AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞÇI TERAPİYE DAYALI PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ

Ali Çekiç; Ahmet Buğa; Aykut Kul; Gülsüm Şap

doi:10.17240/aibuefd.2019.19.43815-538307

AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞÇI TERAPİYE DAYALI PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ

Öz

Bu araştırmada, Akılcı-Duygusal-Davranışçı Terapiye (ADDT) dayalı psiko-eğitim programının çocukların saldırganlık düzeylerine etkisi incelenmiştir. Araştırmada ön test, son test ölçümlü yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubu ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıfta öğrenimlerine devam eden Saldırganlık Ölçeği’nden (SÖ) ortalamanın bir standart sapma (ss=3,62) üzerinde puan alan öğrencilerden oluşturulmuştur. Deney grubuna (n=8) dokuz oturumluk saldırgan davranışların azaltılmasına yönelik bir psiko-eğitim uygulanırken, kontrol grubu (n=8) ile herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre psiko-eğitim programının; çocukların saldırganlık düzeylerinin azalmasında, bir anlamda öfkelerini kontrol etme ve saldırgan olmayan yollarla ifade etme becerilerini kazandırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bu sonuçlar ilgili alan yazını destekler niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Akılcı-Duygusal-Davranışçı Terapi,Saldırganlık

Kaynakça

Corder, G. W. & Foreman, D. I. (2014). Nonparametric statistics: a step-by-step approach (2. Baskı). Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons.
Corey, G. (2015). Psikolojik danışma, psikoterapi kuram ve uygulamaları. Çev: Tuncay Ergene. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
Çekiç, A. ve Murat, M. (2010). Grupla psikolojik danışmanın ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin öfke ile başa çıkabilme becerilerine etkisi. Ç. Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 20(3), 41-58.
Farrington, D. P., Loeber, R., & Van Kammen, W. B. (1990). Long-term universal outcomes of hyperactivity-impulsivity attention deficit and conduct problems in childhood. Robins & Rutter (Ed.). Straight and devious pathways from childhood to adulthood (ss. 62–81). Cambridge, England: Cambridge University Press.
Gençtan, E. (1984). İnsan Olmak: Varoluşun bireysel ve toplumsal anlamı. Ankara: Adam Yayıncılık.
Goodenough, F. L. (1931). Anger in young children. Oxford, England: Univ. of Minnesota. (Erişim: 26,01,2018; http://psycnet.apa.org/record/1932-01577-000).
Gupta, M. K. (2005). Ölümcül Düşman Öfke. İstanbul: Platform Dağıtım.
Hankins, G. & Hankins, C. (2009). Prescription for Anger. Coping with Angry Feelings and Angry People. New York. (Erişim:10,01,2018; http://books.google.com/books?hl=tr&lr=&id=DEhf_eRLS6MC&oi=fnd&pg=PA1&dq=hankins+and+hankins+prescription+of+anger+&ots=5VBUULrjPp& sig=PZQP5DUx7PDf1Io1RQCTN3hhMUk#PPP8,M1.

Johnson, D. W. & Jonhson, R. T. (1995). Reducing school violence through conflict resolution. USA: ASCD
Kaplan, A. (2007). Öfke yönetimi becerileri programının ilköğretim 5. Sınıf öğrencilerinin saldırganlık düzeyi ve benlik saygısına etkisi. (Basılmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Kazdin, A. E. (1995). Conduct Disorders in Childhood and Adolescence. London: Sage Publications.
Kısaç, İ. (2005). Gençlerin öfkelerini ifade ettikleri hedef kişiler. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 25(2), 71-81.
Kilmen, S. (2015). Eğitim Araştırmaları İçin SPSS Uygulamaları İstatistik. Ankara:Edge Akademi
Kim, S. J. (2013). Cognitive approaches to literature and culture series : On anger : race, cognition, narrative. Austin, TX, USA: University of Texas Press.
Knaus, W. (2001). Rational emotive education. Journal Theory Into Practice Volume 16, 1977 - Issue 4: Classroom Dynamics
Knaus, W. (2004). Rational emotive education: trends and directions. Romanian Journal of Cognitive and Behavioral Psychotherapies, 4(1), 9-22.
Köknel, Ö. (2000). Bireysel ve toplumsal şiddet. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
Köknel, Ö. (2005). Kaygıdan mutluluğa: kişilik. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
Lerner, H. G. (1989). The dance of anger: A woman's guide to changing the patterns of intimate relationships. New York: Herper and Row Publishers.
Loeber, R. (1990). Development and risk factors of juvenile antisocial behaviour and deliquency. Clinical Psychology Review. 10, 1-42.
Ögel, K., Tarı, I., & Eke, Y. C. (2006). Okullarda suç ve şiddeti önleme. İstanbul: Yeniden Yayınları.
Özdemir, M. B. (2015). Etkinlik temelli grupla psikolojik danışma müdahale programının çocuklarda öfke ve saldırganlığı azaltmaya yönelik etkileri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum. 4(10), 221-236.
Pekkaya, B. (1994). Arabulucu yolu ile çatışmalara çözüm bulma, arabuluculuk eğitiminin okullarda uygulanması ve bu eğitimin öğrencilerin benlik gelişimlerine, saldırgan davranışlarına ve algıladıkları problem miktarına etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Reebye, P. (2005). Aggression during early years: Infancy and preschool. The Canadian Child and Adolescent Psychiatry Review, 14(1), 16–20.
Sadık, F. (2002). İlköğretim 1. aşama sınıf öğretmenlerinin sınıfta gözlemledikleri problem davranışlar. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(10), 1-23.
Shrand, J. & Devine, L. (2013). Outsmarting anger: 7 strategies for defusing our most dangerous emotion. Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons.
Slaby, R. G. & Guerra, N. G.(1998). Cognitive mediators of aggression in adolescent offenders: I. Assessment. Developmental Psychology, 24(4), 580-588.
Şahin, H. (2004). Saldırganlık ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. SDÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(3), 180-190.
Şahin, H. (2006). Öfke denetimi eğitiminin çocuklarda gözlenen saldırgan davranışlar üzerindeki etkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 3(26).
Türk Dil Kurumu (09.11.2015). Büyük Türkçe Sözlük. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.56409af7e8ef93.08600286
Türkiye İstatistik Kurumu (31.10.2015). Güvenlik birimine gelen veya getirilen çocuklar, 2014. http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=18525
Vernon, A. (2004). Rational emotive education. Romanian Journal of Cognitive and Behavioral Psychotherapies, 4(1), 23-37.
Whitfield, G. W. (1999). Validating school social work: an evaluation of a cognitive- behavioral approach to reduce school violence. Research on Social Work Practice. Sage Publications. 9, 399.
Wolf, S. (2004). Problem çocuklar ve tedavi.Çev:Ayhan Oral & Seçkin Kaya. İstanbul: Say Yayınları
Yavuzer, Y. (2011). Okullarda saldırganlık/şiddet: Okul ve öğretmenle ilgili risk faktörleri ve önleme stratejileri. Milli Eğitim, 192, 43-61.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ali Çekiç
0000-0002-7893-268X

