Etik İlkeler
Şeffaflık İlkesi
Dergi işleyişi şeffaftır ve önceden belirlenen usullere tabidir. Makale kabul süreci DergiPark sistemi üzerinden, ilgili birim ve kişilerin her an bilgi alabileceği ve her aşamayı takip edebileceği şekilde yürütülür.
Telif Hakkı ve Açık Erişim Politikası
-HBV-HFD'de yayımlanan çalışmaların fikri mülkiyet hakları, telif hakkı ve açık erişim esasları doğrultusunda korunmaktadır. Yazarlar, makalelerinin telif haklarına ilişkin beyanlarını başvuru sürecinde sunar ve yayımlanan çalışmalar açık erişim politikası kapsamında okuyucuların ücretsiz erişimine açılır.
-Derginin telif hakkı devri, lisanslama koşulları ve açık erişim uygulamalarına ilişkin ayrıntılı bilgiler
Telif Hakkı ve Açık Erişim Politikası sayfasında yer almaktadır.
Üretken Yapay Zekâ Kullanım Politikası
HBV-HFD, üretken yapay zekâ araçlarının akademik çalışmalarda kullanımına ilişkin etik esasları ayrıca düzenlemiştir. Yazarlar, hakemler ve editörler için geçerli kurallar
Üretken Yapay Zekâ Kullanım Politikası sayfasında ayrıntılı olarak yer almaktadır.
Yayın Politikası
- Yazarlar makalelerini DergiPark sistemi üzerinden dergiye yollarlar. DergiPark TÜBİTAK ULAKBİM çatısı altında, Türkiye'de yayımlanan akademik hakemli dergiler için elektronik ortamda barındırma ve editoryal süreç yönetimi hizmeti sunarak teknik destek sağlayan bir kuruluştur. DergiPark’a ilişkin ayrıntılı bilgi için bkz.
https://dergipark.org.tr/tr/pub/page/about
- Yazışmalar dahil olmak üzere Derginin bütün süreçleri DergiPark’ın yüksek güvenlikli ve sürekli güncellenen sistemi üzerinden gerçekleştirilir. Makale süreçleri, dosyalar ve yazışmalar DergiPark üzerinden arşivlendirilir.
- Kural olarak yayım süreci tamamlanmış çalışmalar sonraki ilk sayıda yayımlanır. Ancak editörler kurulu, makale sayısı veya makale konularını dikkate alarak bazı makalelerin sonraki sayıda yayımlanmasına karar verebilir. Bu hâlde yazarlar bilgilendirilir.
- Her yazarın dört sayıda bir makalesi yayımlanabilir. Bir yazarın birden fazla makale göndermesi durumunda, bir makalenin süreci tamamlanmadan diğer makalelerinin sürecine devam edilmez.
- Derginin bir sayısında yayımlanacak kurum içi yazarlara (üniversite akademik ve idari personeli ile enstitü öğrencileri) ait makalelerin oranı %20’yi aşamaz*. Makale sayısının %20'sinin tam sayıya isabet etmemesi hâlinde çıkan sayı, yukarı yuvarlanır.
-Dergide yayımlanan makalelerin sonunda yer alan finansal destek, çıkar çatışması, etik kurul onayı, yazar katkısı, araştırma ve yayın etiği ile intihal ve hakemlik sürecine ilişkin beyanlar, yazar(lar) tarafından doğru ve eksiksiz olduğu taahhüt edilerek sunulmaktadır.
-Dergi editörlüğü, bu beyanların doğruluğuna ilişkin nihai sorumluluğun yazarlara ait olduğunu kabul etmekle birlikte, derginin etik ilkeleri ve yayın politikası kapsamında gerekli gördüğü durumlarda ek bilgi ve belge talep etme, inceleme yapma ve etik ihlal tespiti halinde ilgili süreçleri başlatma hakkını saklı tutar.
Yazarların Sorumlulukları
- Makalelerin bilimsel ve etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır. İntihal, duplikasyon, sahte yazarlık/inkâr edilen yazarlık, araştırma/veri fabrikasyonu, makale dilimleme, dilimleyerek yayım, telif hakları ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesi, etik dışı davranışlar olarak kabul edilir. Etik standartlara uygun olmayan tüm makaleler yayım sürecinden çıkarılır.
