Ortaokul Öğrencilerinin Deneysel Çalışmalara İlişkin Özyeterliklerinin İncelenmesi: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin deneysel çalışmalara ilişkin özyeterliklerinin belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Araştırmada sıralı keşfedici desen kullanılmıştır. Nitel veriler doküman kullanılarak toplanmıştır. Bu kapsamda katılımcı görüşleri deney öncesi, deney esnası ve deney sonrası kategoriler altında toplanmıştır. Elde edilen nitel verilerin analizi sonucunda 43 maddeden oluşan taslak form oluşturulmuştur. Madde sayısı uzman değerlendirmeleri doğrultusunda 34’e indirilmiştir. Taslak ölçek 719 ortaokul öğrencisine uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yürütülmüştür. Faktör analizi sonucunda ölçeğin 30 maddeden ve tek faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen faktör yapısı doğrulanmıştır (χ2/df = 2,63, RMSEA = 0,048, GFI = 0,91, CFI = 0,98, NFI = 0,97, NNFI = 0,98). Geçerlik analizlerinden sonra güvenirlik analizleri yapılmıştır. Bu kapsamda Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ölçeğin geneli için 0,935 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen analizler sonucu ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğu yorumu yapılmıştır. Deneye ilişkin özyeterliği etkileyen farklı değişkenler (örn. tutum, kaygı, akademik başarı) olabilmektedir. Bu nedenle özyeterlik ile bu değişkenlerin ilişkisinin incelenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Deneysel Çalışma
• Ortaokul Öğrencileri
• Ölçek Geliştirme
• Özyeterlik

Examining the Self-Efficacy of Secondary School Students Regarding Experimental Studies: A Scale Development Study

Öz

The study aims to develop a valid and reliable scale to determine the self-efficacy of secondary school students regarding experimental studies. A sequential exploratory design was used in the research. Qualitative data were collected using documents. In this context, participant opinions were collected under the categories of pre-experiment, during-experiment and post-experiment. As a result of the analysis of the qualitative data obtained, a draft form consisting of 43 items was created. The number of items was reduced to 34 as a result of expert evaluations. The draft scale was applied to 719 secondary school students. Exploratory and confirmatory factor analyzes were conducted to ensure the construct validity of the scale. As a result of factor analysis, it was determined that the scale consisted of 30 items and a single factor. The factor structure obtained as a result of confirmatory factor analysis was confirmed (χ2/df = 2.63, RMSEA = .048, GFI = .91, CFI = .98, NFI = .97, NNFI = .98). After validity analyses, reliability analyzes were conducted. In this context, the Cronbach alpha reliability coefficient was calculated as .935 for the overall scale. As a result of the analyses, it was interpreted that the scale was valid and reliable. There may be different variables (e.g. attitude, anxiety, academic achievement) that affect self-efficacy regarding the experiment. Therefore, it is recommended to examine the relationship between self-efficacy and these variables.

Anahtar Kelimeler

• Experimental Study
• Scale Development
• Secondary School Students
• Self-Efficacy

Kaynakça

1. Aktamış, H., Kiremit, H. Ö., & Kubilay, M. (2016). Öğrencilerin öz-yeterlik inançlarının fen başarılarına ve demografik özelliklerine göre incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 1-10.
2. Aktürk, Ü., & Aylaz, R. (2013). Bir ilköğretim okulundaki öğrencilerin öz yeterlilik düzeyleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(4), 177-183.
3. Alpaslan, M. M., & Ulubey, O. (2016). Öz-yeterlik ile epistemolojik inançlar ilişkisinin cinsiyet açısından incelenmesi. Ö. Demirel, M. Demirel, E. Yağcı ve N. Yazçayır (Ed.) 4. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Kongresi Tam Metin Kitabı, (ss. 11-18). Ankara: Pegem Akademi
4. Aurah, C. M. (2017). Investigating the relationship between science self-efficacy beliefs, gender, and academic achievement, among high school students in Kenya. Journal of Education and Practice, 8(8), 146-153.
