ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi (Anatolian Journal of Forest Research – AJFR), bilimsel bilginin güvenilir, tarafsız, şeffaf ve etik ilkelere uygun biçimde üretilmesini ve yayımlanmasını temel yayın ilkesi olarak benimser. Derginin tüm editoryal ve yayın süreçleri araştırma bütünlüğü, editoryal bağımsızlık, tarafsız hakemlik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve bilimsel kayıtların korunması ilkelerine göre yürütülür.

AJFR’nin araştırma, değerlendirme ve yayın süreçlerinde başta Committee on Publication Ethics (COPE) olmak üzere; International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishing Association (OASPA), World Association of Medical Editors (WAME), Council of Science Editors (CSE) ve European Association of Science Editors (EASE) tarafından geliştirilen uluslararası yayın etiği ve şeffaflık ilkeleri dikkate alınır. Derginin yayın politikaları ayrıca COPE, DOAJ, OASPA ve WAME tarafından ortaklaşa yayımlanan Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing ilkeleriyle uyumlu olarak yürütülür.

Bu ilkeler; dergiye gönderilen tüm çalışmaların yanı sıra yazarları, editörleri, alan editörlerini, hakemleri, yayın kurulunu ve yayıncıyı kapsar.

Editoryal Bağımsızlık ve Tarafsızlık

AJFR’de editoryal kararlar yalnızca çalışmanın bilimsel niteliği, özgünlüğü, yöntemi, alanına katkısı, akademik önemi ve derginin amaç ve kapsamına uygunluğu dikkate alınarak verilir.

Yazarların milliyeti, etnik kökeni, cinsiyeti, dini veya siyasi görüşü, kurumsal bağlantısı, akademik unvanı ya da diğer kişisel özellikleri editoryal kararları etkilemez.

Editörler ve yayın kurulu, yayın kararlarını ticari, kurumsal veya kişisel çıkarlardan bağımsız olarak verir.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Yazarlar;

·         Sundukları çalışmanın özgün olduğunu ve başka bir dergide yayımlanmadığını veya eş zamanlı olarak değerlendirilmediğini beyan etmelidir.

·         Çalışmada kullanılan veri, analiz ve sonuçların doğruluğundan sorumludur.

·         Araştırma kayıtlarını ve özgün verileri gerektiğinde editoryal inceleme amacıyla sunabilecek şekilde muhafaza etmelidir.

·         Başka kaynaklardan yararlanılan fikir, veri, yöntem, şekil, tablo veya metinleri bilimsel atıf kurallarına uygun şekilde belirtmelidir.

·         Çalışmaya gerçek ve anlamlı akademik katkısı olmayan kişileri yazar olarak göstermemeli; önemli bilimsel katkısı bulunan kişileri yazarlık dışında bırakmamalıdır.

·         Tüm finansal ve finansal olmayan çıkar çatışmalarını, araştırma desteğini ve fon kaynaklarını açıklamalıdır.

·         Etik kurul, kurum veya yetkili makam izni gerektiren araştırmalarda gerekli izinleri araştırmaya başlamadan önce almalı ve ilgili bilgileri makalede bildirmelidir.

·         Yayımdan önce veya sonra çalışmada önemli bir hata ya da etik sorun fark etmeleri halinde dergi editörlüğünü gecikmeden bilgilendirmelidir.

Editörlerin Etik Sorumlulukları

Editörler;

·         Makaleleri yalnızca bilimsel içerikleri ve derginin kapsamına uygunlukları bakımından değerlendirir.

·         Hakem seçimini uzmanlık, bağımsızlık ve olası çıkar çatışmalarını dikkate alarak gerçekleştirir.

·         Yazar ve hakem bilgilerinin gizliliğini korur.

·         Olası araştırma veya yayın etiği ihlallerinde COPE rehberleri ve akış şemaları doğrultusunda işlem yapar.

·         Yazarların etik ihlal iddialarına veya şikâyetlere cevap verme hakkını korur.

·         Makaleler hakkında ortaya çıkan çıkar çatışmalarını değerlendirir ve gerekli durumlarda editoryal süreçten çekilir.

·         Editör veya yayın kurulu üyelerinin yazarı olduğu çalışmaların değerlendirilmesinde ilgili kişiyi karar sürecinin dışında tutar ve bağımsız bir editoryal değerlendirme sağlar.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Hakemler;

·         Yalnızca uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.

·         Değerlendirmelerini tarafsız, bilimsel, yapıcı ve kanıta dayalı olarak gerçekleştirmelidir.

·         Makale ve hakemlik sürecine ilişkin tüm bilgileri gizli tutmalıdır.

·         Yazarlarla doğrudan iletişim kurmamalı; tüm iletişim editörlük aracılığıyla yürütülmelidir.

·         Olası çıkar çatışmalarını değerlendirme öncesinde editöre bildirmelidir.

·         İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma, mükerrer yayın veya diğer etik sorunlardan şüphelenmeleri halinde editörü bilgilendirmelidir.

