Öz
Bu araştırma, NaI(Tl) kristalleri ile donatılmış taşınabilir bir sintilasyon dedektörü kullanılarak Bitlis Çayı boyunca 20 farklı noktada gama radyasyon hızlarının ölçülmesini içeriyordu. Gama doz hızlarına (GDR) ek olarak, yıllık etkin doz eşdeğeri (AED) ve yaşam boyu kanser riski (ELCR) değerleri de hesaplandı. Sonuçlar, netlik ve kolay karşılaştırma için iyi yapılandırılmış grafikler ve tablolar kullanılarak sunulmuştur. GDR, AED ve ELCR için yer seviyesinden 1 metre yükseklikte tahmin edilen ortalama değerler sırasıyla 0.112 μSv/h, 0.196 mSv/y and 0.784 x 10-3 olarak elde edilmiştir. Bu sonuçlar, çalışma alanında ölçülen GDR, AED ve ELCR değerlerinin uluslararası sağlık kuruluşları tarafından önerilen küresel ortalama sınır değerlerini aştığını göstermektedir. Ayrıca, bulgular Türkiye'nin farklı bölgelerinde yapılan çeşitli araştırmalarla karşılaştırılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
BEBAP 2024.17
Kaynakça
- Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR), 1999. Toxicological Profile for Ionizing Radiation. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service.
- Ali, M., Bano, S., Qureshi, J. A., Wasim, M., Khan, G., Begum, F., & Alam, M. (2019). Indoor and outdoor gamma radiation level in mud and concrete houses and the annual effective dose and excess lifetime cancer risk in Gahkuch Ghizer valley of Hindukush Range. Journal of Himalayan Earth Science, 52(2).
- Anekwe, U. L., & Onoja, R. A. (2020). Assessment of environmental radioactivity level and its health implication in Imiringi community Bayelsa state, Nigeria. Journal of Applied Sciences and Environmental Management, 24(6), 1045-1050.
- Bahreini, MT. T., Haghparast, M., Darvish, L., Taeb, S., Dehghani, N., & Refahi, S. (2020). Assessment of Environmental Gamma Radiation (Outdoor and Indoor Spaces) in the Region of Bandar Abbas Gachine. Journal of Biomedical Physics & Engineering, 10(2), 177.
- Bal, S. S., & Karatepe, S. (2015). Determination of environmental gamma radiation in Bitlis. In EPJ Web of Conferences (Vol. 100, p. 04002). EDP Sciences.
- Bal, S. Ş., Karatepe, Ş., Kuluöztürk, M. F., Yılmaz, E., & Kurşat, M. (2018). The annual change of environmental gamma radiation in Bitlis. Bitlis Eren University Journal of Science and Technology, 8(1), 19-23.
- Eslami, A., Shahsavani, A., Saghi, M. H., Akhoondi, L., & Goorani, A. (2016). Outdoor gamma radiation measurment in order to estimate the annual effective dose and excess lifetime cancer risk for residents of Tehran, Iran. Journal of Air Pollution and Health, 1(4), 243-250.
- Fares, S., Hassan, A. K., & El-Saeedy, H. I. (2017). Environmental Characterization and Natural Radioactivity Influential on the Mountains of the Red Sea Coast. Egypt. ChemXpress, 10(1), 119.
- Hazrati, S., Baghi, A. N., Sadeghi, H., Barak, M., Zivari, S., & Rahimzadeh, S. (2012). Investigation of natural, effective gamma dose rates case study: Ardebil Province in Iran. Iranian Journal of Environmental Health Science & Engineering, 9, 1-6.
- ICRP (2007), Recommendations of the ICRP Publication103: Annals of the ICRP, International Commission on Radiological Protection, 37, Ottawa, Ontario, Canada, pp. 2-4.
- Iyogi, T., Ueda, S., Hisamatsu, S. I., Kondo, K., Haruta, H., Katagiri, H., ... & Tsuji, N. (2002). Environmental gamma-ray dose rate in Aomori Prefecture, Japan. Health Physics, 82(4), 521-526.
- Kam, E., & Bozkurt, A. (2007). Environmental radioactivity measurements in Kastamonu region of northern Turkey. Applied Radiation and Isotopes, 65(4), 440-444.
- Kam, E., Yümün, Z. Ü., Önce, M., & Acikgoz, G. (2016). Gamma dose rate values in The Kulakçayiri natural lake and the vicinity (Arnavutköy, Istanbul). Journal of Engineering Technology and Applied Sciences, 1(1), 29-33.
- Karataşlı, M. (2019). Determination of outdoor absorbed gamma dose rates of Kahramanmaraş province, Turkey. Cumhuriyet Science Journal, 40(1), 102-107.
- Karatepe, Ş., & Kuluöztürk, M. F. (2019). Determination of environmental radiation in the beach sand of Tatvan, Ahlat and Adilcevaz. Sakarya University Journal of Science, 23(6), 1173-1176.
- Kassi, B., Boukhair, A., Azkour, K., Fahad, M., Benjelloun, M., & Nourreddine, A. M. (2018). Assessment of exposure due to technologically enhanced natural radioactivity in various samples of Moroccan building materials. World Journal of Nuclear Science and Technology, 8(04), 176.
- Kayakökü H., (2022). Environmental Gamma Radiation Measurement, Dose Rate and Lifetime Cancer Risk Assessment in Malatya Province and its Districts. The Black Sea Journal of Sciences, 12(2), 634-644.
- Kobya, Y., Taşkın, H., Yeşilkanat, C. M., & Çevik, U. (2015). Evaluation of outdoor gamma dose rate and cancer risk in Artvin province, Turkey. Human and Ecological Risk Assessment: An International Journal, 21(8), 2077-2085.
- Lee, U., Bae, J. W., & Kim, H. R. (2017). Environmental gamma radiation analysis for Ulsan city with the highest nuclear power plant density in Korea. Journal of Environmental Radioactivity, 178, 177-185.
