ÖRGÜTLERDE NÖROÇEŞİTLİLİK FARKINDALIĞI VE UYGULAMALARI: ÖLÇEK UYARLAMA ÇALIŞMASI
Öz
Nöroçeşitlilik, örgütlerde çeşitlilik ve kapsayıcılık, yetenek yönetimi ve insan kaynakları uygulamaları bağlamında giderek önem kazanmaktadır. Bununla birlikte Türkiye bağlamında, nicel araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir ölçüm araçlarının sınırlı olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Nöroçeşitlilik Farkındalığı Ölçeği ile Nöroçeşitlilik Uygulamaları Ölçeği’ni Türkçeye uyarlamak ve bu ölçeklerin psikometrik özelliklerini incelemektir. Araştırma iki aşamada yürütülmüştür. İlk aşamada, lisans öğrencilerinden oluşan çalışma grubunda açımlayıcı faktör analizi; ikinci aşamada ise insan kaynakları yöneticilerinden oluşan bağımsız çalışma grubunda doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, her iki ölçüm aracının da tek boyutlu yapısını desteklediğini ve ölçeklerin iç tutarlılık, bileşik güvenirlik ve yakınsak geçerlik açısından yeterli düzeyde psikometrik özellikler sergilediğini göstermektedir. Ayrıca nöroçeşitlilik farkındalığının nöroçeşitlilik uygulamalarını pozitif ve anlamlı biçimde yordadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ölçüm araçlarının Türkçe formlarının Türkiye’de örgütsel nöroçeşitlilik alanındaki nicel araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir ölçme araçları olduğu söylenebilir. Bu yönüyle çalışmanın, Türkiye bağlamındaki boşluğun giderilmesine katkı sağlayacağı ifade edilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ali, M. (2025). Managing workplace neurodiversity for positive outcomes: A mapping review and research agenda. Employee Relations: The International Journal, 47(9), 320-354.
- Ali, M., Grabarski, M. K., & Baker, M. (2024). An exploratory study of benefits and challenges of neurodivergent employees: Roles of knowing neurodivergents and neurodiversity practices. Equality, Diversity and Inclusion: An International Journal, 43(2), 243-267.
- Annabi, H., & Locke, J. (2019). A theoretical framework for investigating the context for creating employment success in information technology for individuals with autism. Journal of Management & Organization, 25(4), 499-515.
- Austin, R. D., & Pisano, G. P. (2017). Neurodiversity as a competitive advantage. Harvard Business Review, 95(3), 96-103.
- Bewley, H., & George, A. (2016). Neurodiversity at work. National Institute of Social and Economic Research.
- Botha, M., Chapman, R., Onaiwu, M. G., Kapp, S. K., Ashley, A. S., & Walker, N. (2024). The neurodiversity concept was developed collectively: An overdue correction on the origins of neurodiversity theory. Autism, 28(6), 1591-1594.
- Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185-216.
- Burke, R. V., Allen, K. D., Howard, M. R., Downey, D., Matz, M. G., & Bowen, S. L. (2013). Tablet-based video modeling and prompting in the workplace for individuals with autism. Journal of Vocational Rehabilitation, 38(1), 1-14.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Nesrin Kaplan
0000-0002-1973-0041
Türkiye
İrem Süreyya
0000-0002-0658-1278
Türkiye
Seyhan Özdemir
0000-0002-3530-6689
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
2 Haziran 2026
Kabul Tarihi
12 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2