·         Değerlendirme sırasında eriştikleri yayımlanmamış bilgi, veri veya fikirleri kişisel ya da akademik çıkar amacıyla kullanmamalıdır.

Gizlilik

Dergiye gönderilen çalışmalar yayımlanıncaya kadar gizli belgeler olarak değerlendirilir. Editörler ve hakemler, değerlendirme sürecinde eriştikleri makale, veri, şekil, yöntem veya diğer bilgileri üçüncü kişilerle paylaşamaz ve kişisel çalışmalarında kullanamaz.

Çıkar Çatışması

Yazarlar, editörler ve hakemler çalışmanın değerlendirilmesini veya yorumlanmasını etkileyebilecek her türlü finansal, kurumsal, akademik veya kişisel ilişkiyi açıklamakla yükümlüdür.

Beyan edilen çıkar çatışmaları editör tarafından değerlendirilir ve gerekli durumlarda ilgili editör veya hakem değerlendirme sürecinden çekilir.

Benzerlik İntihal ve Araştırma Suistimali

AJFR’ye gönderilen çalışmalar editoryal değerlendirme sürecinde benzerlik ve özgünlük açısından kontrol edilir.

Benzerlik raporundaki sayısal oran tek başına intihal göstergesi olarak değerlendirilmez. Kaynakların uygun şekilde gösterilip gösterilmediği, metin örtüşmesinin niteliği ve kapsamı editörler tarafından ayrıca incelenir.

İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma, tekrar yayım, uygun olmayan metin veya veri yeniden kullanımı, dilimleme, haksız yazarlık, atıf manipülasyonu ve etik izinlerin yanlış veya yanıltıcı biçimde bildirilmesi araştırma ve yayın etiği ihlali olarak değerlendirilir.

Şüpheli durumlarda COPE tarafından yayımlanan rehberler ve akış şemaları esas alınır.

Yapay Zekâ Destekli Araçların Kullanımı

Üretken yapay zekâ veya büyük dil modelleri yazar ya da ortak yazar olarak gösterilemez.

Yazarlar, çalışmanın hazırlanmasında üretken yapay zekâ araçlarından bilimsel içerik oluşturma, veri analizi, şekil üretimi veya benzeri amaçlarla yararlanmışlarsa kullanılan araç ve kullanım biçimini şeffaf biçimde açıklamalıdır. Yazarlar, yapay zekâ tarafından üretilen veya düzenlenen tüm içeriğin doğruluğu, özgünlüğü, kaynaklandırılması ve etik uygunluğundan tamamen sorumludur.

Hakemler ve editörler, yayımlanmamış makaleleri veya gizli araştırma verilerini gizliliği güvence altına alınmamış üretken yapay zekâ sistemlerine yükleyemez.

Yayın Sonrası Düzeltme Geri Çekme ve Etik İhlaller

Yayımlanmış bir makalede bilimsel kaydı etkileyen hata, etik ihlal veya güvenilirlik sorunu tespit edilmesi halinde AJFR gerekli editoryal işlemleri gerçekleştirir.

Durumun niteliğine göre düzeltme (correction), editoryal bildirim (editorial note), endişe bildirimi (expression of concern) veya geri çekme (retraction) uygulanabilir.

Bu işlemlerde COPE rehberleri esas alınır ve bilimsel kayıtların bütünlüğünün korunması gözetilir.

Şikâyet ve İtirazlar

Yazarlar, hakemler veya okuyucular editoryal süreç, etik konular veya yayın kararları hakkında gerekçeli şikâyet veya itirazda bulunabilir.

İtirazlar ilk kararda yer almayan bilgiler ve bilimsel gerekçeler çerçevesinde değerlendirilir. Gerekli durumlarda konu bağımsız bir editör veya yayın kurulu üyesine iletilir.

Etik ihlal iddiaları, taraflara yanıt hakkı tanınarak ve COPE prosedürleri dikkate alınarak incelenir.

Açık Erişim ve Telif Hakkı

Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanan makalelerin telif hakları yazarlarda kalır. Yazarlar, dergiye ilk yayın hakkını ve makaleyi yayımlama, çoğaltma, dağıtma, elektronik ortamda erişime sunma, arşivleme ve dizinlere iletme amacıyla münhasır olmayan yayın izni verir. Telif hakkının veya mali hakların dergiye devri talep edilmez.

Makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı altında yayımlanır. Bu lisans, uygun atıf yapılması, lisans bağlantısının verilmesi ve varsa değişikliklerin belirtilmesi koşuluyla ticari olmayan paylaşım ve uyarlamalara izin verir. Lisans koşullarına uygun kullanımlar için ayrıca izin alınması gerekmez. Lisansın izin verdiği kullanımlara ek kısıtlama getirilemez. Lisans bağlantısı: https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

AJFR’nin Araştırma Etiği, Yayın Etiği ve Hakemlik Süreci ile ilgili ayrıntılı düzenlemeleri ilgili politika sayfalarında ayrıca açıklanmaktadır.