- LUDLUM, (2012). Model 44-10 Gamma Scintillator, Ludlum Measurements, Inc., Texas
- Miller, M. O., & Voutchkov, M. (2016). Risk analysis from naturally occurring radioactive materials in the Jamaican terrestrial environment. Air Quality, Atmosphere & Health, 9, 551-560.
- Mishra, A., & Khanal, R. (2019). Outdoor effective dose and associated health risk in the premises of Tribhuvan University in-situ gamma ray spectrometry. Himal. Phys, 8, 47-52.
- Mohammed, R. S., & Ahmed, R. S. (2017). Estimation of excess lifetime cancer risk and radiation hazard indices in southern Iraq. Environmental Earth Sciences, 76, 1-9.
- Monica, S., Prasad, A. V., Soniya, S. R., & Jojo, P. J. (2016). Estimation of indoor and outdoor effective doses and lifetime cancer risk from gamma dose rates along the coastal regions of Kollam district, Kerala. Radiation Protection and Environment, 39(1), 38-43.
- Nkuba, L. L., & Nyanda, P. B. (2017). Natural radioactivity levels and estimation of radiation exposure from soils in Bahi and Manyoni Districts. Brazilian Journal of Radiation Sciences, 5(3).
- Sumi, I. K., Rahman, M. S., Sakib, K. N., Tasnim, M. M., & Yeasmin, S. (2021). Outdoor Environmental Radiation Monitoring and Estimation of Radiation Risk on Public in New Market Thana, Dhaka, Bangladesh. Journal of Scientific Research, 13(3).
- Tanwer, N., Deswal, M., Khyalia, P., Laura, J. S., Gautam, Y. P., & Khosla, B. (2024). Mapping of outdoor gamma radiation and consequential health risk assessment in north-eastern regions of Rajasthan, India. Environmental Forensics, 25(5), 374-382.
- Tran, D. K., Le, N. S., Nguyen, V. P., Vuong, T. T. H., Nguyen, D. T., Nguyen, V. P., ... & Tran, H. N. (2023). Assessment of environmental gamma dose in air in Ho Chi Minh city, Vietnam. Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry, 332(1), 119-127.
- UNSCEAR (2000) Radiation sources and effects of ionizing radiation. In: Report of the United Nations Scientific Committee on the effect of atomic radiation to the general assembly, Technical report. United Nations, New York.
- UNSCEAR 2008. United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation, Report to the General Assembly. Sources and Effects of Ionizing Radiation, Annex B: Exposures of the Public and Workers from Various Sources of Radiation. New York, vol. 1.
Öz
This investigation involved measuring gamma radiation rates at 20 distinct locations along Bitlis Stream utilizing a portable scintillation detector equipped with NaI(Tl) crystals. Alongside gamma dose rates (GDR), the annual effective dose equivalent (AED) and Excess lifetime cancer risk (ELCR) values were also calculated. The results are presented using well-structured graphs and tables for clarity and easy comparison. The mean values estimated at 1 meter above ground level for GDR, AED and ELCR were obtained as 0.112 μSv/h, 0.196 mSv/y and 0.784, respectively. These results show that GDR, AED, and ELCR measured in the study area exceed the global average limit values recommended by international health organizations. Furthermore, the findings were compared with several investigations undertaken in diverse parts of Türkiye in terms of radiological significance.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bitlis Eren Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Desteklemi Birimi
Proje Numarası
BEBAP 2024.17
Kaynakça
- Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR), 1999. Toxicological Profile for Ionizing Radiation. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service.
- Ali, M., Bano, S., Qureshi, J. A., Wasim, M., Khan, G., Begum, F., & Alam, M. (2019). Indoor and outdoor gamma radiation level in mud and concrete houses and the annual effective dose and excess lifetime cancer risk in Gahkuch Ghizer valley of Hindukush Range. Journal of Himalayan Earth Science, 52(2).
- Anekwe, U. L., & Onoja, R. A. (2020). Assessment of environmental radioactivity level and its health implication in Imiringi community Bayelsa state, Nigeria. Journal of Applied Sciences and Environmental Management, 24(6), 1045-1050.
- Bahreini, MT. T., Haghparast, M., Darvish, L., Taeb, S., Dehghani, N., & Refahi, S. (2020). Assessment of Environmental Gamma Radiation (Outdoor and Indoor Spaces) in the Region of Bandar Abbas Gachine. Journal of Biomedical Physics & Engineering, 10(2), 177.
- Bal, S. S., & Karatepe, S. (2015). Determination of environmental gamma radiation in Bitlis. In EPJ Web of Conferences (Vol. 100, p. 04002). EDP Sciences.
- Bal, S. Ş., Karatepe, Ş., Kuluöztürk, M. F., Yılmaz, E., & Kurşat, M. (2018). The annual change of environmental gamma radiation in Bitlis. Bitlis Eren University Journal of Science and Technology, 8(1), 19-23.
- Eslami, A., Shahsavani, A., Saghi, M. H., Akhoondi, L., & Goorani, A. (2016). Outdoor gamma radiation measurment in order to estimate the annual effective dose and excess lifetime cancer risk for residents of Tehran, Iran. Journal of Air Pollution and Health, 1(4), 243-250.
- Fares, S., Hassan, A. K., & El-Saeedy, H. I. (2017). Environmental Characterization and Natural Radioactivity Influential on the Mountains of the Red Sea Coast. Egypt. ChemXpress, 10(1), 119.
- Hazrati, S., Baghi, A. N., Sadeghi, H., Barak, M., Zivari, S., & Rahimzadeh, S. (2012). Investigation of natural, effective gamma dose rates case study: Ardebil Province in Iran. Iranian Journal of Environmental Health Science & Engineering, 9, 1-6.
- ICRP (2007), Recommendations of the ICRP Publication103: Annals of the ICRP, International Commission on Radiological Protection, 37, Ottawa, Ontario, Canada, pp. 2-4.
- Iyogi, T., Ueda, S., Hisamatsu, S. I., Kondo, K., Haruta, H., Katagiri, H., ... & Tsuji, N. (2002). Environmental gamma-ray dose rate in Aomori Prefecture, Japan. Health Physics, 82(4), 521-526.