5. Aydoğdu, B., & Ergin, Ö. (2008). Fen ve teknoloji dersinde kullanılan farklı deney tekniklerinin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine etkileri. Ege Eğitim Dergisi, 9(2), 15-36.
6. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company.
7. Bandura, A. (2006). Guide for constructing self-efficacy scales. In F. Pajares, & T. Urdan (Eds.), Self-efficacy beliefs of adolescents: Vol. 5. Adolescence and education (pp. 307–337). Information Age.
8. Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar-Quiñonez, H. R., & Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health, 6(149), 1-18. https://doi.org/10.3389/fpubh.2018.00149

9. Britner, S. L., & Pajares, F. (2006). Sources of science self‐efficacy beliefs of middle school students. Journal of Research in Science Teaching: The Official Journal of the National Association for Research in Science Teaching, 43(5), 485-499. https://doi.org/10.1002/tea.20131
10. Buldur, A., & Alisinanoğlu, F. (2020). Okul öncesinde fen eğitimine yönelik öz yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Kastamonu Education Journal, 28(1), 512-520. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3704
11. Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (2nd ed.). Routledge. ISBN: 9780805863734
12. Çelik, S. A. (2014). Genel fizik laboratuvar uygulamalarında 5E öğrenme modeline göre geliştirilen materyallerin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine ve akademik başarılarına etkisinin incelenmesi. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 33(2), 628-641.
13. Cohen J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
14. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research methods in education (8th ed.). Routledge. ISBN: 9781138209886
15. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları (Vol. 2). Pegem akademi.
16. Costello, A. B., & Osborne, J. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research and Evaluation, 10(1), 7. https://doi.org/10.7275/jyj1-4868
17. Creswell, J. W., & Plano-Clark, V. L. (2011). Designing and conducting mixed methods research (2nd ed.). Sage Publications. ISBN: 9781412975179
18. Damerau, K. (2013). Molekulare und Zell-Biologie im Schülerlabor-Fachliche Optimierung und Evaluation der Wirksamkeit im BeLL Bio (Bergisches Lehr-Lern-Labor Biologie) (Doctoral dissertation, Universitätsbibliothek Wuppertal).
19. DeVellis, R. F. (2022). Scale development: Theory and applications (3th ed.). Çeviri: Tarık TOTAN. Nobel yayıncılık
20. Doane, D. P., & Seward, L. E. (2011). Measuring skewness: a forgotten statistic?. Journal of Statistics Education, 19(2), 1-18. https://doi.org/10.1080/10691898.2011.11889611
21. Duru, M., Demir, S., Önen, F., & Benzer, E. (2011). Sorgulamaya dayalı laboratuvar uygulamalarının öğretmen adaylarının laboratuvar algısına tutumuna ve bilimsel süreç becerilerine etkisi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 33(33), 25-44.
22. Eggen, P., & Kauchak, D. (1999). Educational psychology. Fourth Ed. Prentice-Hall, Inc.
23. Ekici, G. (2002). Biyoloji öğretmenlerinin laboratuvar dersine yönelik tutum ölçeği (BÖLDYTÖ). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 62-66.
24. Ekici, G. (2009). Biyoloji öğretmenlerinin laboratuvar kullanımı öz-yeterlik algılarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 25-35.
25. Ekinci, F., Bektaş, O., Karaca, M., & Yiğit, K. N. (2023). The flipped learning perception scale: A validity and reliability study. Education and Information Technologies, 28(11), 14139-14166. https://doi.org/10.1007/s10639-023-11731-7
26. Ergin, A., & Karataş, H. (2018). Üniversite öğrencilerinin başarı odaklı motivasyon düzeyleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(4), 868-887.
27. Erten, S. (1991) Biyoloji laboratuarlarının önemi ve laboratuarlarda karşılaşılan problemler. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
28. Feyzioğlu, B., Demirdağ, B., Akyıldız, M., & Altun, E. (2012). Kimya öğretmenlerinin laboratuvar uygulamalarına yönelik algıları ölçeği geliştirilmesi. Journal of Turkish Science Education, 9(4), 44-63.
