Research Article

Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği

Number: 21 March 14, 2026
EN TR

Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de ortaokul öğrencilerinde eko-anksiyete kavramının bilinirliğini artırmak ve ölçümlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. İklim krizinin bireyler üzerindeki psikolojik etkilerinden biri olan eko anksiyete, gençlerde geleceğe dair kaygı ve çaresizlik duygularını tetikleyebilmektedir. Makalede, daha önce yetişkinler üzerinde uygulanmış olan eko-anksiyete ölçeği ilk kez ortaokul öğrencilerine uyarlanmış, ölçek uygulamaları öncesinde ve sonrasında öğrencilerin kaygı düzeylerindeki değişimler analiz edilmiştir. Ayrıca, “Zihnimdeki Canavarı Yenmek” ve “Benim Yeşil Günlüğüm” gibi yenilikçi iş paketleri ile öğrencilere farkındalık kazandırılmış, çevresel sorumluluk bilinci geliştirilmeye çalışılmıştır. Araştırma karma yöntem yaklaşımıyla yürütülmüş ve hem nicel hem de nitel veriler toplanarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, öğrencilerin eko-anksiyete seviyelerinde genel bir düşüş yaşandığını, özellikle kız öğrencilerde kaygı seviyelerinin daha belirgin şekilde azaldığını göstermektedir. Öğrencilerin çevre dostu davranışlara yönelmeleri, sorumluluk bilincinin artması ve çevresel tehditlerle başa çıkma kapasitelerinin güçlenmesi çalışmanın önemli çıktıları arasında yer almaktadır. Bu yönüyle çalışma, Türkiye’de ortaokul öğrencileri üzerinde eko-anksiyeteyi ele alan ilk araştırmalardan biri olmasıyla özgün ve katkı sağlayıcı bir nitelik taşımaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Tübitak

Project Number

1919B012301436

Ethical Statement

Etik belge dosyalara eklenmiştir.

References

  1. Atalay, E. (2025). İklim değişikliği farkındalığı ve iklim değişikliği anksiyetesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 17(32), 475–495. https://doi.org/10.38155/ksbd.1633266
  2. K Acungil, Y. (2020). Üniversitede çevre tutum ve davranış düzeylerini belirlemeye yönelik bir çalışma: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Örneği. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 75(3), 997-1032.
  3. Bakı, A., & Gökçek, T. (2012). Karma Yöntem Araştırmalarına Genel Bir Bakış. Eğitim ve Bilim, 11(42), 2-4.
  4. Baudon, P., &Jachens, L. (2021). A scopingreview of interventionsforthetreatment of eco-anxiety. International Journal of EnvironmentalResearchandPublicHealth, 18(18), 9636. http://dx.doi.org/10.3390/ijerph18189636
  5. Cebeci, F., Karaman, M., Öztürk, A. F., Uzun, K., Altın, M. O., Arıcı, A., & Artan, T. (2022). İklim değişikliği anksiyetesi ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 22(1), 20–42. https://doi.org/10.54961/uobild.1129602
  6. Clayton, S. (2020). Climateanxiety: Psychologicalresponsestoclimatechange. Journal of AnxietyDisorders, 74, 102263. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2020.102263
  7. Clayton, S., & Karazsia, B. T. (2020). Development and validation of a measure of climate change anxiety. Journal of Environmental Psychology, 69, 101434. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2020.101434
  8. Eklöf, B. (2025). Helping young people cope with eco-anxiety: A qualitative intervention study. Environmental Education Research. https://doi.org/10.1080/13504622.2025.2542264

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Relations

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 14, 2026

Submission Date

October 4, 2025

Acceptance Date

February 19, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 21

APA
Şeker, S., Özşenler, S. D., Kardaş, B., Bilginer, Y., & Yavuz, A. D. (2026). Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 21, 112-161. https://doi.org/10.47994/usbad.1796068
AMA
1.Şeker S, Özşenler SD, Kardaş B, Bilginer Y, Yavuz AD. Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;(21):112-161. doi:10.47994/usbad.1796068
Chicago
Şeker, Simay, Selma Didem Özşenler, Buse Kardaş, Yaren Bilginer, and Ayşe Deniz Yavuz. 2026. “Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması Ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, nos. 21: 112-61. https://doi.org/10.47994/usbad.1796068.
EndNote
Şeker S, Özşenler SD, Kardaş B, Bilginer Y, Yavuz AD (March 1, 2026) Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 21 112–161.
IEEE
[1]S. Şeker, S. D. Özşenler, B. Kardaş, Y. Bilginer, and A. D. Yavuz, “Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği”, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 21, pp. 112–161, Mar. 2026, doi: 10.47994/usbad.1796068.
ISNAD
Şeker, Simay - Özşenler, Selma Didem - Kardaş, Buse - Bilginer, Yaren - Yavuz, Ayşe Deniz. “Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması Ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 21 (March 1, 2026): 112-161. https://doi.org/10.47994/usbad.1796068.
JAMA
1.Şeker S, Özşenler SD, Kardaş B, Bilginer Y, Yavuz AD. Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;:112–161.
MLA
Şeker, Simay, et al. “Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması Ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 21, Mar. 2026, pp. 112-61, doi:10.47994/usbad.1796068.
Vancouver
1.Simay Şeker, Selma Didem Özşenler, Buse Kardaş, Yaren Bilginer, Ayşe Deniz Yavuz. Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026 Mar. 1;(21):112-61. doi:10.47994/usbad.1796068

16494  16495  16496  16503  16570 16633  16823  16824 17564 19288 2273022803 23495  30847 24896 24899 24900  24902 24903 24904     

35540 24915  34832  25002

International Journal of Social Sciences Academy USBAD, Inonu University Faculty of Education Department of Turkish and Social Sciences Education Campus Battalgazi / MALATYA, Phone: 0533 5438933, https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad -- sdurukoglu@gmail.com -- usbaddergi@gmail.com