Research Article

Ortaokul Öğrencileri için Mühendislik Tasarım Becerileri Algısını Tarama Ölçeğinin (MüTasBAT) Türkçeye Uyarlanması

Volume: 9 Number: 3 September 30, 2026
TR EN

Ortaokul Öğrencileri için Mühendislik Tasarım Becerileri Algısını Tarama Ölçeğinin (MüTasBAT) Türkçeye Uyarlanması

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin mühendislik tasarım becerileri algısını ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı uyarlamaktır. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı kapsamında metodolojik bir ölçek uyarlama deseniyle yürütülmüştür. Ölçek uyarlama sürecinde Moazzen, Miller, Wild, Jackson ve Hadwin (2014) tarafından geliştirilen, Kayalar (2017) tarafından fen bilgisi öğretmen adaylarıyla Türkçeye uyarlanan ve Sarı (2025) tarafından Bilim ve Sanat Merkezi 7. sınıf öğrencileriyle tekrar yapılandırılan ölçek, STEM eğitimi almayan ortaokul öğrencileri için uygun biçimde yeniden düzenlenmiştir. Ölçeğin 62 maddelik ön uygulama formu, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında İzmir ili Karabağlar ilçesinde öğrenim gören 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin taslak formundan 23 maddelik dört faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Ölçeğin alt boyutları "Kuluçka Aşamasında Tasarım Planlama ve Geliştirme Becerileri Algısı", "Yenilikçi Tasarım Geliştirme ve Süreci Yönetme Becerileri Algısı", "Mühendislik Raporlama ve Sunum Becerileri Algısı" ve "Tasarım Değerlendirme Becerileri Algısı" olarak adlandırılmıştır. Alt boyutlara ilişkin Cronbach Alfa katsayıları 0,61 ile 0,75 arasında değişmekte; ölçeğin tamamı için bu değer 0,72 olarak hesaplanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarından modelin iyi uyum değerlerine sahip olduğu anlaşılmaktadır. Elde edilen bulgular, geliştirilen ölçeğin ortaokul öğrencilerinin mühendislik tasarım becerileri algısını ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı Fen Bilgisi Öğretmenliği yüksek lisans programında yürütülmekte olan “Ortaokul Öğrencileri İçin Mühendislik Tasarımı ve Takım Becerileri Algısına Yönelik Ölçeklerin Geliştirilmesi” başlıklı yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

Ethical Statement

Çalışmada etik dışı bir husus bulunmadığını, araştırma ve yayın etiğine özenle uyulduğunu beyan ederiz.

References

  1. ABET Engineering Accreditation Commission. (2019). Criteria for accrediting engineering programs, 2019–2020. ABET Board of Delegates.
  2. American Association for the Advancement of Science [AAAS]. (1993). Benchmarks for science literacy: Project 2061. Oxford University Press.
  3. Astano, J. L. (2019). Trends and challenges in the classroom implementation of engineering design process (EDP): A systematic literature review. International Journal of Education Science (IJES), 2(1), 55–74.
  4. Bailey, R., & Szabo, Z. (2006). Assessing engineering design process knowledge. International Journal of Engineering Education, 22(3), 508–518.
  5. Baker, D., Krause, S., & Purzer, S. (2008, June 22–25). Developing an instrument to measure tinkering and technical self efficacy in engineering. 2008 ASEE Annual Conference & Exposition, Pittsburgh, PA, United States.
  6. Bakırcı, H., & Kaplan, Y. (2021). Fen bilimleri öğretmenlerinin mühendislik ve tasarım becerileri alanında karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. Journal of Computer and Education Research, 9(18), 626–654. https://doi.org/10.18009/jcer.908161
  7. Balçın, M. D., Yıldırım, M., & Oymak, S. A. (2024). Ortaokul öğrencilerine yönelik mühendisliğin doğası anlayışı ölçeği: Geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Manisa Celal Bayar University Journal of the Faculty of Education, 12(2), 437–457. https://doi.org/10.52826/mcbuefd.1517818
  8. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Science Education, STEM Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

August 8, 2026

Acceptance Date

September 30, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 3

APA
Türkoguz, S., & Bozkurt Yıldız, H. (2026). Ortaokul Öğrencileri için Mühendislik Tasarım Becerileri Algısını Tarama Ölçeğinin (MüTasBAT) Türkçeye Uyarlanması. Fen Matematik Girişimcilik Ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 9(3). https://izlik.org/JA42CY68AR
AMA
1.Türkoguz S, Bozkurt Yıldız H. Ortaokul Öğrencileri için Mühendislik Tasarım Becerileri Algısını Tarama Ölçeğinin (MüTasBAT) Türkçeye Uyarlanması. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi. 2026;9(3). https://izlik.org/JA42CY68AR
Chicago
Türkoguz, Suat, and Handan Bozkurt Yıldız. 2026. “Ortaokul Öğrencileri Için Mühendislik Tasarım Becerileri Algısını Tarama Ölçeğinin (MüTasBAT) Türkçeye Uyarlanması”. Fen Matematik Girişimcilik Ve Teknoloji Eğitimi Dergisi 9 (3). https://izlik.org/JA42CY68AR.
EndNote
Türkoguz S, Bozkurt Yıldız H (September 1, 2026) Ortaokul Öğrencileri için Mühendislik Tasarım Becerileri Algısını Tarama Ölçeğinin (MüTasBAT) Türkçeye Uyarlanması. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi 9 3
IEEE
[1]S. Türkoguz and H. Bozkurt Yıldız, “Ortaokul Öğrencileri için Mühendislik Tasarım Becerileri Algısını Tarama Ölçeğinin (MüTasBAT) Türkçeye Uyarlanması”, Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, vol. 9, no. 3, Sept. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA42CY68AR
ISNAD
Türkoguz, Suat - Bozkurt Yıldız, Handan. “Ortaokul Öğrencileri Için Mühendislik Tasarım Becerileri Algısını Tarama Ölçeğinin (MüTasBAT) Türkçeye Uyarlanması”. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi 9/3 (September 1, 2026). https://izlik.org/JA42CY68AR.
JAMA
1.Türkoguz S, Bozkurt Yıldız H. Ortaokul Öğrencileri için Mühendislik Tasarım Becerileri Algısını Tarama Ölçeğinin (MüTasBAT) Türkçeye Uyarlanması. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi. 2026;9. Available at https://izlik.org/JA42CY68AR.
MLA
Türkoguz, Suat, and Handan Bozkurt Yıldız. “Ortaokul Öğrencileri Için Mühendislik Tasarım Becerileri Algısını Tarama Ölçeğinin (MüTasBAT) Türkçeye Uyarlanması”. Fen Matematik Girişimcilik Ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, vol. 9, no. 3, Sept. 2026, https://izlik.org/JA42CY68AR.
Vancouver
1.Suat Türkoguz, Handan Bozkurt Yıldız. Ortaokul Öğrencileri için Mühendislik Tasarım Becerileri Algısını Tarama Ölçeğinin (MüTasBAT) Türkçeye Uyarlanması. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi [Internet]. 2026 Sep. 1;9(3). Available from: https://izlik.org/JA42CY68AR