Investigation of Classroom Teachers' Attitudes towards Children's Literature in Terms of Various Variables

Öz

This research aimed to reveal classroom teachers' attitudes towards children's literature. The research was carried out with 400 classroom teachers, 268 females and 132 males. The sample of the research was determined by using convenience sampling technique due to Covid-19 outbreak. The data of the study were collected using the "Attitude Scale towards Children's Literature" developed by Karagül (2020). The scale was redesigned via digital forms in order to deliver it to classroom teachers during the pandemic process. The scale was shared in groups of classroom teachers using social media tools. The data of the study were collected in 6 days with the participation of volunteer classroom teachers. The data were analyzed using the SPSS program. Mann Withney U test and Kruskal Wallis test were used in the data analysis process. As a result of the study, it was revealed that classroom teachers' attitudes towards children's literature are high, and the classroom teachers’ attitudes towards children’s literature varied by their gender

Anahtar Kelimeler

• Children’s literature
• primary teacher
• attitude

Sınıf Öğretmenlerinin Çocuk Edebiyatına Yönelik Tutumlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, sınıf öğretmenlerinin çocuk edebiyatına yönelik tutumlarını ortaya koymak için tasarlanmıştır. Araştırma, 268 kadın 132 erkek olmak üzere 400 sınıf öğretmeni ile birlikte yürütülmüştür. Çalışma grubu, salgın sürecinde araştırmanın gerçekleştirilebilmesi adına kolay ulaşılabilir durum örneklemiyle belirlenmiştir. Araştırmanın verileri Karagül (2020) tarafından geliştirilen “Çocuk Edebiyatına Yönelik Tutum Ölçeği” ile toplanmıştır. Ölçek, salgın sürecinde sınıf öğretmenlerine ulaştırabilmek için dijital ortam için yeniden tasarlanmıştır. Mevcut anket formu sosyal medya araçları kullanılarak sınıf öğretmenlerinin yer aldığı gruplarda paylaşılmıştır. Araştırmanın verileri, gönüllü sınıf öğretmenlerinin katılımıyla altı günlük süre içerisinde toplanmıştır. Veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veri analizi sürecinde Mann Withney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda sınıf öğretmenlerinin çocuk edebiyatına yönelik tutumlarının yüksek olduğu, cinsiyet değişkeninin sınıf öğretmenlerinin çocuk edebiyatına yönelik tutumlarını etkilediği, öğrenim düzeyi ve meslekî kıdeme göre öğretmenlerin çocuk edebiyatına yönelik tutumlarının değişmediği ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk edebiyatı
• sınıf öğretmenliği
• tutum

Kaynakça

1. Akçay, S. & Baş, B. (2015). Samed Behrengi’nin hikâyelerindeki eğitsel iletiler üzerine bir araştırma. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3(3), 77-90. DOI: https://doi.org/10.16916/aded.76227
2. Alan, Y. (2020). Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına yönelik görüşleri. Uluslararası Eğitim Araştırmacıları Dergisi, 3(2), 135-147.
3. Ateş, S., Yıldırım, K., ve Çetinkaya, F. Ç. (2019). Çocuk kitaplarını çözümlemeye yönelik bir uygulama: Samed bahrengi ve küçük kara balık örneği. Turkish Studies Language and Literature, 14(3), 1023-1049.
4. Başaran, M., & Ateş, S. (2009). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okumaya ilişkin tutumlarının incelenmesi. Gazi University Journal of Gazi Educational Faculty (GUJGEF), 29(1), 73-92.
5. Bağcı, H. (2007). Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına ve çocuk edebiyatı dersine yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, (174), 116-134.
6. Büyükkavas Kuran, Ş. ve Ersözlü, Z. N. (2009). Sınıf öğretmenlerinin çocuk edebiyatına ilişkin görüşleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 1-17.
7. Cengiz, G. (2006). Çocuk ve gençlik edebiyatının eğitimdeki yeri ve işlevi. Varlık Dergisi, 17-22.
8. Creswell, J. W. (2005). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (Second Edition.bs.). New Jersey: Pearson Education, Inc.

