Research Article

Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması

Number: 20 December 28, 2025
TR EN

Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması

Abstract

1950’lerde ortaya atılan bir görüşe göre TV izleyicileri, televizyonlarda izledikleri “ünlüler” ile tek taraflı bir bağ kurdukları ve sanki kendileri iletişim halinde olduklarını iddia etmektedir. Parasosyal etkileşim olarak ifade edilen bu tek taraflı bağın, ilerleyen zaman dilimleri içinde çeşitli şekillerde ölçüldüğü görülmüştür. Bu ölçümler için de çeşitli ölçeklerin geliştirildiği görülmektedir. Parasosyal etkileşim kavramı Oxford tarafından 2025 yılının kelimesi olarak seçilmiştir. Günümüzde özellikle çocuklar düşünüldüğünde, çocukların internetten izledikleri fenomenler ile tek taraflı bir bağ kurdukları ifade edilmekte ancak bu bağı ölçebilecek ölçek olmadığı görülmektedir. Bu araştırma, çocukların fenomenler ile geliştirdikleri tek taraflı bağı ölçmeyi amaçlayan bir “Çocuklar için Prasosyal Etkileşim Ölçeği” geliştirerek bu ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını yapmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla AFA ve DFA için iki ayrı grup olmak üzere 435 ilkokul 3 ve 4. Sınıf öğrencisinden veriler toplanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda tek faktörlü 9 maddelik üçlü likert bir ölçek elde edilmiştir. Tek faktörün özdeğerinin 5.49 ve açıkladığı varyansın %61.01 olduğu görülmüştür. Tek faktör altında yer alan 9 maddenin yük değerleri ise .71 - .87 arasında değişmektedir. İkinci ölçümde ise DFA analizleri yapılmış ve uyum indeksleri CMIN=58.63; DF= 26; p<0.001; CMIN/DF= 2.25; RMSEA= 0.76; GFI: .94, AGFI = .91, NFI = .92, CFI= 0.95 olarak elde edilmiştir. Bu değerler, ölçeğin yapısının geçerli olduğunu göstermektedir.

Keywords

References

  1. Arda, S. (2006). Predictors of parasocial interaction with the favorite and the least desirable characters portrayed in TV serials. (Yayın No: 205039). [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  2. Auter, P. J., & Palmgreen, P. (2000). Development and validation of a parasocial interaction measure: The audience‐persona interaction scale. Communication Research Reports, 17(1), 79-89. https://doi.org/10.1080/08824090009388753
  3. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Pegem Akademi.
  4. Daniel, E. S., Crawford Jackson, E. C., & Westerman, D. K. (2018). The ınfluence of social media ınfluencers: understanding online vaping communities and parasocial ınteraction through the lens of taylor’s six-segment strategy wheel. Journal of Interactive Advertising, 18(2), 96-109. https://doi.org/10.1080/15252019.2018.1488637
  5. Horton, D., & Wohl, R. R. (1956). Mass communication and para-social ınteraction: observations on ıntimacy at a distance. Psychiatry, 19(3), 215-229. https://doi.org/10.1080/00332747.1956.11023049
  6. Kim, J., & Song, H. (2016). Celebrity’s self-disclosure on Twitter and parasocial relationships: A mediating role of social presence. Computers in Human Behavior, 62, 570-577. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.03.083
  7. Levy, M. R. (1979). Watching TV news as para‐social interaction. Journal of Broadcasting, 23(1), 69-80. https://doi.org/10.1080/08838157909363919
  8. Lewis, M. L., Weber, R., & Bowman, N. D. (2008). “They May Be Pixels, But They’re MY Pixels:” developing a metric of character attachment in role-playing video games. CyberPsychology & Behavior, 11(4), 515-518. https://doi.org/10.1089/cpb.2007.0137

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 28, 2025

Publication Date

December 28, 2025

Submission Date

November 20, 2025

Acceptance Date

December 16, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 20

APA
Yaşaroğlu, C., Biçer, R., & Bozmaz, M. (2025). Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 20, 1597-1614. https://doi.org/10.47994/usbad.1827533
AMA
1.Yaşaroğlu C, Biçer R, Bozmaz M. Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2025;(20):1597-1614. doi:10.47994/usbad.1827533
Chicago
Yaşaroğlu, Cihat, Reşit Biçer, and Meryem Bozmaz. 2025. “Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, nos. 20: 1597-1614. https://doi.org/10.47994/usbad.1827533.
EndNote
Yaşaroğlu C, Biçer R, Bozmaz M (December 1, 2025) Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 20 1597–1614.
IEEE
[1]C. Yaşaroğlu, R. Biçer, and M. Bozmaz, “Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması”, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 20, pp. 1597–1614, Dec. 2025, doi: 10.47994/usbad.1827533.
ISNAD
Yaşaroğlu, Cihat - Biçer, Reşit - Bozmaz, Meryem. “Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 20 (December 1, 2025): 1597-1614. https://doi.org/10.47994/usbad.1827533.
JAMA
1.Yaşaroğlu C, Biçer R, Bozmaz M. Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2025;:1597–1614.
MLA
Yaşaroğlu, Cihat, et al. “Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 20, Dec. 2025, pp. 1597-14, doi:10.47994/usbad.1827533.
Vancouver
1.Cihat Yaşaroğlu, Reşit Biçer, Meryem Bozmaz. Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2025 Dec. 1;(20):1597-614. doi:10.47994/usbad.1827533

16494  16495  16496  16503  16570 16633  16823  16824 17564 19288 2273022803 23495  30847 24896 24899 24900  24902 24903 24904     

35540 24915  34832  25002

International Journal of Social Sciences Academy USBAD, Inonu University Faculty of Education Department of Turkish and Social Sciences Education Campus Battalgazi / MALATYA, Phone: 0533 5438933, https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad -- sdurukoglu@gmail.com -- usbaddergi@gmail.com