- Yazar makalenin orijinal olduğuna, daha önce başka bir yerde yayımlanmadığına ve başka bir yerde, başka bir dilde yayımlanmak üzere değerlendirmede olmadığına dair imzalı matbu
Etik Beyan Formunu sisteme yüklemelidir.
- Telife bağlı materyaller (örneğin tablolar, şekiller veya büyük alıntılar) gerekli izin ve teşekkürle kullanılır. Başka yazarlar ile katkıda bulunanların çalışmaları ya da yararlanılan kaynaklar uygun biçimde kullanılır ve referanslarda belirtilir.
- Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe akademik ve bilimsel olarak doğrudan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmez. Yazarların isim sıralaması yazarların ortak kararını yansıtır. Tüm yazarlar yazar sıralamasını
Telif Hakkı ve Lisans Formunda imzalı olarak belirtmek zorundadırlar. Çeviri eserlerde yazardan ya da yayım hakkına sahip kişi ve kurumdan yazılı yayım izni alınır ve bu izin belgesi, başvuru evrakına eklenir.
- Yazarlık için yeterli ölçütleri karşılamayan ancak çalışmaya katkısı olan tüm bireyler (teknik destek sağlayan, yazıma yardımcı olan ya da sadece genel bir destek sağlayan, finansal ve materyal desteği sunan kişiler) “teşekkür/bilgiler” kısmında sıralanır.
- Yazarlar, araştırmanın sonuçlarını ya da bilimsel değerlendirmeyi etkileyebilme potansiyeli olan finansal ilişkileri, çıkar çatışması ve çıkar rekabetini beyan eder.
- Bir yazar yayımlanmış makalesinde belirgin bir hata ya da yanlışlık tespit ederse, bu yanlışlıklara ilişkin düzeltme ya da geri çekme için editör ile hemen temasa geçme ve iş birliği yapma sorumluluğunu taşır.
- Yazarlar kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
- Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir.
- Yazar ismini ve ORCID numarası ile kurum bilgilerini açık, doğru ve eksiksiz olarak sistemde yer alan matbu
Kapak Sayfasına yazar. Üniversite ve Fakülte/Müdürlük adreslerinden sonra şehir ve ülke bilgisi yer verilir.
Editörlerin Sorumlulukları (Baş editör, alan editörleri, yardımcı editörleri, dil editörleri ve yayın editörleri)
- Editör, makalenin dergiye ulaşmasından yayımlanmasına kadar bütün yayım ve hakemlik sürecini yöneten ve derginin kalitesinden ve performansından sorumlu olan kişidir. Editör, Hukuk Fakültesi Dekanı tarafından, en az doktor unvanına sahip Üniversite öğretim elemanları arasından üç yıl süre için görevlendirilir. Editörlerden biri baş editördür.
- Baş editör; alan editörleri ve editör yardımcıları arasındaki uyum ve koordinasyon ile yayımın kalitesinden sorumludur.
- Her makalenin DergiPark sistemi üzerinden yazarlarca da görünen bir alan editörü ve editör yardımcısı bulunur. Görev dağılımı editörlerin ve editör yardımcılarının uzmanlık alanına göre yapılır. İş yükü ve izinli olma gibi sebeplerle bu kuralın dışında bir dağılım yapılması mümkündür.
- Editörler, makaleleri, yazarların etnik kökeninden, cinsiyetinden, uyruğundan, dini inancından ve siyasi felsefesinden bağımsız olarak değerlendirir.
- Kurum içi yazarlara ait makalelerin değerlendirme süreçleri, kurum dışındaki editör yardımcıları ya da alan editörleri tarafından yürütülür*.
- Alan editörleri dergiye gönderilen makaleleri kalite, içerik ve alana katkı açısından değerlendirir ve makalenin yayım sürecine girip girmemesine karar verirler. Bu aşamada makale sürece sokulmaksızın reddedilebilir. Editoryal kararlar yalnızca bilimsel ölçütlere göre editörler tarafından alınır; yayıncı kurum editoryal sürece müdahale etmez.