- Kam, E., & Bozkurt, A. (2007). Environmental radioactivity measurements in Kastamonu region of northern Turkey. Applied Radiation and Isotopes, 65(4), 440-444.
- Kam, E., Yümün, Z. Ü., Önce, M., & Acikgoz, G. (2016). Gamma dose rate values in The Kulakçayiri natural lake and the vicinity (Arnavutköy, Istanbul). Journal of Engineering Technology and Applied Sciences, 1(1), 29-33.
- Karataşlı, M. (2019). Determination of outdoor absorbed gamma dose rates of Kahramanmaraş province, Turkey. Cumhuriyet Science Journal, 40(1), 102-107.
- Karatepe, Ş., & Kuluöztürk, M. F. (2019). Determination of environmental radiation in the beach sand of Tatvan, Ahlat and Adilcevaz. Sakarya University Journal of Science, 23(6), 1173-1176.
- Kassi, B., Boukhair, A., Azkour, K., Fahad, M., Benjelloun, M., & Nourreddine, A. M. (2018). Assessment of exposure due to technologically enhanced natural radioactivity in various samples of Moroccan building materials. World Journal of Nuclear Science and Technology, 8(04), 176.
- Kayakökü H., (2022). Environmental Gamma Radiation Measurement, Dose Rate and Lifetime Cancer Risk Assessment in Malatya Province and its Districts. The Black Sea Journal of Sciences, 12(2), 634-644.
- Kobya, Y., Taşkın, H., Yeşilkanat, C. M., & Çevik, U. (2015). Evaluation of outdoor gamma dose rate and cancer risk in Artvin province, Turkey. Human and Ecological Risk Assessment: An International Journal, 21(8), 2077-2085.
- Lee, U., Bae, J. W., & Kim, H. R. (2017). Environmental gamma radiation analysis for Ulsan city with the highest nuclear power plant density in Korea. Journal of Environmental Radioactivity, 178, 177-185.
- LUDLUM, (2012). Model 44-10 Gamma Scintillator, Ludlum Measurements, Inc., Texas
- Miller, M. O., & Voutchkov, M. (2016). Risk analysis from naturally occurring radioactive materials in the Jamaican terrestrial environment. Air Quality, Atmosphere & Health, 9, 551-560.
- Mishra, A., & Khanal, R. (2019). Outdoor effective dose and associated health risk in the premises of Tribhuvan University in-situ gamma ray spectrometry. Himal. Phys, 8, 47-52.
- Mohammed, R. S., & Ahmed, R. S. (2017). Estimation of excess lifetime cancer risk and radiation hazard indices in southern Iraq. Environmental Earth Sciences, 76, 1-9.
- Monica, S., Prasad, A. V., Soniya, S. R., & Jojo, P. J. (2016). Estimation of indoor and outdoor effective doses and lifetime cancer risk from gamma dose rates along the coastal regions of Kollam district, Kerala. Radiation Protection and Environment, 39(1), 38-43.
- Nkuba, L. L., & Nyanda, P. B. (2017). Natural radioactivity levels and estimation of radiation exposure from soils in Bahi and Manyoni Districts. Brazilian Journal of Radiation Sciences, 5(3).
- Sumi, I. K., Rahman, M. S., Sakib, K. N., Tasnim, M. M., & Yeasmin, S. (2021). Outdoor Environmental Radiation Monitoring and Estimation of Radiation Risk on Public in New Market Thana, Dhaka, Bangladesh. Journal of Scientific Research, 13(3).
- Tanwer, N., Deswal, M., Khyalia, P., Laura, J. S., Gautam, Y. P., & Khosla, B. (2024). Mapping of outdoor gamma radiation and consequential health risk assessment in north-eastern regions of Rajasthan, India. Environmental Forensics, 25(5), 374-382.
- Tran, D. K., Le, N. S., Nguyen, V. P., Vuong, T. T. H., Nguyen, D. T., Nguyen, V. P., ... & Tran, H. N. (2023). Assessment of environmental gamma dose in air in Ho Chi Minh city, Vietnam. Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry, 332(1), 119-127.
- UNSCEAR (2000) Radiation sources and effects of ionizing radiation. In: Report of the United Nations Scientific Committee on the effect of atomic radiation to the general assembly, Technical report. United Nations, New York.
- UNSCEAR 2008. United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation, Report to the General Assembly. Sources and Effects of Ionizing Radiation, Annex B: Exposures of the Public and Workers from Various Sources of Radiation. New York, vol. 1.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Klasik Fizik (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | BEBAP 2024.17 |
| Gönderilme Tarihi | 19 Ocak 2025 |
| Kabul Tarihi | 9 Ağustos 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 10 Şubat 2026 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1 |
Amaç ve Kapsam
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, Giresun Üniversitesi tarafından yılda dört kez (15 Mart, 15 Haziran, 15 Eylül ve 15 Aralık) yayın yapan bilimsel hakemli bir dergidir.
Yayın hayatına 2010 yılında başlamıştır. Fen, Mühendislik, ve Teknoloji alanlarından gelen eserleri kabul etmektedir.
Gönderilecek eserlerde; alanında bir boşluğu dolduracak özgün bir araştırma makalesi olması şartı aranır.
Dergimizde aşağıdaki alanlarda üretilen akademik makaleler yayınlanır.
Mühendislik
Elektrik Elektronik Mühendisliği, Makina Mühendisliği, Bilgisayar Bilimleri ve Bilişim, İnşaat Mühendisliği, Mekatronik Mühendisliği, Enerji Sistemleri Mühendisliği, Çevre Mühendisliği, Gıda Mühendisliği, Harita ve Kadastro Mühendisliği, Endüstri Mühendisliği, Jeofizik Mühendisliği, Jeoloji Mühendisliği, Genetik ve Biyomühendislik, Tekstil Mühendisliği, Fizik Mühendisliği, Kimya Mühendisliği, Malzeme Bilimleri ve diğer mühendislikler
Temel Bilimler
Fizik, Kimya, Matematik ve İstatistik
Yazım Kuralları
Makale şablonu için TIKLAYINIZ.
