Examining Middle School Students' Speaking Self-Efficacy in Terms of Various Variables

Öz

This study aimed to determine middle school students’ speaking self-efficacy levels and examine whether these levels differed according to individual characteristics, digital media use, reading habits, and parental education. The study employed a relational survey model within a quantitative research approach. The sample consisted of 546 middle school students attending schools in a province in western Türkiye. Data were collected using the Speaking Self-Efficacy Scale for Middle School Students along with a personal information form prepared by the researchers. Independent-samples t-tests, one-way analysis of variance, Welch tests, and appropriate post hoc comparison tests were used to analyze the data. The findings showed that speaking self-efficacy scores differed significantly according to some of the variables examined. Regarding gender, a significant difference in favor of girls was identified only in the susceptibility to influence subscale. As age and grade level increased, scores tended to decrease, particularly in the affective, content, and paralinguistic subscales. Longer daily durations of digital gaming, social media use, and internet use were associated with lower scores in several speaking self-efficacy subscales. In contrast, speaking self-efficacy scores increased as weekly reading time rose. The number of books read per month produced a significant difference only in the affective subscale. A significant difference was identified in the paralinguistic subscale according to maternal education and in the content subscale according to paternal education. Overall, the findings indicate that middle school students’ speaking self-efficacy is associated not only with individual characteristics but also with digital media use, reading habits, and parental education. The results are expected to contribute to instructional practices aimed at improving speaking skills and to future research in the field

Anahtar Kelimeler

• Speaking self-efficacy
• middle school students
• digital media use
• reading habits
• parental education

Ortaokul Öğrencilerinin Konuşma Özyeterliklerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin konuşma özyeterlik düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin çeşitli değişkenler açısından anlamlı fark oluşturup oluşturmadığını incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye’nin batısındaki bir ilde öğrenim gören 546 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Ortaokul Öğrencileri için Konuşma Özyeterlik Ölçeği ile araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veriler SPSS 27 programı aracılığıyla analiz edilmiş; bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Welch testi ve uygun post hoc analizlerden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçları, konuşma özyeterliğinin bazı değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaştığını göstermiştir. Cinsiyet değişkeninde yalnızca etkilenme alt boyutunda kız öğrenciler lehine anlamlı farklılık belirlenmiştir. Yaş ve sınıf düzeyi arttıkça özellikle duyuşsal, içerik ve dil-ötesi boyutlarda konuşma özyeterliği puanlarının azaldığı görülmüştür. Günlük dijital oyun, sosyal medya ve internet kullanım sürelerinin artmasının konuşma özyeterliğinin çeşitli boyutlarında düşüşe yol açtığı belirlenmiştir. Buna karşılık haftalık kitap okuma süresi arttıkça öğrencilerin konuşma özyeterliği puanlarının anlamlı biçimde yükseldiği saptanmıştır. Aylık okunan kitap sayısının yalnızca duyuşsal boyutta anlamlı farklılık oluşturduğu görülmüştür. Anne eğitim durumunun dil-ötesi boyutta, baba eğitim durumunun ise içerik boyutunda anlamlı farklılık yarattığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, öğrencilerin konuşma özyeterliklerinin yalnızca bireysel özelliklerden değil, aynı zamanda dijital medya kullanımı, okuma alışkanlıkları ve aile özellikleri gibi çevresel etkenlerden de etkilendiğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçlarının konuşma becerisinin geliştirilmesine yönelik eğitim uygulamalarına, program geliştirme çalışmalarına ve gelecekte yapılacak araştırmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Konuşma özyeterliği
• ortaokul öğrencileri
• dijital medya kullanımı
• okuma alışkanlıkları
• ebeveyn eğitimi

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, Prof. Dr. Fatih Kana yürütücülüğünde gerçekleştirilen ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenen “Ortaokul Öğrencilerinin Konuşma Özyeterlikleri” başlıklı SBA-2025-4952 numaralı Bağımsız Araştırma Projesi kapsamında üretilmiştir.

Etik Beyan

Kurul adı = Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonu Karar tarihi= 14.11.2024 Belge sayı numarası= 16/31

Teşekkür

Bu çalışma, Prof. Dr. Fatih Kana yürütücülüğünde gerçekleştirilen ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenen “Ortaokul Öğrencilerinin Konuşma Özyeterlikleri” başlıklı SBA-2025-4952 numaralı Bağımsız Araştırma Projesi kapsamında üretilmiştir. Araştırmanın yürütülmesine sağladıkları akademik ve kurumsal katkılarından dolayı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimine teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Aktaş, T. (2005). Yabancı dil öğretiminde iletişimsel yeti. Journal of Language and Linguistic Studies, 1(1), 89–100. https://izlik.org/JA35TZ86FM
2. Arseven, A. (2016). Özyeterlilik: Bir kavram analizi. Journal of Turkish Studies, 11(19), 63–80. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.10001
3. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
4. Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (Vol. 4, pp. 71–81). Academic.
5. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Freeman.
6. Barın, M. (2018). Konuşma becerisi: Konuşma ve yazı dili. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 1903–1913. https://izlik.org/JA45NG56ZG
7. Başar, U., & Çangal, Ö. (2023). Türkçeyi yabancı/ikinci dil olarak öğrenenlerin konuşma becerisi özyeterliklerinin belirlenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(2), 775–790. https://doi.org/10.7822/omuefd.1270701
8. Çeltik, H. (2022). Yabancı dil öğretiminde dört temel dil becerisi üzerine bir inceleme çalışması. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 11(31), 107–131. https://izlik.org/JA25BS93NY

