla yazarda “vd.” kullanılır.
İngilizce metinde: İki yazarlı kaynaklarda “&”, daha fazla yazarda “et al.” kullanılır.
Tablo Gösterimi
Başlık: Palatino Linotype, 10 punto. İtalik, her kelimenin baş harfi büyük.
Notlar: “Note.” başlığı italik, 8 punto, sola yaslı.
Dikey Çizgiler: Kullanılmamalı.
Şekil Gösterimi
Şekil Numarası: Palatino Linotype, 10 punto, kalın, sonuna nokta eklenmez.
Başlık: İtalik, 10 punto, her kelimenin baş harfi büyük.
Notlar: “Note.” başlığı italik, 8 punto, sola yaslı.
Ethical Principles and Publication Policy
Yayın Etiği
Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar oluşturulurken açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi'ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:
1-Özgünlük: Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
2-Yazarlar: Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
3-Çıkar Çatışması: Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
4-Ham Veri: Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir. Böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
5-Veri Kullanım Hakları: Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
6-Hata Bildirimi: Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
7-Çift Başvuru Yapmama: Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi'ne gönderilemez.
8-Yazar Değişikliği: Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
Yayın Politikası
1-Yayınlanmış Çalışmalar: Daha önce herhangi bir yerde yayınlandığı belirtilen ya da belirlenen makaleler yayımlanmaz. Daha önce yayımlandığı halde belirtilmeyen makalelerin telif hakları bağlamında doğurabileceği hukuki sonuçların sorumluluğu yazarlarına aittir.
2-Telif Hakları: Yayımlanan makalelerin Türkiye içindeki telif hakkı FMGT Eğitimi Dergisi'ne, hukuki ve bilimsel sorumlulukları yazarlarına aittir.
3-Alıntı Yapma: FMGT Eğitimi Dergisi'nde yayınlanan yazılardan ancak kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir. Yazının içeriğinde olabilecek çarpıtmalardan alıntı yapan ve yayınlayan kişi ya da kuruluşlar yasalar karşısında sorumludur.
4-Değerlendirme Süreci: FMGT Eğitimi Dergisi'ne makale kaydı yaptırıldıktan sonra gönderilen makaleler öncelikle yayın kurulu tarafından değerlendirilir. Dergi amaçlarına uymayan yazılar değerlendirilmeye alınmaz.
5-Yazı Düzenlemeleri: Yayın Kurulu, yazıda gerekli gördüğü sözcükleri değiştirebilir.
6-Hakem Değerlendirmesi: Yayın Kurulu tarafından uygun görülen yazılar iki ayrı hakeme gönderilir. Makalesini değerlendiren hakemlerin kimliği hakkında yazarlara, gönderilen makalenin kime ait olduğu konusunda da hakemlere bilgi verilmez.
7-Yayımlanabilir Makale Kararı: Yayımlanabilecek makaleler, hakemlerden gelen öneriler doğrultusunda ilgili bölüm editörü tarafından belirlenir. Bölüm editörlerinin yayımlanabilir buldukları makale sayısı, o sayıda yayımlanacak toplam makale sayısından fazla olursa, hangi makalelerin yayımlanacağına Yayın Kurulu karar verir. Gerek duyulması halinde makaleler ikiden fazla hakeme gönderilebilir.
8-Redde Karar Verme: Her iki hakem tarafından uygun görülmeyen yazılar yayınlanmaz. Hakemlerden yalnızca biri uygun görmezse son kararı derginin editörü verir.
9-Düzeltme Talepleri: Düzeltilmek koşuluyla yayınlanabilir bulunan bir makaleye ilişkin hakem eleştirileri yazar(lar)a bildirilir. Hakemler tarafından belirtilen görüş, öneri ve gerekçelerin yazar/yazarlar tarafından dikkate alınarak, gerekli görülen düzeltmelerin yapılması esastır. Makalenin düzeltilmiş son şekli, yirmi gün içinde editöre teslim edilmelidir. Ancak yazar(lar), kanıt göstermek koşulu ile, düzeltme taleplerine itiraz edebilirler. Bu durumda, Hakem Kurulu üyelerinden en az bir kişinin danışmanlığına başvurulur. Görüşüne başvurulan hakem, yazarı/yazarları haksız görürse, ilgili makale yayımlanmaz.
10-Büyük Değişiklikler: Metin üzerinde yapılan büyük değişiklikler kabul edilmez. Gerekli görüldüğünde yazı tekrar hakemlere gönderilebilir.
11-Hakem Değerlendirmesi Süresi: Hakemlerin, kendilerine gönderilen makale hakkındaki değerlendirmelerini kabul edilebilir bir süre içinde belirtmeleri için Yayın Kurulu tarafından mümkün olan önlemler alınır. Gerekirse başka hakem/hakemler atanarak, gönderilen makalelerin güncelliklerini yitirmeleri önlenmeye çalışılır.
12-Ücret: FMGT Eğitimi Dergisi'nde yayınlanan makaleler için herhangi bir ücret ödenmez.
13-Makale Gönderim Politikası: FMGT Eğitimi Dergisi'ne gönderilen yazılar yayınlansın ya da yayınlanmasın geri gönderilmez.
14-Yayın Takibi: Yazarlar göndermiş oldukları yazılar ile ilgili bilgileri "Yayın Takibi" bölümünden denetleyebilirler.
Price Policy
Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi makale kabulü veya süreç işlemi adı altında herhangi bir ücret talep etmemektedir. Makaleler ücretsiz olarak yayımlanmaktadır.
Journal Boards
Editör
Yayın Kurulu
Dr. Lilia Halim is a former Professor at the Faculty of Education, Universiti Kebangsaan Malaysia. She graduated from King’s College London in Science education. Her research interests are teachers’ pedagogical content knowledge, STEM education and informal STEM education.