- Editör yardımcıları görevli oldukları makalelerin
dergi yazım kurallarına uygunluğunu denetler; yazarların gerekli düzenlemeleri yapmasını sağlarlar. Editör yardımcıları, ön inceleme süreci tamamlanan makaleleri, hakem atamalarının yapılması için ilgili alan editörüne yönlendirilirler. Editör yardımcıları yazarlarla iletişim kurar ve editörlere gerekli bilgilendirme ve hatırlatmaları yaparlar.
- Makaleler alan editörleri tarafından çift-kör hakem değerlendirmesine yollanır. Editörler; yazarlar, editörler ve hakemler arasında çıkar çatışmasına izin vermezler. Editörler hakem incelemesinin makul sürede tamamlanmaması hâlinde, hakemle iletişim kurarak sürecin hızlandırılmasını talep edebilir veya yeni bir hakem ataması gerçekleştirebilirler.
- Hakem incelemesi sonucunda editörler, hakem raporlarını değerlendirir. Editörler kurulu toplanarak makalenin kabulüne, üçüncü bir hakeme gönderilmesine veya reddedilmesine karar verirler. Ret kararının gerekçesi ve hakem raporları yazara gönderilir.
- Hakem süreci tamamlanan makaleler İngilizce dil editörü tarafından kontrol edilir. Dil editörü makalelerin derginin yayın standartlarına uygunluğunu sağlamak amacıyla dil doğruluğu, akademik üslup ve açıklık bakımından incelemesini yapar. Dil editörü; dilbilgisi, yazım, noktalama ve terminolojiyi kontrol eder ve okunabilirliği ile dilsel tutarlılığı artırmaya yönelik düzenlemeler önerir. Gerekli görülen hâllerde, dil editörü yazardan makalesini bu öneriler doğrultusunda yeniden düzenlemesini talep edebilir.
- Yayın editörü, makalenin dizgiye uygun hâle getirilmesini sağlar; bu aşamada yazarların yayın editörüne gerekli desteği sağlaması beklenir.
- Makalelere ilişkin tüm bilgiler, makale yayımlanana kadar gizli tutulur.
- Baş editör, yazarın bilgisi dahilinde gerektiğinde hata sayfası yayımlayabilir ya da düzeltme yapabilir.
Kör-Hakem İncelemesi Politikası/Hakemlerin Sorumlulukları
- Bilimsel araştırma ve çeviri makaleleri için çift-kör-gizli hakem alan editörleri tarafından atanır.
- Hakemler, araştırma, yazarlar ve/veya araştırmaya fon sağlayanlarla çıkar çatışması bulunmaması esastır.
- Makalelere atanacak hakemler yazarla aynı kurumdan olamaz. Hakem değerlendirmeleri yazarla çıkar çatışması olmayan dış bağımsız hakemler tarafından gerçekleştirilir. Bu kapsamda yazar ile hakem arasında lisansüstü tez danışmanlığı, ortak yazarlık, proje çalışması gibi akademik ilişkiler bulunamaz. Yazarların akademisyen olması durumunda, hakemler mümkünse bir üst unvana sahip akademisyenler arasından seçilir. (Örneğin doktor öğretim üyesinin makalesi doçent ya da profesör ünvanlı akademisyenlere gönderilir.)
- Kör hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgileri gizli tutulur.
- Hakemlerin kendilerine DergiPark üzerinden e-posta yoluyla gönderilen makale özetinin ekli olduğu davete 10 gün içinde cevap vermeleri esastır. Bu süre gerekirse iki kere daha 5 gün olarak uzatılır. Hakem daveti süresi içinde kabul etmez veya reddederse alan editörü sistem üzerinden daveti iptal ederek; başka bir kişiye hakemlik daveti yollayabilir.
- Daveti kabul eden hakem DergiPark hesabı üzerinden makale dosyasına ve hakem değerlendirme formuna erişebilir.
- Hakem incelemesi kural olarak 30+10 gün içerisinde tamamlanır. Gerektiğinde alan editörü bu süreyi 10+10 gün olarak uzatabilir.
- Hakem, makale konusu hakkında kendini yetkin görmüyor ya da zamanında geri dönüş sağlaması mümkün görünmüyorsa, editöre bu durumu bildirmeli ve hakem sürecinin iptal edilmesini talep etmelidir.