İngilizce makale şablonu için tıklayınız.
Teklif Hakkı Devir Formu'na erişmek için lütfen buraya tıklayınız.
Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar ile insan ve hayvanlar üzerinde yapılan klinik ve deneysel çalışmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı ve bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
Makale Başlığı
Türkçe makaleler için hem Türkçe hem de İngilizce olarak makale konusuna uygun, amacı ve sonucu anlatan kısa ve yalın bir başlık olmalıdır. Makale başlığı koyu, ilk harfleri büyük ve ortalanarak 14 punto Times New Roman fontu ile yazılmalıdır. Türkçe makalelerde İngilizce başlık, İngilizce özetten önce verilmelidir.
Yazar İsimleri ve Adresleri
İsimler kısaltılmadan soy isimler büyük harfle başlığın altına yan yana ortalanarak yazılır. Adreslerde kısaltma kullanılmamalıdır. Farklı adreslere sahip yazarlar için rakamlı üst indis kullanılmalıdır. İsimler Times New Roman 12 punto, düz; adresler ise Times New Roman 10 punto, düz olmalıdır. İsimlerden önce Ünvan yazılmamalıdır. Ayrıca sorumlu yazarın telefon ve e-posta adresi 10 punto Times New Roman fontunda Sorumlu Yazar kısmına yazılmalıdır.
Özet
Bu Microsoft Word belgesi Giresun Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü tarafından yönetilen Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi’ne gönderilecek olan makaleler için örnek olması amacıyla hazırlanmıştır. Dergimize gönderilmek üzere hazırlanan makalelerin bu şablona bağlı olarak hazırlanması makalenin düzenlenme, değerlendirilme ve yayımlanma aşamalarını hızlandıracaktır. Özet kısmında çalışmanın yenilikleri ve temel bulguları vurgulanmalıdır. Türkçe ve İngilizce özet kısımları Times New Roman yazı tipi ile yazılmalıdır ve 10 punto büyüklüğü seçilmelidir. Özet kısmının yazımında tek satır aralığı seçilmelidir. Makale özetinin en fazla 200 kelime olmasına dikkat edilmelidir. Türkçe ve İngilizce özetlerin 1 (bir) sayfayı geçmemesi önerilmektedir. Anahtar kelime sayısı en az 3 en fazla 6 olmalıdır.
İngilizce Başlık
Makale başlığı koyu, ilk harfleri büyük ve ortalanarak 14 punto Times New Roman fontu ile yazılmalıdır.
Abstract
Bu Microsoft Word belgesi Giresun Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü tarafından yönetilen Karadeniz Fen Bilimleri Dergisine gönderilecek makaleler için örnek olması amacıyla hazırlanmıştır. Dergimize gönderilmek üzere hazırlanan makalelerin bu şablona bağlı olarak hazırlanması makalenin düzenlenme, değerlendirilme ve yayımlanma aşamalarını hızlandıracaktır. Özet kısmında çalışmanın yenilikleri ve temel bulguları vurgulanmalıdır. Türkçe ve İngilizce özet kısımları Times New Roman yazı tipi ile yazılmalıdır ve 10 punto büyüklüğü seçilmelidir. Özet kısmının yazımında tek satır aralığı seçilmelidir. Makale özetinin en fazla 200 kelime civarında olmasına dikkat edilmelidir. Türkçe ve İngilizce özetlerin 1 (bir) sayfayı geçmemesi önerilmektedir. Anahtar kelime sayısı en az 3 en fazla 6 olmalıdır.
1. Giriş
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi Giresun Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü tarafından 6 ayda bir (yılda iki kez) yayınlanan ulusal hakemli bir dergidir. Dergi, Fen Bilimleri sahasında ulusal ve uluslararası düzeyde yapılan bilimsel çalışmaları bilim adamlarına, uzmanlara ve kamuoyuna duyurmayı amaçlar.
Ana metin, A4 kağıt boyutuna 2 cm kenar boşlukları ile 12 punto yazı büyüklüğünde Times New Roman yazı tipi ile 1,5 satır aralığı ve her iki yana yaslı şekilde yazılmalıdır. Ana bölüm başlıkları numaralandırılmalı, kelimelerin ilk harfleri büyük olmalı ve koyu (bold) karakterde yazılmalıdır. Ana bölüm başlığından sonra 1,5 satır aralıklı bir satır boşluk bırakılarak metne geçilmelidir. Başlıkla üst metin arasında da bir satır boşluk bırakılmalıdır. Paragraflar 1 cm içerden başlamalıdır. Paragraflar arasında boşluk bırakılmamalıdır.
Bu bölümde çalışmayla ilgili yeterli literatür taraması verilmeli, çalışmanın amaçları ve literatürdeki yeri vurgulanmalıdır. Detaylı literatür incelemesinden ve sonuçların özetinin verilmesinden kaçınılmalıdır.
2. Materyal ve Metot
Bu bölümde çalışmada kullanılan materyal ve metotlar detaylı ve açık bir şekilde anlatılmalıdır.
2.1. Alt Başlık
Ana başlıklar alt başlıklar içerebilir.
2.2. Şekiller, Tablolar ve Denklemler
Şekiller grafik, diyagram fotoğraf, resim, harita olabilir. Şekil yazısı şeklin alt kısmına yazılmalıdır. Hem şekil hem de şekil yazısı sayfaya ortalanmalıdır. Şekil yazılar okunaklı olmalıdır. Şekil ile üst metin arasında 1 satır boşluk bırakılmalıdır. Şekil yazısı ile alt metin arasında da 1 satır boşluk bırakılmalıdır. Şekil yazısı 11 punto olarak yazılmalıdır. Şekil yazılarına atıfta bulunulmalıdır.