29. Filippou, K. (2019). Students’ academic self-efficacy in ınternational master’s degree programs in Finnish universities. International Journal of Teaching and Learning in Higher Education, 31(1), 86-95.
30. Fraenkel, J. R. & Wallen, N. E. (2006). How to design and evaluate research in Education. McGraw-Hill International Edition
31. Gericke, N., Högström, P., & Wallin, J. (2023). A systematic review of research on laboratory work in secondary school. Studies in Science Education, 59(2), 245-285. https://doi.org/10.1080/03057267.2022.2090125
32. Gizaw, G., & Sota, S. (2023). Improving science process skills of students: A review of literature. Science Education International, 34(3), 216-224.
33. Gözüm, A. İ. C., & Güneş, T. (2018). Fen bilimleri öğretimi öz yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(3), 1176-1199. https://doi.org/10.17860/mersinefd.393098
34. Güngör, H., & Kan, A. (2020). Türkçe’yi yabancı dil olarak öğrenenlerin okuma öz yeterliklerinin belirlenmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. International Journal of Language Academy, 8(3), 49-62. http://dx.doi.org/10.29228/ijla.41758
35. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2009). Multivariate data analysis (7th ed.). Prentice-Hall.
36. Haynes, S. N., Richard, D., & Kubany, E. S. (1995). Content validity in psychological assessment: A functional approach to concepts and methods. Psychological assessment, 7(3), 238-247.
37. Hesse-Biber, S. N. (2010). Mixed methods research: Merging theory with practice. Guilford Press.
38. Hofstein A., & Lunetta V. N. (1982). The role of the laboratory in science teaching: neglected aspects of research. Review of Educational Research, 52, 201-217.
39. Hofstein, A., & Lunetta, V. N. (2004). The laboratory in science education: Foundations for the twenty-first century. Science Education, 88(1), 28-54.
40. Hofstein, A., & Mamlok-Naaman, R. (2007). The laboratory in science education: The state of the art. Chemistry Education Research and Practice, 8(2), 105-107. https://doi.org/10.1039/B7RP90003A
41. Hsieh, H. F., & Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288. https://doi.org/10.1177/1049732305276687
42. Huang, C. (2013). Gender differences in academic self-efficacy: A meta-analysis. European Journal of Psychology of Education, 28, 1-35. https://doi.org/10.1007/s10212-011-0097-y
43. Idul, J. J. A., & Caro, V. B. (2022). Does process-oriented guided inquiry learning (POGIL) improve students’ science academic performance and process skills?. International Journal of Science Education, 44(12), 1994-2014. https://doi.org/10.1080/09500693.2022.2108553
44. Isozaki, T. (2017). Laboratory work as a teaching method: A historical case study of the institutionalization of laboratory science in Japan. Espacio, Tiempo y Educación, 4(2), 101-120.
45. Jöreskog, K. G. & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the simplis command language. Lincolnwood: Scientific Software International, Inc
46. Karaca, M., Bektaş, O., & Saraçoğlu, S. (2022). Fen bilimleri dersine yönelik öz-yeterlik ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (42), 1-21. http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.2022.190
47. Kaya, H., & Böyük, U. (2011). Fen bilimleri öğretmenlerinin laboratuvar çalışmalarına yönelik yeterlikleri. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 27(1), 126-134.
48. Kılıç, D., Keleş, Ö., & Uzun, N. (2015). Fen bilimleri öğretmenlerinin laboratuvar kullanımına yönelik özyeterlik inançları: Laboratuvar uygulamaları programının etkisi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 218- 236. https://doi.org/10.17556/jef.22252
49. Kim, H. Y. (2013). Statistical notes for clinical researchers: assessing normal distribution (2) using skewness and kurtosis. Restorative Dentistry & Endodontics, 38(1), 52-54. http://dx.doi.org/10.5395/rde.2013.38.1.52
50. Kim, Y. M. (2009). Validation of psychometric research instruments: The case of information science. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 60(6), 1178-1191. https://doi.org/10.1002/asi.21066
51. Kızkapan, O., & Saylan Kırmızıgül, A. (2021). Fen laboratuvarı kullanımına yönelik öz yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Trakya Eğitim Dergisi, 11(1), 425-438. https://doi.org/10.24315/tred.757875
52. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). The Guilford Press.
