Araştırma Makalesi

Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği

Sayı: 21 14 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de ortaokul öğrencilerinde eko-anksiyete kavramının bilinirliğini artırmak ve ölçümlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. İklim krizinin bireyler üzerindeki psikolojik etkilerinden biri olan eko anksiyete, gençlerde geleceğe dair kaygı ve çaresizlik duygularını tetikleyebilmektedir. Makalede, daha önce yetişkinler üzerinde uygulanmış olan eko-anksiyete ölçeği ilk kez ortaokul öğrencilerine uyarlanmış, ölçek uygulamaları öncesinde ve sonrasında öğrencilerin kaygı düzeylerindeki değişimler analiz edilmiştir. Ayrıca, “Zihnimdeki Canavarı Yenmek” ve “Benim Yeşil Günlüğüm” gibi yenilikçi iş paketleri ile öğrencilere farkındalık kazandırılmış, çevresel sorumluluk bilinci geliştirilmeye çalışılmıştır. Araştırma karma yöntem yaklaşımıyla yürütülmüş ve hem nicel hem de nitel veriler toplanarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, öğrencilerin eko-anksiyete seviyelerinde genel bir düşüş yaşandığını, özellikle kız öğrencilerde kaygı seviyelerinin daha belirgin şekilde azaldığını göstermektedir. Öğrencilerin çevre dostu davranışlara yönelmeleri, sorumluluk bilincinin artması ve çevresel tehditlerle başa çıkma kapasitelerinin güçlenmesi çalışmanın önemli çıktıları arasında yer almaktadır. Bu yönüyle çalışma, Türkiye’de ortaokul öğrencileri üzerinde eko-anksiyeteyi ele alan ilk araştırmalardan biri olmasıyla özgün ve katkı sağlayıcı bir nitelik taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tübitak

Proje Numarası

1919B012301436

Etik Beyan

Etik belge dosyalara eklenmiştir.

Kaynakça

  1. Atalay, E. (2025). İklim değişikliği farkındalığı ve iklim değişikliği anksiyetesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 17(32), 475–495. https://doi.org/10.38155/ksbd.1633266
  2. K Acungil, Y. (2020). Üniversitede çevre tutum ve davranış düzeylerini belirlemeye yönelik bir çalışma: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Örneği. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 75(3), 997-1032.
  3. Bakı, A., & Gökçek, T. (2012). Karma Yöntem Araştırmalarına Genel Bir Bakış. Eğitim ve Bilim, 11(42), 2-4.
  4. Baudon, P., &Jachens, L. (2021). A scopingreview of interventionsforthetreatment of eco-anxiety. International Journal of EnvironmentalResearchandPublicHealth, 18(18), 9636. http://dx.doi.org/10.3390/ijerph18189636
  5. Cebeci, F., Karaman, M., Öztürk, A. F., Uzun, K., Altın, M. O., Arıcı, A., & Artan, T. (2022). İklim değişikliği anksiyetesi ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 22(1), 20–42. https://doi.org/10.54961/uobild.1129602
  6. Clayton, S. (2020). Climateanxiety: Psychologicalresponsestoclimatechange. Journal of AnxietyDisorders, 74, 102263. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2020.102263
  7. Clayton, S., & Karazsia, B. T. (2020). Development and validation of a measure of climate change anxiety. Journal of Environmental Psychology, 69, 101434. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2020.101434
  8. Eklöf, B. (2025). Helping young people cope with eco-anxiety: A qualitative intervention study. Environmental Education Research. https://doi.org/10.1080/13504622.2025.2542264

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halkla İlişkiler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2025

Kabul Tarihi

19 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 21

Kaynak Göster

APA
Şeker, S., Özşenler, S. D., Kardaş, B., Bilginer, Y., & Yavuz, A. D. (2026). Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 21, 112-161. https://doi.org/10.47994/usbad.1796068
AMA
1.Şeker S, Özşenler SD, Kardaş B, Bilginer Y, Yavuz AD. Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği. USBAD. 2026;(21):112-161. doi:10.47994/usbad.1796068
Chicago
Şeker, Simay, Selma Didem Özşenler, Buse Kardaş, Yaren Bilginer, ve Ayşe Deniz Yavuz. 2026. “Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, sy 21: 112-61. https://doi.org/10.47994/usbad.1796068.
EndNote
Şeker S, Özşenler SD, Kardaş B, Bilginer Y, Yavuz AD (01 Mart 2026) Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 21 112–161.
IEEE
[1]S. Şeker, S. D. Özşenler, B. Kardaş, Y. Bilginer, ve A. D. Yavuz, “Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği”, USBAD, sy 21, ss. 112–161, Mar. 2026, doi: 10.47994/usbad.1796068.
ISNAD
Şeker, Simay - Özşenler, Selma Didem - Kardaş, Buse - Bilginer, Yaren - Yavuz, Ayşe Deniz. “Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 21 (01 Mart 2026): 112-161. https://doi.org/10.47994/usbad.1796068.
JAMA
1.Şeker S, Özşenler SD, Kardaş B, Bilginer Y, Yavuz AD. Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği. USBAD. 2026;:112–161.
MLA
Şeker, Simay, vd. “Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, sy 21, Mart 2026, ss. 112-61, doi:10.47994/usbad.1796068.
Vancouver
1.Simay Şeker, Selma Didem Özşenler, Buse Kardaş, Yaren Bilginer, Ayşe Deniz Yavuz. Ortaokul Öğrencilerinde Eko-Anksiyete Kavramının Bilinirliğinin Arttırılması ve Ölçümlenmesi: İzmir’in Bornova İlçesi Örneği. USBAD. 01 Mart 2026;(21):112-61. doi:10.47994/usbad.1796068

16494  16495  16496  16503  16570 16633   16823 

 16824 17564  19288 22730 22803 

 23495     

   25002    30847     35540 

             Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi (USBAD), İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü Yerleşke / Malatya 

Telefon: 0533 5438933, https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad -- sdurukoglu@gmail.com -- usbaddergi@gmail.com 18414