Tablolar açık çerçeveli tercih edilebilir. Tablo yazısı tablonun üst kısmına yazılmalıdır. Hem tablo hem de tablo yazısı sayfanın soluna hizalanmalıdır. Tablo yazısı ile üst metin arasında 1 satır boşluk bırakılmalıdır. Tablo ile alt metin arasında 1 satır boşluk bırakılmalıdır. Tablo yazıları tercihen 11 punto ile ya da 10 punto ile yazılmalıdır ve tek satır aralığı seçilmelidir. Tablo yazılarına atıfta bulunulmalıdır.
Denklem ekleme ihtiyacı duyulduğunda denklemler sırasıyla 1’den başlanarak numaralandırılmalıdır. Denklem paragraftan başlanarak yazılır. Denklem numarası sağ kenara yerleştirilmelidir. Denklem ile metin arasında üstten ve alttan bir satır boşluk bırakılır. Denklemler resim formatında olmamalıdır. Word denklem düzenleyicisi tercih edilebilir.
3. Bulgular ve Tartışma
Bu bölümde çalışma sonucunda elde edilen bulgular verilmelidir. Elde edilen bulgular ile ilgili literatür çalışmaları yapılarak karşılaştırmalar yapılabilir.
4. Sonuçlar ve Öneriler
Bu bölümde çalışmadan elde edilen sonuçlar verilmelidir. Okuyucular için öneriler ve görüşler belirtilebilir.
Teşekkür
Bu kısımda çalışmada yardımları ya da destekleri bulunan kişi veya kişilere ya da kurumlara teşekkür edilebilir.
Kaynaklar
Kaynaklar yazar soyadına göre dizini hazırlanmalıdır ve sayfanın sol kenar boşluğu hizasından başlanarak yazılmalıdır. Metin içindeki literatür açıklamaları soyadı ve tarih verilmek suretiyle (Soyadı, 2017), (Soyadı ve Soyadı, 2017) şeklinde düzenlenmelidir. İkiden fazla yazar olması durumunda birinci yazardan sonra “ark.” kısaltılması yapılmalıdır (Soyadı ve ark., 2017). Birden fazla kaynak belirtilmek istendiğinde bunlar noktalı virgül ile ayrılmalıdır (Soyadı, 2017; Soyadı ve Soyadı, 2017). Kaynaklar APA formatından esinlenerek hazırlanmıştır. Aşağıda örnek olabilecek kaynaklar verilmiştir.
Periyodik yayınlar:
Soyadı, A., Soyadı, B. B., ve Soyadı, C., (2017). Yayınlanan Makalenin Adı. Makalenin Yayınlandığı Dergi Adı, 7(1), 1-12.
Harlow, H. F. (1983). Fundamentals for preparing psychology journal articles. Journal of Comparative and Physiological Psychology, 55, 893-896.
Kernis, M. H., Cornell, D. P., Sun, C. R., Berry, A., Harlow, T., and Bach, J. S. (1993). There's more to self-esteem than whether it is high or low: The importance of stability of self-esteem. Journal of Personality and Social Psychology, 65, 1190-1204.
Scruton, R. (1996). The eclipse of listening. The New Criterion, 15(3), 5-13.
Henry, W. A., III. (1990, April 9). Making the grade in today's schools. Time, 135, 28-31.
Schultz, S. (2005, December 28). Calls made to strengthen state energy policies. The Country Today, pp. 1A, 2A.
Moller, G. (2002, August). Ripples versus rumbles [Letter to the editor]. Scientific American, 287(2), 12.
Baumeister, R. F. (1993). Exposing the self-knowledge myth [Review of the book The self-knower: A hero under control, by R. A. Wicklund and M. Eckert]. Contemporary Psychology, 38, 466-467.
Brownlie, D. (2007). Toward effective poster presentations: An annotated bibliography. European Journal of Marketing, 41, 1245-1283. doi:10.1108/03090560710821161
Wooldridge, M.B., and Shapka, J. (2012). Playing with technology: Mother-toddler interaction scores lower during play with electronic toys. Journal of Applied Developmental Psychology, 33(5), 211-218. http://dx.doi.org/10.1016/j.appdev.2012.05.005
Kenneth, I. A. (2000). A Buddhist response to the nature of human rights. Journal of Buddhist Ethics, 8. Retrieved from http://www.cac.psu.edu/jbe/twocont.html
Smyth, A. M., Parker, A. L., and Pease, D. L. (2002). A study of enjoyment of peas. Journal of Abnormal Eating, 8(3), 120-125. Retrieved from
http://www.articlehomepage.com/full/url/
Kitaplar:
Soyadı, A. A., (2017). Kitap adı. Kitabın basıldığı yer: Yayınevi.
Mayer, D. (2010). Essential evidence-based medicine (2nd ed.). Cambridge, England: Cambridge University Press.
Glasgow, N. A., McNary, S. J., and Hicks, C. D. (2006). What successful teachers do in diverse classrooms. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Calfee, R. C., and Valencia, R. R. (1991). APA guide to preparing manuscripts for journal publication. Washington, DC: American Psychological Association.
Duncan, G. J., and Brooks-Gunn, J. (Eds.). (1997). Consequences of growing up poor. New York, NY: Russell Sage Foundation.
Plath, S. (2000). The unabridged journals. K. V. Kukil (Ed.). New York, NY: Anchor.
Laplace, P. S. (1951). A philosophical essay on probabilities. (F. W. Truscott and F. L. Emory, Trans.). New York, NY: Dover. (Original work published 1814)
Helfer, M. E., Kempe, R. S., and Krugman, R. D. (1997). The battered child (5th ed.). Chicago, IL: University of Chicago Press.
O'Neil, J. M., and Egan, J. (1992). Men's and women's gender role journeys: A metaphor for healing, transition, and transformation. In B. R. Wainrib (Ed.), Gender issues across the life cycle (pp. 107-123). New York, NY: Springer.
Wiener, P. (Ed.). (1973). Dictionary of the history of ideas (Vols. 1-4). New York, NY: Scribner's.