Ahmet Buğa
0000-0002-9598-2451

Aykut Kul Bu kişi benim
0000-0002-9598-2451

Gülsüm Şap Bu kişi benim
0000-0002-1887-4027

Yayımlanma Tarihi

11 Mart 2019

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2018

Kabul Tarihi

25 Şubat 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 19 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.43815-538307

IZ

https://izlik.org/JA69KH46FC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çekiç, A., Buğa, A., Kul, A., & Şap, G. (2019). AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞÇI TERAPİYE DAYALI PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 103-113. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.43815-538307

AMA

1.Çekiç A, Buğa A, Kul A, Şap G. AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞÇI TERAPİYE DAYALI PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ. BAİBÜEFD. 2019;19(1):103-113. doi:10.17240/aibuefd.2019.19.43815-538307

Chicago

Çekiç, Ali, Ahmet Buğa, Aykut Kul, ve Gülsüm Şap. 2019. “AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞÇI TERAPİYE DAYALI PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 (1): 103-13. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.43815-538307.

EndNote

Çekiç A, Buğa A, Kul A, Şap G (01 Mart 2019) AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞÇI TERAPİYE DAYALI PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19 1 103–113.

IEEE

[1]A. Çekiç, A. Buğa, A. Kul, ve G. Şap, “AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞÇI TERAPİYE DAYALI PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ”, BAİBÜEFD, c. 19, sy 1, ss. 103–113, Mar. 2019, doi: 10.17240/aibuefd.2019.19.43815-538307.

ISNAD

Çekiç, Ali - Buğa, Ahmet - Kul, Aykut - Şap, Gülsüm. “AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞÇI TERAPİYE DAYALI PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 19/1 (01 Mart 2019): 103-113. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.43815-538307.

JAMA

1.Çekiç A, Buğa A, Kul A, Şap G. AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞÇI TERAPİYE DAYALI PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ. BAİBÜEFD. 2019;19:103–113.

MLA

Çekiç, Ali, vd. “AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞÇI TERAPİYE DAYALI PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 19, sy 1, Mart 2019, ss. 103-1, doi:10.17240/aibuefd.2019.19.43815-538307.

Vancouver

1.Ali Çekiç, Ahmet Buğa, Aykut Kul, Gülsüm Şap. AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞÇI TERAPİYE DAYALI PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SALDIRGANLIK DÜZEYLERİNE ETKİSİ. BAİBÜEFD. 01 Mart 2019;19(1):103-1. doi:10.17240/aibuefd.2019.19.43815-538307

Cited By

The effect of a psychoeducation program based on the rational emotional behavioral approach in individuals with multiple sclerosis diagnosis: A randomized controlled trial

Perspectives in Psychiatric Care

https://doi.org/10.1111/ppc.12949

2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi

Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.38155/ksbd.1286175

İlkokul Öğrencilerinin Annelerine Verilen Sağlıklı Anne Tutumlarını Geliştirme Psikoeğitim Programına İlişkin Anne Görüşlerinin İncelenmesi

IBAD Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.21733/ibad.1540698