Derleme

İnsan Sağlığına Nütrigenetik Bir Bakış: Yağ Asiti Desatüraz Enzimleri (FADS) Kodlayan Genlerde Tek Nükleotid Polimorfizmleri

Sayı: 1 26 Nisan 2017
PDF İndir
TR EN

İnsan Sağlığına Nütrigenetik Bir Bakış: Yağ Asiti Desatüraz Enzimleri (FADS) Kodlayan Genlerde Tek Nükleotid Polimorfizmleri

Öz

Uzun Zincirli Çoklu Doymamış Yağ Asitleri (UZ-ÇDYA) insan vücudunda gerçekleşen fizyolojik süreçlerde son derece önemli roller oynayan maddelerdir. Bu maddelerin seviyeleri ve kompozisyonu diyet yoluyla direkt tayin edileceği gibi,  yağ asiti prekürsörlerinin yine diyet yoluyla alımı ile belirlenebilmektedir. Yağ asiti prekürsörleri endojen olarak yağ asiti desatüraz enzimleri tarafından uzatılarak ve desatüre edilerek fizyolojik aktif UZ-ÇDYA’lerine dönüştürülürler. Yağ asit desatüraz enzimleri FADS genleri tarafından kodlanırlar. Bu gen kümesinde tek nükleotid polimorfizmlerin (SNP) ω3- ve ω6-yağ asitleri seviyeleri ile yakından ilişkisi bulunmaktadır. Beslenme olgusu yanında, genetik faktörler de UZ-ÇDYA regulasyonunu etkilemektedir. Desatüraz enzim aktivitelerindeki değişimlerin sellüler seviyede yağ asiti oranlarını ciddi şekilde etkileme potansiyelleri bulunmaktadır. Sellüler seviyede gerçekleşen yağ asiti değişimleri biyolojik süreçleri de etkilemektedir. Bu derlemede yağ asiti desatüraz enzimleri kodlayan FADS genlerinde tek nükleotid polimorfizmler üzerinden ve insan sağlığına nütrigenetik bir bakış verilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Péter S, Saris WH, Mathers JC, Feskens E, Schols A, Navis G, Kuipers F, Weber P, Eggersdorfer M. Nutrient Status Assessment in Individuals and Populations for Healthy Aging-Statement from an Expert Workshop. Nutrients. 2015; 7(12):10491-500. doi: 10.3390/nu7125547.
  2. Lee H, Park WJ. Unsaturated fatty acids, desaturases, and human health. J Med Food. 2014;17(2):189-97. doi: 10.1089/jmf.2013.2917.
  3. Vanden Heuvel JP. Nutrigenomics and nutrigenetics of ω3 polyunsaturated fatty acids. Prog Mol Biol Transl Sci. 2012;108:75-112. doi: 10.1016/B978-0-12-398397-8.00004-6.
  4. Simopoulos AP. An Increase in the Omega-6/Omega-3 Fatty Acid Ratio Increases the Risk for Obesity. Nutrients. 2016;8(3):128. doi: 10.3390/nu8030128.
  5. Aslibekyan S, Jensen MK, Campos H, Linkletter CD, Loucks EB, Ordovas JM, Deka R, Rimm EB, Baylin A. Fatty Acid Desaturase Gene Variants, Cardiovascular Risk Factors, and Myocardial Infarction in the Costa Rica Study. Front Genet. 2012; 3: 72. doi: 10.3389/fgene.2012.00072.
  6. Sublette ME, Vaquero C, Baca-Garcia E, Pachano G, Huang YY, Oquendo MA, Mann JJ. Lack of association of SNPs from the FADS1-FADS2 gene cluster with major depression or suicidal behavior. Psychiatr Genet. 2016;26(2):81-6. doi: 10.1097/YPG.0000000000000111.
  7. Yeates AJ, Love TM, Engström K, Mulhern MS, McSorley EM, Grzesik K, Alhamdow A, Wahlberg K, Thurston SW, Davidson PW, van Wijngaarden E, Watson GE, Shamlaye CF, Myers GJ, Strain JJ, Broberg K. Genetic variation in FADS genes is associated with maternal long-chain PUFA status but not with cognitive development of infants in a high fish-eating observational study. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 2015;102-103:13-20. doi: 10.1016/j.plefa.2015.08.004.
  8. Minihane AM. Impact of Genotype on EPA and DHA Status and Responsiveness to Increased Intakes. Nutrients. 2016; 8(3):123. doi: 10.3390/nu8030123.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yazarlar