Sempozyum, Kongre, Bildiri:
Soyadı, A., Soyadı, B. B., ve Soyadı, C., (2017, Ay). Yayınlanan Bildirinin Adı. Bildirinin Yayınlandığı Sempozyum, Kongre, Toplantı ya da Konferans Adı (s. 1-12). Şehir: Varsa Üniversite veya Kuruluş.
Schnase, J. L., and Cunnius, E. L. (Eds.). (1995). Proceedings from CSCL '95: The First International Conference on Computer Support for Collaborative Learning. Mahwah, NJ: Erlbaum.
Armstrong, D. B., Fogarty, G. J., and Dingsdag, D. (2007). Scales measuring characteristics of small business information systems. In W-G. Tan (Ed.), Proceedings of Research, Relevance and Rigour: Coming of age: 18th Australasian Conference on Information Systems (pp. 163-171). Toowoomba, Australia: University of Southern Queensland.
Green, D. B. and DeSilva, A. (2015, June). The toxicity levels of household chemicals. Paper presented at the National Symposium on Air Pollution, University of Southern California, California.
Taylor, J. A. (2006, November). Assessment: a tool for development and engagement in the first year of university study. Paper presented at the Engaging Students: 9th Pacific Rim in Higher Education (FYHE) Conference, Griffith, Australia. Retrieved from http://www.fyhe.com.au/past_papers/2006/Papers/Taylor.pdf
Tez:
Soyadı, A. A., (2017). Yüksek Lisans veya Doktora Tezinin Adı. Yüksek Lisans Tezi, Giresun Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Giresun.
Yoshida, Y. (2001). Essays in urban transportation. Dissertation Abstracts International, 62, 7741A.
Considine, M. (1986). Australian insurance politics in the 1970s: Two case studies. (Unpublished doctoral dissertation). University of Melbourne, Melbourne, Australia.
Kassover,A. (1987). Treatment of abusive males: Voluntary vs. court-mandated referrals (Unpublished doctoral dissertation). Nova University, Fort Lauderdale, FL.
Biswas, S. (2008). Dopamine D3 receptor: A neuroprotective treatment target in Parkinson's disease. Retrieved from ProQuest Digital Dissertations. (AAT 3295214)
Cooley, T. (2009). Design, development, and implementation of a Wireless Local Area Network (WLAN): The Hartford Job Corps Academy case study (Doctoral dissertation). Available from ProQuest Dissertations and Theses database. (UMI No. 3344745)
Adams, R. J. (1973). Building a foundation for evaluation of instruction in higher education and continuing education (Doctoral dissertation). Retrieved from http://www.ohiolink.edu/etd/
Diğer Kaynaklar:
Bergmann, P. G. (1993). Relativity. In The New Encyclopedia Britannica. (Vol. 26, pp. 501-508). Chicago, IL: Encyclopedia Britannica.
Bernstein, M. (2002). 10 tips on writing the living Web. A List Apart: For People Who Make Websites, 149. Retrieved from http://www.alistapart.com/articles/writeliving
Hallam, A. Duality in consumer theory [PDF document]. Retrieved from Lecture Notes Online Web site: http://www.econ.iastate.edu/classes/econ501/Hallam/index.html
URL-1: http://www.giresun.edu.tr, (Erişim Tarihi: 22 Mart 2017).
Yazarlar makalelerini dergimizin makale yazım kurallarına uygun olarak hazırlamalıdır.
Makale şablonu için TIKLAYINIZ.
İngilizce makale şablonu için tıklayınız.
Teklif Hakkı Devir Formu'na erişmek için lütfen buraya tıklayınız.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere yılda dört kez yayımlanan hakemli akademik bir dergidir.
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi (KFBD), Committee on Publication Ethics (COPE) kılavuz ve politikalarına göre belirlenen etik görev ve sorumluluklar çerçevesinde temel bilim, mühendislik ve teknolojinin tüm yönleriyle ilgili özgün araştırmaları değerlendirir ve yayınlar. Gönderilecek eserlerde; alanında bir boşluğu dolduracak özgün bir araştırma makalesi olması şartı aranır.
Dergimizde hakemlerin ve yazarların birbirlerine karşı kimliklerinin gizli tutulduğu çift taraflı kör hakem sistemi kullanılır. Yazarlar ve hakemler, kimliklerinin gizli kalması için gayret göstermelidir. Bu amaçla sisteme dosya gönderen yazar, editör, hakem gibi kişilerin metin ve dosyaları sisteme yüklerken dikkat etmeleri gerekir.
Yayın Kurulu, dergiye gönderilen eserlerin öncelikle yayın ilkeleri ile dergi kapsamı, bilimsel içerik ve şekil açısından inceler. Ön incelemeden geçen eserler değerlendirilmesi amacıyla en az 2 hakeme gönderilir. Eserin dergiye kabul edilebilmesi için 2 hakemden de olumlu değerlendirme alması gerekir. Gerektiği durumlarda 3. hakemden de değerlendirme sürecine katkı sağlaması istenebilir. Son karar editöre aittir.
Dergimiz araştırma etiğinde en yüksek standartları gözetir ve uluslararası araştırma etiği ilkelerini benimser. Makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır. Gönderilen makalenin her yazarı, yayın etiğine uygun etik sorumlulukları eşit olarak paylaşır. Yayınlanmak üzere gönderilen makaleler ayrıca intihal tespitinde kullanılan özel bir program aracılığıyla makalelerin daha önce yayımlanmamış olduğu ve intihal içermediği teyit edilir.
Kabul edilen eserin yayınlanma süreci, eserin alındığı tarihten itibaren 2-12 ay sürmektedir.
Dergiye makale gönderimi ücretsizdir. Yayına kabul edilen makaleden de hiç bir ücret talep edilmez.
KFBD, ücretsiz erişimi destekleyen Budapeşte Açık Erişim Girişimi'ne (BOAI) imza attı ve bu girişimde açıklanan Açık Erişim İlkelerini benimsedi.