- Hakemler,
Hakem Değerlendirme Formunu gerçeğe uygun bir şekilde doldurmak ve bilimsel değerlendirmede bulunmakla yükümlüdür. Değerlendirme sonucunca hakem sistem üzerinden
ret, minör revizyon, majör revizyon veya kabul seçeneklerinden birini işaretler.
- Makalelerin dergide yayımlanabilmesi için en az iki hakem tarafından yayıma uygun bulunması gerekmektedir.
- Hakemler makalede minör ya da majör revizyon yapılmasını talep ederse, yazardan hakem görüşleri doğrultusunda makalesini düzenlemesi istenir.
- Minör revizyon hâlinde düzenlenmiş makale ilgili editör yardımcısı tarafından kontrol edilir.
- Majör revizyon hâlinde düzenlenmiş makale aynı hakeme yeniden gönderilerek düzenlenmiş hâlinin yayıma uygunluğuna karar vermesi talep edilir.
- Hakemlerin ikisinin de yayıma uygun görmedikleri makaleler yayımlanmaz.
- İki hakemin de majör revizyon kararı verdiği hâllerde, editörler kurulu hakem yorumlarını dikkate alarak makalenin reddine karar verebilirler.
- Hakemlerden birinin red kararı vermesi hâlinde, diğer hakemin makaleye ilişkin yorumları göz önünde bulundurularak makale, editörler kurulu makaleyi reddedebilir veya üçüncü bir hakeme gönderebilir.
- Hakem raporlarında yeterli bilimsel değerlendirme bulunmaması hâlinde, makale hakkında olumlu karar verilse bile, alan editörü makaleyi üçüncü hakeme gönderebilir.
- Ret kararı verilen bir makale, Editörler Kurulu tarafından açıkça yeniden gönderime davet edilmedikçe tekrar değerlendirmeye alınmaz.
- Hakemler, gönderilmiş yazılara ilişkin tüm bilgileri gizli tutarlar. Hakemler ve yayın kurulu üyeleri başka kişilerle makaleleri tartışamazlar. Yazar tarafından herhangi bir telif hakkı ihlali ve intihal fark ederlerse durum editöre raporlarlar.
- Hakemler zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirilir. Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeler engellenir.
Yazarlar ile ilişkiler
- Makalenin ilk inceleme aşamasında reddedilmesi hâlinde gerekçesi yazara bildirilir. Makalenin olumsuz hakem raporları nedeniyle reddedilmesi hâlinde ilgili hakem raporları ve gerekçe DergiPark sistemi üzerinden yazarla paylaşılır.
- Yazarlar editörler ve editör yardımcılarıyla DergiPark sistemi üzerinden her zaman iletişim kurabilir. Editörler yazarların sorularını cevaplar; görüş veya şikayetlerini dikkate alır. DergiPark sistemi üzerindeki yazışmalar arşivde saklanır.
Şikâyet, İtiraz ve Araştırma Suistimali İddialarının Değerlendirilmesi
HBV-HFD, editoryal süreçlere ilişkin tüm şikâyet ve itirazları ile araştırma ve yayın etiği ihlali iddialarını şeffaf, tarafsız ve gizlilik esasına uygun şekilde ele almayı taahhüt eder.
- Şikâyetler
Yazarlar, hakemler veya okuyucular; editoryal süreçler, değerlendirme süresi, editör veya hakem davranışları gibi konulara ilişkin şikâyetlerini derginin resmî e-posta adresi üzerinden editörlüğe iletebilirler. Başvurular makul süre içinde incelenerek başvuru sahibine geri bildirim sağlanır.
- Editoryal Kararlara İtiraz
Yazarlar, makaleleri hakkında verilen editoryal kararlara gerekçeli bir açıklama ile itiraz edebilirler. İtirazlar, ilk değerlendirme sürecinde yer almayan editör veya editör kurulu üyeleri tarafından yeniden incelenir.
- Araştırma ve Yayın Etiği İhlali İddiaları
İntihal, veri uydurma veya tahrifatı, uygunsuz yazarlık, çıkar çatışmasının gizlenmesi veya benzeri araştırma suistimali iddiaları dergi editörlüğü tarafından titizlikle değerlendirilir.
Gerekli görülen durumlarda yazarlardan açıklama ve belge talep edilir; ilgili kurumlarla iletişime geçilebilir ve inceleme sonuçlarına göre düzeltme, geri çekme veya editoryal bildirim yayımlanabilir.
