Bitlis Çayı Çevresindeki Çevresel Gama Radyasyon Dozunun Değerlendirilmesi
Abstract
Bu araştırma, NaI(Tl) kristalleri ile donatılmış taşınabilir bir sintilasyon dedektörü kullanılarak Bitlis Çayı boyunca 20 farklı noktada gama radyasyon hızlarının ölçülmesini içeriyordu. Gama doz hızlarına (GDR) ek olarak, yıllık etkin doz eşdeğeri (AED) ve yaşam boyu kanser riski (ELCR) değerleri de hesaplandı. Sonuçlar, netlik ve kolay karşılaştırma için iyi yapılandırılmış grafikler ve tablolar kullanılarak sunulmuştur. GDR, AED ve ELCR için yer seviyesinden 1 metre yükseklikte tahmin edilen ortalama değerler sırasıyla 0.112 μSv/h, 0.196 mSv/y and 0.784 x 10-3 olarak elde edilmiştir. Bu sonuçlar, çalışma alanında ölçülen GDR, AED ve ELCR değerlerinin uluslararası sağlık kuruluşları tarafından önerilen küresel ortalama sınır değerlerini aştığını göstermektedir. Ayrıca, bulgular Türkiye'nin farklı bölgelerinde yapılan çeşitli araştırmalarla karşılaştırılmıştır.
Keywords
Çevresel gama, Doz hızı, Bitlis Çayı
Evaluation of Environmental Gamma Radiation Dose around Bitlis Stream, Bitlis
Abstract
This investigation involved measuring gamma radiation rates at 20 distinct locations along Bitlis Stream utilizing a portable scintillation detector equipped with NaI(Tl) crystals. Alongside gamma dose rates (GDR), the annual effective dose equivalent (AED) and Excess lifetime cancer risk (ELCR) values were also calculated. The results are presented using well-structured graphs and tables for clarity and easy comparison. The mean values estimated at 1 meter above ground level for GDR, AED and ELCR were obtained as 0.112 μSv/h, 0.196 mSv/y and 0.784, respectively. These results show that GDR, AED, and ELCR measured in the study area exceed the global average limit values recommended by international health organizations. Furthermore, the findings were compared with several investigations undertaken in diverse parts of Türkiye in terms of radiological significance.
Keywords
Environmental gamma, Dose rate, Bitlis Stream
Bitlis Eren Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Desteklemi Birimi