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, hakemli ve açık erişim politikasını benimsemiş bir dergidir. Bu bağlamda, Budapeşte Açık Erişim Hareketine (BOAI) taraftır. BOAI'ye göre Açık Erişim, “hakem değerlendirmesinden geçmiş bilimsel literatürün, internet aracılığıyla; finansal, yasal ve teknik engeller olmaksızın, serbestçe erişilebilir, okunabilir, indirilebilir, kopyalanabilir, dağıtılabilir, basılabilir, taranabilir, tam metinlere bağlantı verilebilir, dizinlenebilir, yazılıma veri olarak aktarılabilir ve her türlü yasal amaç için kullanılabilir olması”dır.
Dergimize gönderilen akademik çalışmalardaki intihalleri tespit etmek amacıyla İntihal Tespit Programları kullanılır. Dergimize makale gönderen yazarlar etik ihlal yapmadıklarını beyan etmiş sayılırlar. İntihal yaptığı tespit edilen yazarların eserlerine dergimizde yer verilmez. Bu konuyla ilgili rapor yazara gönderilir.
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi yazarlardan makale değerlendirme ve yayın süreci için herhangi bir ücret talep etmemektedir.
Bu dergi, iştirak eden kütüphanelerin dağıtılan arşivleme sistemi yaratması amaçlı, kütüphanelerin koruma ve restorasyon amaçlı kalıcı arşivler yaratmasına izin vermek için LOCKSS sistemi kullanmaktadır.
Bu dergide makalelerini yayımlayan yazarlar aşağıdaki şartları kabul etmiş bulunmaktadır:
Yazar makale telif hakkını elinde tutar ve ilk yayımlama hakkını dergiye verir. Makale, yazarının belirtilmesi ve ilk yayımının bu dergide yapılması koşuluyla diğerleri tarafından paylaşılmasına olanak veren Creative Commons Attribution lisansı altında lisanslanır.
Yazar, makalenin dergide yayımlanmış versiyonunun tam yetki vermeden dağıtımı (örneğin, kurumsal bir veri bankasına gönderilmesi ya da bir kitapta yayımlanması) için ayrı sözleşme düzenlemeleri yapabilir.
Yazarların makalelerini dergiye göndermeden önce ya da gönderi süreci devam ederken internet üzerinden (örneğin, kurumsal veri tabanında ya da kendi web sitelerinde) paylaşmaları teşvik edilir; bu, hem verimli fikir alışverişlerine hem de makalenin daha erken ve daha çok atıf almasına yol açabilir (bakınız Açık Erişimin Etkisi).
EDİTÖRLERİN VE YAYIN KURULUNUN SORUMLULUKLARI
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi'nin tüm editörleri, dergideki değerlendirmelerinde ve kararlarında bağımsızdır. Hiçbir dış ve/veya iç faktör kararlarını etkileyemez. Editörlerin olumlu ve/veya olumsuz herhangi bir kısıtlamaya maruz kalması halinde, kısıtlamaya karışanlar hakkında yasal işlem başlatma hakları saklıdır. Öte yandan, editörler dergideki kararlarından sorumludur. Derginin içeriğinden ve zamanında yayınlanmasından sorumlu tek kişi baş editördür.
Dergi editörleri ve Yayın Kurulu üyelerinin, gönderilen materyalleri bölüm editörleri, istatistik editörleri, dil editörleri, kopya editörleri, tasarım editörleri ve gerektiğinde hakemler dışındaki üçüncü kişilerle paylaşması ve gönderilen materyalleri kendilerinin kullanması yasaktır. Bir editör ile yazar veya yazarın kurumu arasında işbirliği veya rekabet açısından çıkar çatışması olması durumunda, değerlendirme sürecini yönetmek üzere Yayın Kurulu'nun başka bir üyesi görevlendirilir.
Editörler, alanında uzman en az iki hakem atayarak gönderilen makalelerin hakem değerlendirmesini sağlar. Makalelerin araştırmacılar ve okuyucular için önemi, hakem raporları, intihal ve telif hakkı ihlali gibi hukuki sorunlar göz önünde bulundurularak yayın kararından sorumlu yazı işleri müdürü sorumludur. Baş editör, kararını diğer editörler ve hakemlerle tartışabilir.
HAKEMLERİN SORUMLULUKLARI
Dergiye gönderilen bir makalenin bilimsel içeriğinin, bilimsel düzeninin ve uygunluğunun dergi ilkelerine göre kontrol edilmesi ve uygun olmayan yazı içeriği için hakem görüşünün uygunluğun sağlanmasıdır. Hakemlik süreci, hakemlerin makaleler hakkındaki değerlendirmelerini editörlere iletmelerini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda onlara makalelerin içeriğini iyileştirme fırsatı da verir.
Bir makaleyi değerlendirmekle görevlendirilen hakem, makalenin içeriği dışında bir bilim dalında uzmansa, makalenin konusuna uzaksa, değerlendirme için yeterli süre yoksa veya çıkar çatışması varsa, atanan editörü bilgilendirin ve geri çekilmesini isteyin. Makalenin içeriği hakemin uzmanlık alanına uygunsa değerlendirmeyi tamamlamalı ve en kısa sürede raporu editöre göndermelidir.
Makaleleri değerlendirmekle görevlendirilen hakemler, makalelerin gizli belge olduğunu peşinen onaylar ve bu belgelere ilişkin bilgileri, değerlendirmeye katılan editörler dışında üçüncü kişilerle paylaşmaz. Hakemler, makaleler yayınlanmak üzere kabul edildikten veya reddedildikten sonra bile bilgi paylaşmamaya devam eder. Değerlendirme için hakeme izinsiz olarak gönderilen makalede bir fikrin kullanıldığından şüpheleniliyorsa, COPE akış şeması “Bir hakemin bir yazarın fikirlerini veya verilerini sahiplendiğinden şüpheleniyorsanız ne yapmalısınız?” takip edilir.