9. Demir, S., & Börekçi, M. (2021). Ortaokul öğrencilerinin sözlü anlatım özyeterlik algılarına çeşitli değişkenlerin etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(1), 94-110. https://doi.org/10.16916/aded.826904
10. Doğan, Y. (2009). Konuşma becerisinin geliştirilmesine yönelik etkinlik önerileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(1), 185-204. https://izlik.org/JA63NZ37FP
11. Er, M., & Hayran, Z. (2021). Ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersi özyeterlik algıları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(77), 1–16. https://doi.org/10.17755/esosder.709314
12. Göçer, A. (2017). Türkçenin ikinci dil olarak öğretiminde iletişimsel yöntemin özellikleri, kullanımı ve işlevleri. International Journal of Languages' Education and Teaching, 5(4), 1–16. https://izlik.org/JA36KF38BP
13. Gömleksiz, M. N., Sinan, A. T. & Demir, S. (2010). İlköğretim Türkçe dersi öğretim programındaki yazma öğrenme alanının etkililiğinin değerlendirilmesi. Journal of Turkish Studies, 5(4), 1135–1173. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.1835
14. Güneş, F. (2007). Türkçe öğretimi ve zihinsel yapılandırma. Nobel.
15. Güneş, F. (2011). Dil öğretim yaklaşımları ve Türkçe öğretimindeki uygulamalar. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 123–148. https://izlik.org/JA69NT23XH
16. Hasırcı Aksoy, S., Arıcı, M. A., & Kan, M. (2021). Ortaokul öğrencileri için konuşma özyeterlik ölçeği geliştirme çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 18(41), 3631-3653. https://doi.org/10.26466/opus.935427
17. İnal, E. (2020). Yabancı dil öğretiminde konuşma becerisinin geliştirilmesi ve ölçme değerlendirme süreçlerine yönelik düşünceler: Öğretici yeterlikleri. Aydın Tömer Dil Dergisi, 5(2), 189–204. https://izlik.org/JA54BE84GD
18. Karakoç Öztürk, B., & Alyaprak, A. M. (2024). 2019 ve 2024 ortaokul Türkçe dersi öğretim programlarının eğitim programı ögeleri açısından değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 9(2), 1122–1158. https://doi.org/10.32321/cutad.1558058
19. Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi (26. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
20. Kaya, M., & Aydın, E. (2024). 2019 Türkçe dersi öğretim programı ile 2024 Türkçe dersi öğretim programının karşılaştırılması. Harran Maarif Dergisi, 9(1), 108–146. https://doi.org/10.22596/hej.1482003
21. Kılıç, S. (2013). Örnekleme yöntemleri. Journal of Mood Disorders, 3(1), 44–46. https://doi.org/10.5455/jmood.20130325011730
22. Kurudayıoğlu, M. (2003). Konuşma eğitimi ve konuşma becerisini geliştirmeye yönelik etkinlikler. Türklük Bilimi Araştırmaları, 13, 287-309. https://izlik.org/JA89LJ22UY
23. MacIntyre, P. D., Noels, K. A. & Clément, R. (1997). Biases in self-ratings of second language proficiency: The role of language anxiety. Language Learning, 47(2), 265–287. https://doi.org/10.1111/0023-8333.81997008
24. Menteşe, H., & Gündoğdu, K. (2016). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi (Aydın ili örneği). Journal of Turkish Studies, 11(3), 1723-1752. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.9484
25. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2006). İlköğretim Türkçe dersi (6, 7, 8. sınıflar) öğretim programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
26. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2019). Türkçe dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1–8. sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
27. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
28. Özbay, M. (2009). Türkçe özel öğretim yöntemleri II. Öncü Kitabevi.
29. Pajares, F. (1996). Self-efficacy beliefs in academic settings. Review of Educational Research, 66(4), 543–578. https://doi.org/10.3102/00346543066004543
30. Schunk, D. H. (1991). Self-efficacy and academic motivation. Educational Psychologist, 26(3–4), 207–231. https://doi.org/10.1080/00461520.1991.9653133
31. Sürücü, L., & Maslakçı, A. (2020). Validity and reliability in quantitative research. Business & Management Studies: An International Journal, 8(3), 2694–2726. https://doi.org/10.15295/bmij.v8i3.1540
32. Woodrow, L. (2006). Anxiety and speaking English as a second language. RELC Journal, 37(3), 308–328. https://doi.org/10.1177/0033688206071315
33. Zimmerman, B. J. (2000). Self-efficacy: An essential motive to learn. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 82–91. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1016