Research Article

Kültürel Miras mı Ticari Gösteri mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma

Number: 24 October 21, 2026
EN TR

Kültürel Miras mı Ticari Gösteri mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma

Abstract

Kültür, toplumsal hafıza ve kimliği kuşaklar arasında taşıyan temel bir bağ iken, günümüzde medya etkisiyle hem korunması güçleşmiş hem de anlamı dönüşerek giderek bir tüketim nesnesine indirgenmiştir. Bu çerçevede çalışmamız, Şanlıurfa’nın köklü kültürel mirasını yansıtan ve halk kültürünün önemli bir parçasını oluşturan Urfa Sıra Geceleri geleneğinde yaşanan değişimi, bu değişimin nedenlerini ve medyanın bu süreçteki rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, Urfa Sıra Gecelerinin özgün işlevi, metalaşmasında medyanın etkisi, popüler kültür ve halk kültürü kavramları üzerinden tartışmaya açılmıştır. Bu tartışmada izlek olarak Frankfurt Okulunun “kültür endüstrisi” kavramı ve İngiliz Kültürel Çalışmalar Okulunun “popüler kültür” anlayışı takip edilmiştir. Çalışmanın saha araştırmasında, Şanlıurfa’da medya, turizm ve kültürel süreçlerle ilgilenen araştırmacılar, yazarlar, turizm işletmecileri, medya sahipleri ve akademisyenlerden oluşan 17 kişiyle görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA programı yardımıyla içerik analizine tabi tutularak temalar ve kodlar oluşturulmuştur. Elde edilen bulgularda, Urfa Sıra Gecelerinin değişiminde medyanın ve turizm faaliyetlerinin etkisi olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, Urfa Sıra Gecelerinin geleneksel formunun korunabilmesi için kamu kurumları, kültür-sanat kuruluşları ve yerel paydaşlar arasında çok yönlü bir iş birliğinin gerekli olduğu ifade edilerek; medya ve turizm faaliyetlerinin ise Urfa Sıra Gecelerinin tanınırlığını artırmada, kent turizmine katkı sağlamada olumlu etkileri olduğu belirtilmiştir. 

Keywords

References

  1. Abuzer Akbıyık. (2025, 7 Aralık). Urfa sıra gecesi-TRT İl İl Türkiye belgeseli-1983 [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=CvlUUvDcXMY.
  2. Adorno, T. W. (2020). Kültür endüstrisi: Kültür yönetimi (M. Tüzel, N. Ünler & E. Gen, Çev.). İletişim Yayınları.
  3. Adorno, T. W., & Horkheimer, M. (2010). Aydınlanma diyalektiği (N. Ülner & E. Öztarhan Karadoğan, Çev.). Kabalcı Yayınları.
  4. Akpınar, H., Bektaş, E., Önal, M., Ekinci, A., & Bilen, O. O. (Eds.). (2019). Geçmişten günümüze Urfa’da müzik. Gece Kitaplığı.
  5. Arık, M. B. (2004). Popüler kültüre temel yaklaşımlar. Istanbul University Faculty Of Communication Journal, (19). 327-345
  6. Artan, C. (2020). Küreselleşme ve popüler kültürün yükselişi. NOSYON: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, (4), 25-35.
  7. Aslan, E. (2014). Ahi örgütlerinden Urfa sıra gecesine uzanan bir kültür geleneği. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(1), 5-15.
  8. Baldan, O. & Tabak, Ö. G. C. (2015). Şanlıurfa Sıra Geceleri ve geçmişten günümüze tını değişimi. VI. Uluslararası Hisarlı Ahmet Sempozyumu, 394-400

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cultural Geography

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 21, 2026

Submission Date

April 6, 2026

Acceptance Date

September 11, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 24

APA
Rağbetli, İ., & Kaçar, F. (2026). Kültürel Miras mı Ticari Gösteri mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 24, 1384-1428. https://doi.org/10.47994/usbad.1924216
AMA
1.Rağbetli İ, Kaçar F. Kültürel Miras mı Ticari Gösteri mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;(24):1384-1428. doi:10.47994/usbad.1924216
Chicago
Rağbetli, İlker, and Ferhat Kaçar. 2026. “Kültürel Miras Mı Ticari Gösteri Mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, nos. 24: 1384-1428. https://doi.org/10.47994/usbad.1924216.
EndNote
Rağbetli İ, Kaçar F (October 1, 2026) Kültürel Miras mı Ticari Gösteri mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 24 1384–1428.
IEEE
[1]İ. Rağbetli and F. Kaçar, “Kültürel Miras mı Ticari Gösteri mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma”, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 24, pp. 1384–1428, Oct. 2026, doi: 10.47994/usbad.1924216.
ISNAD
Rağbetli, İlker - Kaçar, Ferhat. “Kültürel Miras Mı Ticari Gösteri Mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 24 (October 1, 2026): 1384-1428. https://doi.org/10.47994/usbad.1924216.
JAMA
1.Rağbetli İ, Kaçar F. Kültürel Miras mı Ticari Gösteri mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;:1384–1428.
MLA
Rağbetli, İlker, and Ferhat Kaçar. “Kültürel Miras Mı Ticari Gösteri Mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 24, Oct. 2026, pp. 1384-28, doi:10.47994/usbad.1924216.
Vancouver
1.İlker Rağbetli, Ferhat Kaçar. Kültürel Miras mı Ticari Gösteri mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026 Oct. 1;(24):1384-428. doi:10.47994/usbad.1924216

16494  16495  16496  16503  16570 16633  16823  16824 17564 19288 2273022803 23495  30847 24896 24899 24900  24902 24903 24904     

35540 24915  34832  25002

International Journal of Social Sciences Academy USBAD, Inonu University Faculty of Education Department of Turkish and Social Sciences Education Campus Battalgazi / MALATYA, Phone: 0533 5438933, https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad -- sdurukoglu@gmail.com -- usbaddergi@gmail.com