Dergimiz, bu süreçleri yürütürken Committee on Publication Ethics, COPE tarafından yayımlanan uluslararası etik rehberleri esas almaktadır.
Düzeltme ve Geri Çekme Politikası
HBV-HFD, akademik kayıtların doğruluğunu ve bilimsel bütünlüğünü korumayı taahhüt eder. Yayın sonrası ortaya çıkan hususlar, şeffaflık ve akademik dürüstlük ilkeleri doğrultusunda ele alınır ve bu süreçlerde Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan rehberler esas alınır.
Düzeltmeler
Bilimsel sonuçları etkilemeyen küçük hatalar, orijinal makaleye bağlantı verilen resmî bir düzeltme bildirimi yayımlanarak giderilebilir.
Editoryal Uyarı
Ciddi şüphelerin ortaya çıkması ancak inceleme sürecinin devam ediyor olması hâlinde, dergi okuyucuları bilgilendirmek amacıyla editoryal bir uyarı yayımlayabilir.
Geri Çekme
İntihal, veri uydurma veya tahrifatı, mükerrer yayın, ciddi etik ihlaller veya güvenilir olmayan bulguların tespit edilmesi durumlarında makaleler geri çekilebilir. Geri çekilen makaleler akademik kayıt bütünlüğünün korunması amacıyla erişilebilir kalır ve açık biçimde “Geri Çekildi” ibaresiyle işaretlenir.
Bilimsel Yayın Bütünlüğünün Korunması Politikası
- HBV-HFD, yayımladığı bilimsel literatürün doğruluğunu, güvenilirliğini ve akademik bütünlüğünü korumayı temel editoryal sorumluluklarından biri olarak kabul eder. Dergi, yayımlanan çalışmaların bilimsel standartlara uygunluğunu sağlamak amacıyla çift kör hakemlik süreci, intihal denetimi, etik beyanlar ve editoryal değerlendirme mekanizmalarını birlikte uygulamaktadır.
- Yayın sonrası ortaya çıkabilecek hata, eksiklik veya etik ihlal iddiaları şeffaf ve tarafsız bir şekilde incelenir. Gerekli görülen durumlarda düzeltme, editoryal bildirim veya geri çekme işlemleri uygulanarak akademik kayıtların doğruluğu korunur. Bu süreçlerde Committee on Publication Ethics (COPE) rehberleri esas alınmaktadır.
- Dergi editörlüğü, bilimsel kayıtların bütünlüğünü korumak amacıyla okuyucular, yazarlar, hakemler ve kurumlar tarafından iletilen bildirimleri değerlendirme ve gerekli editoryal işlemleri gerçekleştirme yetkisini saklı tutar.
Editörler Kurulu
- Baş editör, alan editörleri ve editör yardımcılarından oluşan editörler kurulu, yayım süreçlerinin işleyişinin yayın ilke ve kurallarına uygun ilerlemesini sağlamak için sürekli iletişim ve iş birliği içindedir. Düzenli olarak toplanır ve dergi yayın politikasına ilişkin kararları kolektif bir şekilde alırlar.
- Editörler kurulunun oluşumunda cinsiyetlerin eşit temsili esastır.
- Editörler kurulunun en az üçte biri farklı üniversitelerden akademisyenlerden oluşur*.
Danışma Kurulu
Farklı kurumlarda görev yapmakta olan akademisyenlerden oluşan danışma kurulu, derginin işleyişini takip ederek görüş ve önerilerde bulunur.
* Bu değişiklikler Yayıncı Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Uluslararası Yayınları Teşvik ve Bilimsel Dergiler Koordinatörlüğü tarafından Kasım 2025 tarihinde kabul edilen Akademik Yayıncılık Standartları ve Etik İlkeler Belgesi kapsamında eklenmiştir. Dergimiz, kendi etik ilkelerinde yer alan düzenlemelere ek olarak, Ocak 2026 tarihi itibarıyla anılan belgede belirtilen ilke ve kurallara uymakla yükümlüdür. Söz konusu belge; editoryal süreçler, hakemlik ilkeleri, yayın etiği, şeffaflık ve akademik dürüstlük konularında dergimizin benimsediği kurumsal ve normatif çerçeveyi tamamlayıcı niteliktedir.