53. Koç, C., & Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri biliş üstü farkındalıkları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 745-778
54. Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology (2nd ed.). Sage Publications.
55. Kurt, T. (2012). Öğretmenlerin öz yeterlik ve kolektif yeterlik algıları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2), 195-227.
56. Kutluca, A. Y., & Aydın, A. (2016). Fen bilgisi öğretmen adaylarinin öz-yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Oluşturmacı öğretimin etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 217-236. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2016.16.1-5000182919
57. Lee, A. T., Hairston, R. V., Thames, R., Lawrence, T., & Herron, D. S. (2002). Using a computer simulation to teach science process skills to college biology and elementary majors. Computer Simulations Bioscene, 28(4), 35-42. http://dx.doi.org/10.1081/SAC-120002714
58. Leite, L., & Dourado, L. (2013). Laboratory activities, science education and problem-solving skills. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 106, 1677-1686.
59. Liu, M., Hsieh, P., Cho, Y. & Schallert, D. (2006). Middle School Students’ Self-Efficacy, Attitudes, and Achievement in a Computer-Enhanced Problem-Based Learning Environment. Journal of Interactive Learning Research, 17(3), 225-242. Waynesville, NC: Association for the Advancement of Computing in Education (AACE). Retrieved April 10, 2025 from https://www.learntechlib.org/p/18928
60. Marshman, E. M., Kalender, Z. Y., Nokes-Malach, T., Schunn, C., & Singh, C. (2018). Female students with A’s have similar physics self-efficacy as male students with C’s in introductory courses: A cause for alarm? Physical Review Physics Education Research, 14(2), 020123. https://doi.org/10.1103/PhysRevPhysEducRes.14.020123
61. Maryanti, R., Nandiyanto, A. B. D., Hufad, A., & Sunardi, S. (2021). Science education for students with special needs in Indonesia: From definition, systematic review, education system, to curriculum. Indonesian Journal of Community and Special Needs Education, 1(1), 1-8. http://dx.doi.org/10.%2017509/xxxxt.vxix
62. MEB (2024). Fen bilimleri dersi öğretim programı (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Temel Eğitim Genel Müdürlüğü.
63. Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2015). Qualitative research: A guide to design and implementation (4th ed.). Jossey-Bass. ISBN: 9781119003618
64. Muijs, D. (2004). Multivariate analysis: Using multiple linear regression to look at the relationship between several predictors and one dependent variable. In doing quantitative research in education with SPSS (pp. 159–184). SAGE Publications.
65. Mushani, M. (2021). Science process skills in science education of developed and developing countries: Literature review. Unnes Science Education Journal, 10(1), 12-17.
66. Norman, G. (2010). Likert scales, levels of measurement and the “laws” of statistics. Advances in Health Sciences Education, 15, 625-632. https://doi.org/10.1007/s10459-010-9222-y
67. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill. ISBN: 9780070478497
68. Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (1993). Curriculum: Foundations, principles and issues (2nd ed.). Allyn and Bacon.
69. Osborne, J. (2023). Science, scientific literacy, and science education. In Handbook of research on science education (pp. 785-816). Routledge.
70. Özbulat, F. (2020). Ortaokul öğrencilerinin öğrenmeye yönelik sorumluluk düzeylerinin ve okul motivasyonlarının incelenmesi. Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye.
71. Pajares, F. (1996). Self-efficacy beliefs in academic settings. Review of Educational Research, 66(4), 543-578. https://doi.org/10.3102/00346543066004543
72. Pajares, F. (2002). Overview of social cognitive theory and of self-efficacy. Retrieved from: http://www.emory.edu/EDUCATION/mfp/eff.html
73. Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS. Routledge.
