Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması

Öz

1950’lerde ortaya atılan bir görüşe göre TV izleyicileri, televizyonlarda izledikleri “ünlüler” ile tek taraflı bir bağ kurdukları ve sanki kendileri iletişim halinde olduklarını iddia etmektedir. Parasosyal etkileşim olarak ifade edilen bu tek taraflı bağın, ilerleyen zaman dilimleri içinde çeşitli şekillerde ölçüldüğü görülmüştür. Bu ölçümler için de çeşitli ölçeklerin geliştirildiği görülmektedir. Parasosyal etkileşim kavramı Oxford tarafından 2025 yılının kelimesi olarak seçilmiştir. Günümüzde özellikle çocuklar düşünüldüğünde, çocukların internetten izledikleri fenomenler ile tek taraflı bir bağ kurdukları ifade edilmekte ancak bu bağı ölçebilecek ölçek olmadığı görülmektedir. Bu araştırma, çocukların fenomenler ile geliştirdikleri tek taraflı bağı ölçmeyi amaçlayan bir “Çocuklar için Prasosyal Etkileşim Ölçeği” geliştirerek bu ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını yapmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla AFA ve DFA için iki ayrı grup olmak üzere 435 ilkokul 3 ve 4. Sınıf öğrencisinden veriler toplanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda tek faktörlü 9 maddelik üçlü likert bir ölçek elde edilmiştir. Tek faktörün özdeğerinin 5.49 ve açıkladığı varyansın %61.01 olduğu görülmüştür. Tek faktör altında yer alan 9 maddenin yük değerleri ise .71 - .87 arasında değişmektedir. İkinci ölçümde ise DFA analizleri yapılmış ve uyum indeksleri CMIN=58.63; DF= 26; p<0.001; CMIN/DF= 2.25; RMSEA= 0.76; GFI: .94, AGFI = .91, NFI = .92, CFI= 0.95 olarak elde edilmiştir. Bu değerler, ölçeğin yapısının geçerli olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Parasosyal etkileşim
• Fenomen
• YouTuber
• Ölçek

Development of Children’s Parasocial Interaction Scale

Öz

A theory introduced in the 1950s suggests that television viewers develop a one-sided bond with the "celebrities" they watch on TV, as if they are engaged in direct communication with them. This one-sided bond, referred to as parasocial interaction, has been measured in various ways over time, leading to the development of different scales. In today's context, particularly concerning children, it is argued that they form similar one-sided bonds with internet influencers. However, no scale has been developed to measure this specific interaction. This study aims to develop a "Children’s Parasocial Interaction Scale (CPIS)" to assess the one-sided bonds children form with influencers and to conduct validity and reliability analyses of this scale. Data were collected from 435 third- and fourth-grade primary school students, divided into two separate groups for exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA). The EFA results indicated a single-factor structure with nine items using a three-point Likert scale. The eigenvalue of the single factor was found to be 5.49, explaining 61.01% of the variance. The factor loadings of the nine items ranged from .71 to .87. In the second phase, CFA was conducted, yielding the following fit indices: CMIN = 58.63, DF = 26, p < 0.001, CMIN/DF = 2.25, RMSEA = 0.76, GFI = .94, AGFI = .91, NFI = .92, and CFI = 0.95. These indices confirm that the scale has a valid structure.

Anahtar Kelimeler

• Parasocial interaction
• Phenomenon
• YouTuber
• Scale

Kaynakça

1. Arda, S. (2006). Predictors of parasocial interaction with the favorite and the least desirable characters portrayed in TV serials. (Yayın No: 205039). [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
2. Auter, P. J., & Palmgreen, P. (2000). Development and validation of a parasocial interaction measure: The audience‐persona interaction scale. Communication Research Reports, 17(1), 79-89. https://doi.org/10.1080/08824090009388753
3. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Pegem Akademi.
4. Daniel, E. S., Crawford Jackson, E. C., & Westerman, D. K. (2018). The ınfluence of social media ınfluencers: understanding online vaping communities and parasocial ınteraction through the lens of taylor’s six-segment strategy wheel. Journal of Interactive Advertising, 18(2), 96-109. https://doi.org/10.1080/15252019.2018.1488637
5. Horton, D., & Wohl, R. R. (1956). Mass communication and para-social ınteraction: observations on ıntimacy at a distance. Psychiatry, 19(3), 215-229. https://doi.org/10.1080/00332747.1956.11023049
6. Kim, J., & Song, H. (2016). Celebrity’s self-disclosure on Twitter and parasocial relationships: A mediating role of social presence. Computers in Human Behavior, 62, 570-577. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.03.083
7. Levy, M. R. (1979). Watching TV news as para‐social interaction. Journal of Broadcasting, 23(1), 69-80. https://doi.org/10.1080/08838157909363919
8. Lewis, M. L., Weber, R., & Bowman, N. D. (2008). “They May Be Pixels, But They’re MY Pixels:” developing a metric of character attachment in role-playing video games. CyberPsychology & Behavior, 11(4), 515-518. https://doi.org/10.1089/cpb.2007.0137

9. Neumann, M. M., & Herodotou, C. (2020). Young children and YouTube: A global phenomenon. Childhood Education, 96(4), 72-77. https://doi.org/10.1080/00094056.2020.1796459
10. Rubın, A. M., Perse, E. M., & Powell, R. A. (1985). Lonelıness, parasocıal ınteractıon, and local televısıon news vıewıng. Human Communication Research, 12(2), 155-180. https://doi.org/10.1111/j.1468-2958.1985.tb00071.x
11. Rubin, A. M., & Perse, E. M. (1987). Audience activity and television news gratifications. Communication Research, 14(1), 58-84. https://doi.org/10.1177/009365087014001004
12. Schramm, H., & Hartmann, T. (2008). The PSI-Process Scales. A new measure to assess the intensity and breadth of parasocial processes. COMM, 33(4), 385-401. https://doi.org/10.1515/COMM.2008.025
13. Türe, Ş., & Velipaşaoğlu, S. (2022). COVİD-19 salgını sürecinde 3-9 yaş arasındaki çocukların ekran maruziyet süresinin belirlenmesi ve ekran maruziyetine etki eden etmenlerin incelenmesi. Turkish Journal of Pediatric Disease, 1-8. https://doi.org/10.12956/tchd.1117209
14. Yaşaroğlu, C., & Boylu, M. A. (2020). Youtubers’ effect on children’s values: parents’ views. The European Journal Of Educational Sciences, 7(04), 1-15.