Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, bilimsel yayıncılıkta şeffaflık, dürüstlük ve akademik bütünlük ilkelerini benimsemektedir. Dergi, yayın süreçlerini ulusal ve uluslararası etik standartlar çerçevesinde yürütür.
Bu kapsamda dergi;
- Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan etik rehberleri ve akış şemalarını,
- Directory of Open Access Journals (DOAJ),
- Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA),
tarafından ortaya konulan Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing ilkelerini esas alır.
Dergi, tüm paydaşların (yazarlar, editörler, hakemler ve yayıncı) aşağıda belirtilen etik sorumluluklara uygun hareket etmesini bekler.
1. Editörlerin Etik Sorumlulukları
Editörler;
- Makaleleri yalnızca akademik niteliği, özgünlüğü ve dergi kapsamına uygunluğu temelinde değerlendirir.
- Irk, cinsiyet, etnik köken, dini inanç, siyasi görüş veya kurumsal aidiyet temelinde ayrımcılık yapmaz.
- Hakemlik ve değerlendirme süreçlerinde gizlilik ilkesini korur.
- Çıkar çatışması bulunan başvuruların süreçlerini yürütmez.
- Etik ihlal şüphesi bulunan durumlarda COPE akış şemalarına göre işlem yapar.
- Gerekli hâllerde düzeltme, geri çekme veya editöryal açıklama yayımlar.
2. Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Hakemler;
- Sadece uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmeyi kabul eder.
- Değerlendirme sürecini tarafsızlık, gizlilik ve akademik nezaket ilkeleri doğrultusunda yürütür.
- Çıkar çatışması bulunan başvurularda değerlendirme yapmaz.
- Değerlendirmelerini bilimsel gerekçelere dayandırır.
- İntihal, mükerrer yayın, veri manipülasyonu veya etik ihlal şüphesi gördüğünde editörü bilgilendirir.
3. Yazarların Etik Sorumlulukları
Yazarlar;
- Özgün ve bilimsel araştırma niteliği taşıyan çalışmalar sunmakla yükümlüdür.
- Gönderilen çalışmanın başka bir yerde yayımlanmadığını ve eş zamanlı değerlendirmede olmadığını taahhüt eder.
- Kullanılan tüm kaynakları eksiksiz ve doğru biçimde belirtir.
- Katkısı olmayan kişileri yazar olarak gösteremez; katkı sunan kişileri dışlayamaz.
- Çıkar çatışmalarını açıkça beyan eder.
- Gerekli durumlarda etik kurul/onam izinlerini sunar.
- Çalışmada kullanılan üçüncü taraf materyaller için gerekli izinleri alır.
4. Araştırma Etiği ve Etik Kurul
Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, ilgili etik kurul onayının alınmış olması zorunludur.
Aşağıdaki çalışmalar için etik kurul izni aranır:
- Anket, görüşme, odak grup, gözlem, deney vb. veri toplama yöntemleri kullanılan araştırmalar
- İnsan katılımcılarla yürütülen deneysel/yarı deneysel çalışmalar
- Kişisel veri içeren araştırmalar
- Kurum/kuruluş izni gerektiren uygulamalı araştırmalar
Etik kurul bilgileri makale metninde belirtilmelidir.
5. İntihal ve Bilimsel Suistimal Politikası
Dergi aşağıdaki etik ihlallere karşı sıfır tolerans politikası uygular:
- İntihal
- Veri uydurma (fabrication)
- Veri çarpıtma (falsification)
- Dilimleme (salami slicing)
- Mükerrer yayın
- Sahte/hediye yazarlık
- Kaynak gizleme / yanıltıcı atıf
Tespit edilen etik ihlaller COPE yönergeleri doğrultusunda değerlendirilir ve gerekli yaptırımlar uygulanır.
6. Çıkar Çatışması Politikası
Tüm paydaşlar, yayın sürecini etkileyebilecek mali, kurumsal, akademik veya kişisel çıkar çatışmalarını editörlüğe bildirmekle yükümlüdür.
7. Düzeltme, Geri Çekme ve Yayın Sonrası Süreçler
Yayımlanmış makalelerde;
- önemli hata,
- etik ihlal,
- bilimsel geçersizlik
tespit edilmesi hâlinde dergi;
- düzeltme yayımlayabilir,
- editöryal açıklama ekleyebilir,
- makaleyi geri çekebilir.
Bu süreçler COPE geri çekme rehberleri doğrultusunda yürütülür.
Uluslararası Rehberler ve Kaynaklar
- COPE: https://publicationethics.org
- DOAJ Best Practice Principles: https://doaj.org/bestpractice
- OASPA Principles of Transparency: https://oaspa.org/principles-of-transparency-and-best-practice-in-scholarly-publishing/