İsmail Hakkı Tekiner
İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Nuray Şengül
İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Bakiye Nur Varlı
İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Elif Kestir Bu kişi benim
İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Leila Mehdizadeh Tapeh Bu kişi benim
Istanbul Aydin Univeristy
Türkiye

Simge Kaya Bu kişi benim
İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Nisan 2017

Gönderilme Tarihi

17 Ocak 2017

Kabul Tarihi

14 Mart 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Tekiner, İ. H., Şengül, N., Varlı, B. N., Kestir, E., Mehdizadeh Tapeh, L., & Kaya, S. (2017). İnsan Sağlığına Nütrigenetik Bir Bakış: Yağ Asiti Desatüraz Enzimleri (FADS) Kodlayan Genlerde Tek Nükleotid Polimorfizmleri. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1, 49-58. https://izlik.org/JA23NE75SG
AMA
1.Tekiner İH, Şengül N, Varlı BN, Kestir E, Mehdizadeh Tapeh L, Kaya S. İnsan Sağlığına Nütrigenetik Bir Bakış: Yağ Asiti Desatüraz Enzimleri (FADS) Kodlayan Genlerde Tek Nükleotid Polimorfizmleri. IGUSABDER. 2017;(1):49-58. https://izlik.org/JA23NE75SG
Chicago
Tekiner, İsmail Hakkı, Nuray Şengül, Bakiye Nur Varlı, Elif Kestir, Leila Mehdizadeh Tapeh, ve Simge Kaya. 2017. “İnsan Sağlığına Nütrigenetik Bir Bakış: Yağ Asiti Desatüraz Enzimleri (FADS) Kodlayan Genlerde Tek Nükleotid Polimorfizmleri”. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, sy 1: 49-58. https://izlik.org/JA23NE75SG.
EndNote
Tekiner İH, Şengül N, Varlı BN, Kestir E, Mehdizadeh Tapeh L, Kaya S (01 Nisan 2017) İnsan Sağlığına Nütrigenetik Bir Bakış: Yağ Asiti Desatüraz Enzimleri (FADS) Kodlayan Genlerde Tek Nükleotid Polimorfizmleri. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1 49–58.
IEEE
[1]İ. H. Tekiner, N. Şengül, B. N. Varlı, E. Kestir, L. Mehdizadeh Tapeh, ve S. Kaya, “İnsan Sağlığına Nütrigenetik Bir Bakış: Yağ Asiti Desatüraz Enzimleri (FADS) Kodlayan Genlerde Tek Nükleotid Polimorfizmleri”, IGUSABDER, sy 1, ss. 49–58, Nis. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23NE75SG
ISNAD
Tekiner, İsmail Hakkı - Şengül, Nuray - Varlı, Bakiye Nur - Kestir, Elif - Mehdizadeh Tapeh, Leila - Kaya, Simge. “İnsan Sağlığına Nütrigenetik Bir Bakış: Yağ Asiti Desatüraz Enzimleri (FADS) Kodlayan Genlerde Tek Nükleotid Polimorfizmleri”. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 1 (01 Nisan 2017): 49-58. https://izlik.org/JA23NE75SG.
JAMA
1.Tekiner İH, Şengül N, Varlı BN, Kestir E, Mehdizadeh Tapeh L, Kaya S. İnsan Sağlığına Nütrigenetik Bir Bakış: Yağ Asiti Desatüraz Enzimleri (FADS) Kodlayan Genlerde Tek Nükleotid Polimorfizmleri. IGUSABDER. 2017;:49–58.
MLA
Tekiner, İsmail Hakkı, vd. “İnsan Sağlığına Nütrigenetik Bir Bakış: Yağ Asiti Desatüraz Enzimleri (FADS) Kodlayan Genlerde Tek Nükleotid Polimorfizmleri”. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, sy 1, Nisan 2017, ss. 49-58, https://izlik.org/JA23NE75SG.
Vancouver
1.İsmail Hakkı Tekiner, Nuray Şengül, Bakiye Nur Varlı, Elif Kestir, Leila Mehdizadeh Tapeh, Simge Kaya. İnsan Sağlığına Nütrigenetik Bir Bakış: Yağ Asiti Desatüraz Enzimleri (FADS) Kodlayan Genlerde Tek Nükleotid Polimorfizmleri. IGUSABDER [Internet]. 01 Nisan 2017;(1):49-58. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23NE75SG

 Alıntı-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0)