Research Article

Osmanlı İlkokullarında Vatandaşlık ve Değerler Eğitimine Dair Bir Örnek: “On Temmuz Malumat-I Medeniyye ve Tatbikat-I Ahlakiyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı”

Number: 22 June 16, 2026
TR EN

Osmanlı İlkokullarında Vatandaşlık ve Değerler Eğitimine Dair Bir Örnek: “On Temmuz Malumat-I Medeniyye ve Tatbikat-I Ahlakiyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı”

Abstract

Bu çalışma, Osmanlı Devleti’nin modernleşme dönemi eğitim hayatında o dönemin ilkokulları olan ibtidai okullarının programında yer alan malumat-ı vataniye dersleri için hazırlanan “On Temmuz Malumat-ı Medeniye ve Tatbikat-ı Ahlakiye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı” adlı ders kitabının vatandaşlık eğitimi ve değerler eğitimi açısından tahlilini ihtiva etmektedir. Kitap, dönemin önemli eğitimcilerinden Ali Nazimâ tarafından 1911 yılında hazırlanmış olup o dönemde malumat-ı medeniye dersleri için yazılan ilk okuma kitaplarından biridir. Çalışma için kitabın tamamı Osmanlı Türkçesinden günümüz harflerine aktarılmış, kitapta yer alan okuma parçaları analiz edilmiştir. Kitap, içerik olarak II. Meşrutiyet dönemi fikir ve düşüncelerini, eğitim anlayışını yansıtmaktadır. Kitabın tahlili bu önemli geçiş sürecinde yaşanan değişimin ve gelişmelerin eğitim hayatına nasıl yansıdığının anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Kitap, okuma kitabı olarak hazırlanmış olup 46 metinden oluşmaktadır. Bu metinlerin çoğu düz yazı bir kısmı da şiirdir. Kitapta dersin içeriğine uygun olarak ideal insanı hedefleyen değerler eğitimine (Malumat-ı Ahlakiye) ve vatandaşlık eğitimine (Malumat-ı Medeniye) dair okuma parçaları genellikle çocukların anlayabileceği şekilde küçük hikâyeler ile anlatılmıştır. 

Keywords

References

  1. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Bel_Osm_K.02737/05.
  2. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Balşkalığı Osmanlı Arşivi (BOA), Sicilli Ahvâl Defteri,
  3. DH.SAİD.d..., 77/149.
  4. BOA, MF.MKT., 46/87.
  5. BOA, BEO., 110/8213.
  6. BOA, MF.MKT. 250/49.
  7. BOA, BEO, 576/43175.
  8. BOA, MF.MKT., 548/3.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social Studies Education, Turkish and Social Sciences Education (Diğer)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 16, 2026

Submission Date

April 16, 2026

Acceptance Date

May 22, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 22

APA
Yancı, Ü., & Gökkuş, İ. (2026). Osmanlı İlkokullarında Vatandaşlık ve Değerler Eğitimine Dair Bir Örnek: “On Temmuz Malumat-I Medeniyye ve Tatbikat-I Ahlakiyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 22, 841-881. https://doi.org/10.47994/usbad.1932089
AMA
1.Yancı Ü, Gökkuş İ. Osmanlı İlkokullarında Vatandaşlık ve Değerler Eğitimine Dair Bir Örnek: “On Temmuz Malumat-I Medeniyye ve Tatbikat-I Ahlakiyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı.” Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;(22):841-881. doi:10.47994/usbad.1932089
Chicago
Yancı, Ülkü, and İclal Gökkuş. 2026. “Osmanlı İlkokullarında Vatandaşlık Ve Değerler Eğitimine Dair Bir Örnek: ‘On Temmuz Malumat-I Medeniyye Ve Tatbikat-I Ahlakiyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı’”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, nos. 22: 841-81. https://doi.org/10.47994/usbad.1932089.
EndNote
Yancı Ü, Gökkuş İ (June 1, 2026) Osmanlı İlkokullarında Vatandaşlık ve Değerler Eğitimine Dair Bir Örnek: “On Temmuz Malumat-I Medeniyye ve Tatbikat-I Ahlakiyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 22 841–881.
IEEE
[1]Ü. Yancı and İ. Gökkuş, “Osmanlı İlkokullarında Vatandaşlık ve Değerler Eğitimine Dair Bir Örnek: ‘On Temmuz Malumat-I Medeniyye ve Tatbikat-I Ahlakiyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı’”, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 22, pp. 841–881, June 2026, doi: 10.47994/usbad.1932089.
ISNAD
Yancı, Ülkü - Gökkuş, İclal. “Osmanlı İlkokullarında Vatandaşlık Ve Değerler Eğitimine Dair Bir Örnek: ‘On Temmuz Malumat-I Medeniyye Ve Tatbikat-I Ahlakiyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı’”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 22 (June 1, 2026): 841-881. https://doi.org/10.47994/usbad.1932089.
JAMA
1.Yancı Ü, Gökkuş İ. Osmanlı İlkokullarında Vatandaşlık ve Değerler Eğitimine Dair Bir Örnek: “On Temmuz Malumat-I Medeniyye ve Tatbikat-I Ahlakiyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;:841–881.
MLA
Yancı, Ülkü, and İclal Gökkuş. “Osmanlı İlkokullarında Vatandaşlık Ve Değerler Eğitimine Dair Bir Örnek: ‘On Temmuz Malumat-I Medeniyye Ve Tatbikat-I Ahlakiyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı’”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 22, June 2026, pp. 841-8, doi:10.47994/usbad.1932089.
Vancouver
1.Ülkü Yancı, İclal Gökkuş. Osmanlı İlkokullarında Vatandaşlık ve Değerler Eğitimine Dair Bir Örnek: “On Temmuz Malumat-I Medeniyye ve Tatbikat-I Ahlakiyye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026 Jun. 1;(22):841-8. doi:10.47994/usbad.1932089

16494  16495  16496  16503  16570 16633  16823  16824 17564 19288 2273022803 23495  30847 24896 24899 24900  24902 24903 24904     

35540 24915  34832  25002

International Journal of Social Sciences Academy USBAD, Inonu University Faculty of Education Department of Turkish and Social Sciences Education Campus Battalgazi / MALATYA, Phone: 0533 5438933, https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad -- sdurukoglu@gmail.com -- usbaddergi@gmail.com