74. Patterson, J. V., & Johnson, A. T. (2017). High school girls’ negotiation of perceived self-efficacy and science course trajectories. Journal of Research in Education, 27(1), 79-113.
75. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Sage Publications. Piaget, J., & Inhelder, B. (1972). The psychology of the child (H. Weaver, Trans.). Basic Books. (Original work published 1966).
76. Pınar, M. A., & Akgül, G. D. (2021). Ortaokul öğrencilerinin fen bilgisi laboratuvarına ilişkin metaforik algılarının incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (39), 24-33.
77. Reise, S. P., Bonifay, W. E., & Haviland, M. G. (2013). Scoring and modeling psychological measures in the presence of multidimensionality. Journal of Personality Assessment, 95(2), 129-140. https://doi.org/10.1080/00223891.2012.725437
78. Schmitt, T. A. (2011). Current methodological considerations in exploratory and confirmatory factor analysis. Journal of Psychoeducational assessment, 29(4), 304-321. https://doi.org/10.1177/0734282911406653
79. Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2004). A beginner’s guide to structural equation modeling. L. L. Erlbaum Associates
80. Schwartz, R. S., Lederman, J. S., & Enderle, P. J. (2023). Scientific inquiry literacy: The missing link on the continuum from science literacy to scientific literacy. In Handbook of research on science education (pp. 749-782). Routledge.
81. Seçer, İ. (2013). SPSS ve LISREL ile pratik veri analizi: Analiz ve raporlaştırma. Anı Yayıncılık.
82. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson. ISBN: 9780134790541
83. Taconis, R., Ferguson-Hessler, M. G. M., & Broekkamp, H. (2000). Teaching science problem solving: An overview of experimental work. Journal of Research in Science Teaching, 38, 442-468. http://dx.doi.org/10.1002/tea.101
84. Telef, B., & Karaca, R. (2011). Ergenlerin öz-yeterliklerinin ve psikolojik semptomlarının incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 499-518.
85. Tuan, H. L., Chin, C. C., & Shieh, S. H. (2005). The development of a questionnaire to measure students' motivation towards science learning. International Journal of Science Education, 27(6), 639-654. https://doi.org/10.1080/0950069042000323737
86. Uğraş, M. (2018). Yedinci sınıf öğrencilerinin motivasyon ile öz yeterlik inançlarının fen bilimleri dersindeki başarılarıyla ilişkisinin incelenmesi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 495-508.
87. Vantieghem, W., & Van Houtte, M. (2018). Differences in study motivation within and between genders: An examination by gender typicality among early adolescents. Youth & Society, 50(3), 377-404.
88. Varinlioğlu, S., & Bektaş, O. (2020). Ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi öz yeterlik düzeylerinin belirlenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 14(2), 1189-1221. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.801665
89. Wang, Y. Y., & Chuang, Y. W. (2024). Artificial intelligence self-efficacy: Scale development and validation. Education and Information Technologies, 29(4), 4785-4808. https://doi.org/10.1007/s10639-023-12015-w
90. Williams, B., Onsman, A., & Brown, T. (2010). Exploratory factor analysis: A five-step guide for novices. Australasian Journal of Paramedicine, 8, 1-13.
91. Yaman, S. (2016). Ortaokul öğrencileri için fen öğrenmeye yönelik öz-yeterlik inanç ölçeği uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 123-140.
92. Yeşil, R. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin okul öğrenmelerindeki öğrenme sorumluluklarını yerine getirme düzeyleri. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 10(1), 1214-1237.
93. Yıldırım, K. Ş., & Saraçoğlu, S. (2019). Normal gelişim gösteren ve üstün yetenekli ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri özyeterlikleri ve özyeterliklerine cinsiyetin etkisi. Kastamonu Education Journal, 27(3), 1291-1302. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3061
94. Yılmaz, M. (2018). Deneye ilişkin özyeterlik ölçeği: Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Education Journal, 26(2), 475-486.
95. Zimmerman, B. J. (2000). Self-efficacy: An essential motive to learn. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 82-91. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1016