Review

Okuma Sürecinde Dil Temelli Becerilerin Önemi: Dil – Okuma İlişkisine Yönelik Bulgular

Volume: 1 Number: 1 December 30, 2019
TR EN

Okuma Sürecinde Dil Temelli Becerilerin Önemi: Dil – Okuma İlişkisine Yönelik Bulgular

Abstract

Okuma, tüm çocukların okul yaşantılarının ilk yıllarında kazanmaları beklenen ve birçok dilsel ve bilişsel becerinin eş zamanlı kullanımını gerektiren çok karmaşık bir görevdir. Her ne kadar formal okul yaşantısının ilk yılları ile birlikte gündeme gelse de aslında temelleri erken çocukluk dönemindeki dil gelişim süreci ile atılmaktadır. Uluslararası alanyazında son dönemlerde gerçekleştirilen okuma araştırmaları, bizlere okumanın iyi bir hazırlık dönemi gerektiren dil temelli bir süreç olduğunu ve öncüllerinin erken çocukluk döneminde sahip olunan temel dil becerilerine dayandığını göstermektedir. Alanyazında okuma süreci ile yakından ilişkili olduğu belirtilen dil temelli beceriler ise genellikle beş farklı başlık altında ele alınmaktadır. Bunlar; (a) sözcük dağarcığı, (b) sesbilgisel farkındalık, (c) morfolojik farkındalık, (d) sözdizimsel bilgi ve beceriler ve (e) sözel dili/dinlediğini anlama becerileridir. Yapısı ve içeriği nedeniyle bu beceriler, okumanın hem çözümleme hem de anlama aşamalarına doğrudan katkı sunan önemli becerilerdir. Bu öneminden hareketle kurgulanan bu çalışmada ise alanda çalışan uygulamacılara ve öğretmenlere dil ve okuma arasındaki genel ilişkilerin fark ettirilmesi ve dil temelli becerilerin okuma sürecindeki yerinin ve öneminin ayrıntılı olarak açıklanması amaçlanmıştır.

References

  1. Acarlar, F., Ege, P., & Turan, F. (2002). Türk çocuklarında üstdil becerilerinin gelişimi ve okuma ile ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 17(50), 63-73.
  2. Adams, M. J. (1990). Beginning to read: Thinking and learning about print. Cambridge, MA: MIT Press.
  3. Akoğlu, G. ve Turan, F. (2012). Eğitsel müdahale yaklaşımı olarak sesbilgisel farkındalık: Zihinsel engelli çocuklarda okuma becerilerine etkileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 11-22.
  4. Aksan, D. (2005). Türkçenin zenginlikleri incelikleri. Ankara: Bilgi Yayınevi.
  5. Akyol, H. ve Temur, T. (2007). “Kelime hazinesinin geliştirilmesi”, Kırkkılıç, A. ve Akyol, H (Ed.), İlköğretimde Türkçe öğretimi, (s.195-232), Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  6. Anderson, R. C., Wilson, P. T., & Fielding, L. G. (1988). Growth in reading and how children spend their time outside of school. Reading Research Quarterly, 23, 285-303.
  7. Anthony, J. L. & Francis, D. (2005). Development of phonological awareness. Current Directions in Psychological Science, 14, 255–258.
  8. Aarnoutse, C. & Van Leeuwe, J. (2000). Development of poor and better readers during the elementary school. Educational Research and Evaluation, 6,3, 251-278.Ataman, A. (2004). Gelişim ve öğrenme. (2. bas.). Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Special Education and Disabled Education

Journal Section

Review

Publication Date

December 30, 2019

Submission Date

November 12, 2018

Acceptance Date

October 24, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 1 Number: 1

APA
Güldenoğlu, B., Kargın, T., Gengeç, H., & Gürbüz, M. (2019). Okuma Sürecinde Dil Temelli Becerilerin Önemi: Dil – Okuma İlişkisine Yönelik Bulgular. Turkish Journal of Special Education Research and Practice, 1(1), 1-27. https://doi.org/10.37233/TRSPED.2009.0101
AMA
1.Güldenoğlu B, Kargın T, Gengeç H, Gürbüz M. Okuma Sürecinde Dil Temelli Becerilerin Önemi: Dil – Okuma İlişkisine Yönelik Bulgular. TRSPED. 2019;1(1):1-27. doi:10.37233/TRSPED.2009.0101
Chicago
Güldenoğlu, Birkan, Tevhide Kargın, Hilal Gengeç, and Mehmet Gürbüz. 2019. “Okuma Sürecinde Dil Temelli Becerilerin Önemi: Dil – Okuma İlişkisine Yönelik Bulgular”. Turkish Journal of Special Education Research and Practice 1 (1): 1-27. https://doi.org/10.37233/TRSPED.2009.0101.
EndNote
Güldenoğlu B, Kargın T, Gengeç H, Gürbüz M (December 1, 2019) Okuma Sürecinde Dil Temelli Becerilerin Önemi: Dil – Okuma İlişkisine Yönelik Bulgular. Turkish Journal of Special Education Research and Practice 1 1 1–27.
IEEE
[1]B. Güldenoğlu, T. Kargın, H. Gengeç, and M. Gürbüz, “Okuma Sürecinde Dil Temelli Becerilerin Önemi: Dil – Okuma İlişkisine Yönelik Bulgular”, TRSPED, vol. 1, no. 1, pp. 1–27, Dec. 2019, doi: 10.37233/TRSPED.2009.0101.
ISNAD
Güldenoğlu, Birkan - Kargın, Tevhide - Gengeç, Hilal - Gürbüz, Mehmet. “Okuma Sürecinde Dil Temelli Becerilerin Önemi: Dil – Okuma İlişkisine Yönelik Bulgular”. Turkish Journal of Special Education Research and Practice 1/1 (December 1, 2019): 1-27. https://doi.org/10.37233/TRSPED.2009.0101.
JAMA
1.Güldenoğlu B, Kargın T, Gengeç H, Gürbüz M. Okuma Sürecinde Dil Temelli Becerilerin Önemi: Dil – Okuma İlişkisine Yönelik Bulgular. TRSPED. 2019;1:1–27.
MLA
Güldenoğlu, Birkan, et al. “Okuma Sürecinde Dil Temelli Becerilerin Önemi: Dil – Okuma İlişkisine Yönelik Bulgular”. Turkish Journal of Special Education Research and Practice, vol. 1, no. 1, Dec. 2019, pp. 1-27, doi:10.37233/TRSPED.2009.0101.
Vancouver
1.Birkan Güldenoğlu, Tevhide Kargın, Hilal Gengeç, Mehmet Gürbüz. Okuma Sürecinde Dil Temelli Becerilerin Önemi: Dil – Okuma İlişkisine Yönelik Bulgular. TRSPED. 2019 Dec. 1;1(1):1-27. doi:10.37233/TRSPED.2009.0101

Cited By