Hakemler, eleştirilerini bilimsel bir zemin üzerine inşa etmeli ve açıklamalarında bilimsel kanıtlara yer vermelidir. Hakemler tarafından makaleleri geliştirmek için yapılan tüm yorumlar açık ve doğrudan olmalı ve rahatsız edici yazar duygularından uzak bir şekilde yazılmalıdır. Hakaret ve aşağılayıcı ifadelerden kaçınılmalıdır.
Hakemler kaynak gösterilmeden kullanılan makalelerdeki alıntıları belirlemelidir. Yayımlanan makalelerdeki ifadeler, gözlemler, sonuçlar veya kanıtlar, ilgili kaynak gösterilerek alıntılanmalıdır. Hakemler ayrıca alıntı yapılan referans(lar)da alıntıların var olduğundan emin olmalıdır.
Hakem, yazar(lar) ile bir veya daha fazla ilgi alanına giren bir durumda ise, bunu editöre bildirerek, hakemin makaleden çekilmesini istemelidir.
YAZARLARIN SORUMLULUKLARI
Orijinal araştırma makalelerinin yazarları, sonuçları uygun bir şekilde sunmalı ve üzerinde tartışmalıdır. Makalelerin metodolojik içeriklerinin tekrarlanabilir olması gerektiğinden, yazarlar açıklamalarında açık olmalı ve kasıtlı olarak yanlış veya eksik verileri bildirmemelidir.
Yazarlardan ihtiyaç duyulduğunda (etik durumlar vb.) Ham verilerini sunmaları istenebilir. Bu nedenle, yazıların ham verileri gerektiğinde sunulmak üzere güvenli bir yerde saklanmalıdır. Yayın sonrası ham verilerin saklanma süresi en az 10 yıl olmalıdır.
Gönderilen makalelerin yazarları, makalelerinin orijinal olduğundan veya alıntılar için alıntı yapılan referansları içerdiğinden emin olmalıdır.
Aynı araştırmaya ilişkin birden fazla yayın raporlaması yapılması onaylanmış bir yöntem değildir. Yazarlar bu tür durumlara dikkat etmeli ve aynı makaleyi aynı anda farklı dergilere göndermemelidir.
Makalelerde sorumlu yazar olarak yalnızca aşağıdaki kişiler yer almalıdır:
1) Bir çalışmada kavram, tasarım, uygulama, veri toplama ve/veya analize büyük katkı sağlayan araştırmacılar,
2) Makalelerin hazırlanmasında veya kritik revizyonunda yer alan araştırmacılar,
3 ) Araştırmacılar, makalelerin en son sürümünü onayladılar ve sunumunu kabul ettiler.
Yukarıdaki liste dışında katkıda bulunanlar (teknik yardım, yazım ve editörlükte yardımcılar, genel katkılar vb.) yazar listesinde yer almamalıdır, ancak teşekkür bölümünde listelenebilir. Makalelerin ilgili yazarları, yazar olarak katkıda bulunanların ve teşekkür bölümünde yer alacakların ayrı bir listesini sağlamalıdır.
Yazarlar makalelerinde her türlü çıkar çatışmasını açıkça beyan etmelidir. Makalelerin konusu ile ilgili herhangi bir çıkar çatışması bulunmadığı da beyan edilmelidir. En yaygın çıkar çatışması türleri, mali destekler, eğitim veya diğer fon türleri, kişisel veya kurumsal ilişkiler ve bağlılıklardır. Çalışmaların tüm mali destek kaynakları (hibeleri veya diğer referans numaraları ile birlikte) beyan edilmelidir.
Yazarlar, kişisel olarak elde ettikleri bilgileri (konuşmalar, yazışmalar veya görgü tanıklarıyla yapılan tartışmalar) kaynaklarının izni olmadıkça kullanmamalıdır. Özel belgelere veya hibe başvurularının hakemliğine ilişkin bilgiler, ilgili hizmeti sağlayan makamların izni olmadan kullanılmamalıdır.
Yazarlar, hakemlik sürecinde yer almakla yükümlüdür ve editörlerin ham verileri, etik onaylar için kanıtları, hasta onaylarını ve telif hakkı izin formu taleplerini ve açıklamalarını yanıtlayarak işbirliği yapmalıdır. Yazarlar, akran değerlendirmesi süreci tarafından üretilen revizyon önerilerine olumlu veya olumsuz bir şekilde yanıt vermelidir. Olumsuz yanıtlarına karşı görüşlerini de mutlaka eklemelidirler.
Yazarlar, yayınlanan makalelerinde önemli bir hata veya yanlışlık fark ettiklerinde, bir yazım hatası için dergi editörü veya yayıncı ile iletişime geçmelidir. Editör hatayı fark ederse, yayınlanan makalelerin düzeltilmesi veya geri çekilmesi ile ilgili süreci başlatır.
Ücret Politikası
Dergiye makale gönderimi ücretsizdir. Yayına kabul edilen makaleden de hiç bir ücret talep edilmez.
KFBD, ücretsiz erişimi destekleyen Budapeşte Açık Erişim Girişimi'ne (BOAI) imza attı ve bu girişimde açıklanan Açık Erişim İlkelerini benimsedi.
Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Yayıncılık Müdürü
Editörler / Editors
Alan Editörleri
Kontrol Sistemleri, Yenilenebilir Enerji Kaynakları, Güç Elektroniği, Optimizasyon
Mizanpaj Editörleri / Manuscript Editors
Biographical notes: Arzu Aydın Uncumusaoğlu is an Associate Professor of Engineering Faculty at Giresun University, Giresun, Turkey. She received her BSc, MSc and PhD at Faculty of Fisheries at Ege University in 1999, 2002 and 2007, respectively. She has published many papers at various national and international journals and conferences. She is also a member of many journals and associations. Her current research focuses on water quality and pollution, sediment quality and pollution, hydrobiology, zooplankton, Hyperiidea, heavy metals, bioaccumulation, biomagnification, biological indices, statistical ecosystem evaluation, ecological ındices, biological ındices, statistical techniques.
Yazı İşleri Müdürü / Editorial Manager
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisinde yayınlanan makaleler Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International
kapsamında lisanslanmıştır.