9. Çer, E. (2020). Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk kitaplarının tasarım, içerik ve eğitsel özelliklerine yönelik yeterliklerinin incelenmesi. Journal of Language Education and Research, 6(1), 168-186. DOI: https://doi.org/10.31464/jlere.611644
10. Çetinkaya, F. Ç., Durmaz, M., & Öksüz, H. İ. (2020). Kitap satış Danışmanları ve okunabilir kitap. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 559-571. DOI: https://doi.org/10.16916/aded.705472
11. Çevik, A., & Müldür, M. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı farkındalığı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(72), 1942-1956. DOI: https://doi.org/10.17755/esosder.564082
12. Demirel, Ş. (2011). Edebî metinlerle çocuk edebiyatı. Şener Demirel (Ed.), Çocuk edebiyatı içinde (ss. 43-75). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
13. Dilidüzgün, S. (2004). İletişim odaklı Türkçe derslerinde çocuk kitapları. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
14. Ertem, İ., S., Çetinkaya Özdemir, E., Güllü Egin, E., & Palabıyık, E. (2018). Sınıf öğretmeni adaylarının dijital çocuk edebiyatı ürünü hazırlama deneyimlerine yönelik görüşleri. Turkish Studies Educational Sciences, 13(27). 723-736. DOI: 10.7827/TurkishStudies.14384
15. Gönen, M. (2000). Çocuk edebiyatının hedeflerini kısaca açıklar mısınız? 99 soruda çocuk edebiyatı. (Akt: Şirin, M. R.) İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
16. Hasırcı, S. (2017). Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatına ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla analizi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(51), 717-728. DOI:10.17719/jisr.2017.1808
17. Huck, C., Kiefer, B., Hepler, S., & Hickman, J. (2004). Children’s literature (8th Ed.). New York: McGraw-Hill.
18. İnce Samur, A. (2018). Öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin çocuk edebiyatına ilişkin görüşleri. Journal of Educational Sciences, 6, 231-243.
19. Kanat, Ö. (2020). Eğitim fakültelerindeki çocuk edebiyatı dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(3), 646-656). DOI: 10.16916/aded.579298
20. Karagül, S. (2020). Çocuk Edebiyatı'na yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çocuk, Edebiyat ve Dil Eğitimi Dergisi- ÇEDED, 3(2), 203-226. DOI: 10.47935/ceded.836154.
21. Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (35.bs.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
22. Karatay, H. (2007). Dil edinimi ve değer öğretim sürecinde masalın işlevi ve önemi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(3), 463-475.
23. Kıbrıs, İ. (2010). Çocuk edebiyatı. Ankara: KÖK Yayıncılık.
24. Kolaç, E., Demir, T., & Karadağ, R. (2012). Öğretmen adaylarının dil eğitiminde çocuk edebiyatı metinlerinin kullanımına yönelik görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 161(161), 195.
25. Kuran, Ş. B. & Ersözlü, Z. N. (2009). Sınıf öğretmenlerinin çocuk edebiyatına ilişkin görüşleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 1-17.
26. Kurt, E. & Arslan, N. (2017). Türkçe öğretmen adaylarının çocuk edebiyatı eserlerine yönelik görüşleri: Odak grup görüşmesi. International Journal of Language Academy, 5(3), 348- 357.
27. Maltepe, S. (2009). Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı ürünlerini seçebilme yeterlilikleri. Balikesir University Journal of Social Sciences Institute, 12(21), 398-412.
28. Mendoza, J., & Reese, D. (2001). Examining multicultural picturebooks for theearly childhood classroom: Possibilities and pitfalls. Early Childhood Research & Practice, 3(2), 1-38.
29. Mert, E. L. (2016). Çocuk edebiyatı eleştirisinin Türkçe öğretmen adaylarının çocuk kitaplarının gelişim düzeylerine göre ayrıştırma becerisine etkisi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 1252-1274.
30. Sever, S. (2007). Çocuk edebiyatı öğretimi nasıl olmalıdır? II. Ulusal Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu. (Yay. Haz. Sedat Sever). Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
31. Şahin, H. G. & Doğu, S. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının çevre sorunlarına ilişkin tutum ve davranışlarının incelenmesi. Elementary Education Online, 17(3), 1402-1416.
32. Şimşek, T. (2007). Çocuk edebiyatı. Gümüşhane: Suna Yayınları.
33. Temizkan, M. (2011). Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk kitaplarında bulunması gereken özellikleri algılama durumları. GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(2), 339-357.
34. Tsao, Y. L. (2008). Gender issues in young children's literature. Reading Improvement, 45(3), 108-115.
35. Turan, F. & Ulutaş, İ. (2016). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki resimli öykü kitaplarının özellikleri ile öğretmenlerin bu kitapları kullanma durumlarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 21-45.
36. Uçgun, D. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı dersi ve çocuk edebiyatı ürünlerine ilişkin tutumları. 9. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Sempozyumu’nda sunulan bildiri, (ss. 472-477). Elazığ: Fırat Üniversitesi.
37. Ulusoy, M. & Altun D. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının çocuk edebiyatı ve resimli çocuk kitapları ile ilgili metaforları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(67), 1206- 1221. DOI: https://doi.org/10.17755/esosder.391811
38. Ulutaş, A. ve Kıymaz, M. S. (2012). Okul öncesi öğretmen adaylarının çocuk edebiyatı dersine ilişkin beklentileri (Adıyaman ili örneği). Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(3), 69-81.
39. Yağcı, Y. (2007). Çocuk ve gençlerin kitaba ulaşmasındaki köprüler. Türk Kütüphaneciliği, 21(1), 62-71.
40. Yakar, Y., M. Yılmaz, O. ve Arslan, M. A. (2016). Türkçe öğretmeni adaylarının edebiyat ve çocuk edebiyatı kavramlarına ilişkin algıları. Journal of Language and Literature Education, (17), 95‐105. DOI:10.12973/jlle.11.303
41. Yılar, Ö. ve Turan, L. (2007). Eğitim fakülteleri için çocuk edebiyatı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
42. Yıldırım, K., Çetinkaya, Ç., ve Ateş, S. (2013). Akıcı okumaya yönelik öğretmen bilgisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(22), 263-281.
43. Yılmaz, O. (2016). Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı dersine ilişkin düşünceleri üzerine olgubilimsel bir araştırma. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (31), 33-59.