Araştırma Makalesi

Dijital Başarı Anlatılarında Girişimci-Benlik, Emek ve Ahlaki Meşrulaştırma: StoryBox Örneği

Cilt: 10 Sayı: 1 27 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Dijital Başarı Anlatılarında Girişimci-Benlik, Emek ve Ahlaki Meşrulaştırma: StoryBox Örneği

Öz

Dijital başarı anlatıları, girişimcilik deneyimlerini aktarmanın ötesinde, başarı, emek, risk, bireysel sorumluluk ve toplumsal hareketlilik hakkında belirli anlamları dolaşıma sokan kültürel metinlerdir. Bu çalışma, StoryBox YouTube kanalında #NasılBaşardılar etiketiyle yayımlanan başarı anlatılarında girişimci-benlik ve meritokrasi söyleminin nasıl kurulduğunu, emek ilişkilerinin hangi söylemsel mekanizmalar aracılığıyla ikincilleştirildiğini ve başarının farklı kültürel ve ahlaki repertuvarlarla nasıl meşrulaştırıldığını inceler. Nitel ve yorumlayıcı bir araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, farklı sektörleri temsil eden yedi video amaçlı örnekleme yoluyla seçilmiş; videoların transkriptleri Fairclough’un üç boyutlu eleştirel söylem analizi modeli ile Labov’un anlatı yapısı şeması birlikte kullanılarak çözümlenmiştir. Bulgular, başarı anlatılarında bireysel çaba, azim, öz-yönetim ve risk alma kapasitesinin güçlü biçimde öne çıkarıldığını; ücret, çalışma koşulları, aile emeği ve ortak emek gibi yapısal unsurların ise daha sınırlı görünürlük kazandığını gösterir. Bununla birlikte bu ikincilleştirme yalnızca yapısal unsurların anlatı dışında bırakılmasıyla gerçekleşmez; ücret, güvencesizlik ve fedakârlık gibi maddi ilişkiler, bazı anlatılarda vefa, bağlılık, aile, cesaret ve girişimci mücadele gibi duygusal ve ahlaki kavramlar aracılığıyla yeniden çerçevelenir. Başarının meşrulaştırılmasında seküler-bireyci, dinî ve ahlaki-geleneksel repertuvarlar arasında farklılıklar bulunmasına karşın, zorluk veya düşüş anından mücadeleye ve ölçülebilir başarı göstergeleriyle tamamlanan çözüme uzanan anlatısal yapı büyük ölçüde korunur. Çalışma, bu açıdan, girişimci başarı söyleminin Türkiye bağlamında tek biçimli bir neoliberal dil üretmekten ziyade yerel ahlaki ve kültürel repertuvarlarla eklemlenerek dolaşıma girdiğini; aynı zamanda emek ve güvencesizlik ilişkilerinin duygusal ve ahlaki anlamlarla yeniden kodlanabildiğini gösterir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma, katılımcılardan doğrudan veri toplanmasını gerektiren bir yöntem kullanmadığından ve kamuya açık ikincil verilerin (YouTube videoları) analizine dayandığından Etik Kurul İzni gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. Akarsu, O. (2024). Girişimcilerin nedenini ve nasılını anlamak: “StoryBox” üzerinden bir çözümleme. Sosyal Mucit Academic Review, 5 (1), 50-93. https://doi.org/10.54733/smar.1404649
  2. Blumer, H. (1954). What is wrong with social theory? American Sociological Review, 19 (1), 3-10. https://doi.org/10.2307/2088165
  3. Boltanski, L., Chiapello, E. (2005). The new spirit of capitalism. International Journal of Politics, Culture, and Society, 18 (3), 161-188.
  4. Bröckling, U. (2016). The entrepreneurial self: Fabricating a new type of subject. SAGE Publications Ltd.
  5. Bulut, M. (2026). Capital, habitus and symbolic power: Symbolic power relations in the film Aile Arasında (2017). Journal of Humanities and Tourism Research, 16 (3), 594-609.
  6. Duffy, B. E. (2017). (Not) getting paid to do what you love: Gender, social media, and aspirational work. Yale University Press.
  7. Fairclough, N. (1992). Discourse and social change. Polity Press.
  8. Franzke, A. S., Bechmann, A., Ess, C. M., & Zimmer, M. (Eds.) (2020). Internet research: Ethical guidelines 3.0. AoIR (The International Association of Internet Researchers). https://aoir.org/reports/ethics3.pdf

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekran ve Dijital Medya (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2026

Kabul Tarihi

26 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aydın, S. (2026). Dijital Başarı Anlatılarında Girişimci-Benlik, Emek ve Ahlaki Meşrulaştırma: StoryBox Örneği. Akademi Karabük Dergisi, 10(1). https://izlik.org/JA24XB35TJ
AMA
1.Aydın S. Dijital Başarı Anlatılarında Girişimci-Benlik, Emek ve Ahlaki Meşrulaştırma: StoryBox Örneği. AKADER. 2026;10(1). https://izlik.org/JA24XB35TJ
Chicago
Aydın, Sena. 2026. “Dijital Başarı Anlatılarında Girişimci-Benlik, Emek ve Ahlaki Meşrulaştırma: StoryBox Örneği”. Akademi Karabük Dergisi 10 (1). https://izlik.org/JA24XB35TJ.
EndNote
Aydın S (01 Ekim 2026) Dijital Başarı Anlatılarında Girişimci-Benlik, Emek ve Ahlaki Meşrulaştırma: StoryBox Örneği. Akademi Karabük Dergisi 10 1
IEEE
[1]S. Aydın, “Dijital Başarı Anlatılarında Girişimci-Benlik, Emek ve Ahlaki Meşrulaştırma: StoryBox Örneği”, AKADER, c. 10, sy 1, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24XB35TJ
ISNAD
Aydın, Sena. “Dijital Başarı Anlatılarında Girişimci-Benlik, Emek ve Ahlaki Meşrulaştırma: StoryBox Örneği”. Akademi Karabük Dergisi 10/1 (01 Ekim 2026). https://izlik.org/JA24XB35TJ.
JAMA
1.Aydın S. Dijital Başarı Anlatılarında Girişimci-Benlik, Emek ve Ahlaki Meşrulaştırma: StoryBox Örneği. AKADER. 2026;10. Available at https://izlik.org/JA24XB35TJ.
MLA
Aydın, Sena. “Dijital Başarı Anlatılarında Girişimci-Benlik, Emek ve Ahlaki Meşrulaştırma: StoryBox Örneği”. Akademi Karabük Dergisi, c. 10, sy 1, Ekim 2026, https://izlik.org/JA24XB35TJ.
Vancouver
1.Sena Aydın. Dijital Başarı Anlatılarında Girişimci-Benlik, Emek ve Ahlaki Meşrulaştırma: StoryBox Örneği. AKADER [Internet]. 01 Ekim 2026;10(1). Erişim adresi: https://izlik.org/JA24XB35TJ

Karabük Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsüne bağlı Akademi Karabük Dergisi (AKADER)  Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Legal Kod https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ kapsamında lisanslanmıştır. 

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYnktbmMtbmQucG5nIiwicGF0aCI6ImJkM2IvNTkzNi85ZWRiLzZhZGVlOWFlZGQ4NDE3Ljg5NzM2OTQ5LnBuZyIsImV4cCI6MTc5Mjk5NzMxMSwibm9uY2UiOiJmYzRjN2ZkYTA2MjJkNmNmNjY5NTBjNTE1MTg3OWNhOSJ9.nbrT9Llw6bmgc_tY6zw4RgncitHSJxi3eARQuVAhk5c