Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi

Mazlum Çelik; Gamze Ay; Kübra Özkeçeci

doi:10.32709/akusosbil.1066177

TR EN

Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi

Öz

Çalışanların örgütsel açıdan değerli ve anlamlı olduklarını düşünmeleri örgüt temelli öz saygılarının olduğunu göstermektedir. Bu sayede işyerine karşı aidiyet duygusu gelişebilir ve çalışanlarda psikolojik olarak sahiplik hissi ortaya çıkabilir. Bireyler kendileri için önemli olan farklı nitelikteki belirli öğelere yasal veya psikolojik olarak sahip olmaya çalışmaktadır. Sahiplik, öz saygıyı artırmanın bir yolu olarak görülmektedir. Bu çalışmada, örgüt temelli öz saygının psikolojik sahiplenme üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Araştırmanın yapılabilmesi için nicel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın evreni belediye çalışanlarından oluşmaktadır. Basit tesadüfi örnekleme tekniğine göre belirlenen 278 çalışandan veriler toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Pierce (1989) tarafından geliştirilen örgüt temelli öz saygı ölçeği ve Van Dyne ve Pierce (2004) tarafından geliştirilen psikolojik sahiplenme ölçeği kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler yapısal eşitlik modeli ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularından elde edilen veriler örgüt temelli öz saygının psikolojik sahiplenme üzerinde pozitif ve anlamlı yönde etkisinin olduğunu göstermektedir. Araştırma sonucu literatürdeki bulguları destekler niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Örgüt temelli öz saygı, psikolojik sahiplenme, sosyal kimlik kuramı, motivasyon

The Effect of Organization-Based Self-Esteem in Public Workers on Psychological Ownership

Öz

The fact that employees think of themselves as organizationally valuable and meaningful shows that they have organizational-based self-esteem. In this way, a sense of belonging to the workplace can develop and employees can reveal a sense of psychological ownership. Individuals try to legally or psychologically acquire certain items of a different nature that are important to them. Ownership is seen as a way to increase self-esteem. In this study, it is aimed to investigate the effect of organization-based self-esteem on psychological ownership. Quantitative research method was preferred in order to carry out the research. The universe of the research consists of municipal employees. Data were collected from 278 employees determined according to the simple random sampling technique. Organization-based self-esteem scale developed by Pierce (1989) and psychological ownership scale developed by Van Dyne and Pierce (2004) were used as data collection tools. The relationships between the variables were analyzed with the structural equation model. The data obtained from the research findings show that organization-based self-esteem has a positive and significant effect on psychological ownership. The results of the research support the findings in the literature.

Anahtar Kelimeler

Organization-based self-esteem, psychological ownership, social identity theory, motivation

Kaynakça

Alp, M. (2007). Örgütlerde psikolojik sahiplenme ve psikolojik vatandaşlık. (Yayımlanmamış yüksek Lisans tezi). Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya.
Ashforth, B. E., & Mael, F. (1989). Social identity theory and the organization. Academy of Management Review, 14(1), 20-39. doi: 10.5465/amr.1989.4278999
Avey, J. B., Avolio, B., Crossley, C., & Luthans, F. (2009). Psychological ownership: theoretical extensions, measurement, and relation to work outcomes. Published in Journal of Organizational Behavior, 30, 173-191. doi: doi.org/10.1002/job.583
Başgüt, S. (2019). Algılanan örgütsel destek ve psikolojik sahiplenme ilişkisinde örgüt temelli öz saygının rolü, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
Biçkes, D. M., Yılmaz, C., & Erdem, B. (2019). Psikolojik sahiplenme ile müşteri odaklı davranışlar arasındaki ilişkide örgüt temelli özsaygının aracılık etkisi. International Social Sciences Studies Journal, 5(48), 6114-6126. Erişim Adresi: http://hdl.handle.net/20.500.11787/3364
Bowling, N. (2010). A meta-analysis of the predictors and consequences of organization-based self-esteem. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 83, 601-626. doi: 10.1348/096317909X454382
Candan, H. (2019). Kamu çalışanlarının örgütsel bağlılıkları ile örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişkiler: Karaman örneği. Ombudsman Akademik, 5(10), 256-291. Erişim Adresi: https://search.trdizin.gov.tr/yayin/detay/355867/
Dawkins, S., Tian, A. W., Newman, A., & Martin, A. (2017). Psychological ownership: A review and research agenda. Journal of Organizational Behavior, 38(2), 163-183. doi: doi.org/10.1002/job.2057
Demirkaya, H., & Kandemir, A. Ş. (2014). 21.Yüzyılın anahtar rekabet faktörü olan psikolojik sahiplenme üzerine bir işletme incelemesi. ÇSGB Çalışma Dünyası Dergisi, 2(3), 7-21.
Ellemers, N., Kortekaas, P., & Ouwerkerk, J.W. (1999). Self categorization, commitment to the group and social self-esteem as related but distinct aspects of social identity. European Journal of Social Psychology. 29(2–3), 371–389.

Gardner, D. G., Huang, G. H., Pierce, J. L., Niu, X., & Lee, C. (2021). Not just for newcomers: Organizational socialization, employee adjustment and experience, and growth in organization‐based self‐esteem. Human Resource Development Quarterly, 33(3), 297-319. doi: 10.1002/hrdq.21458
Hogg, M. A. (2020). Social identity theory (pp. 112-138). Stanford University Press.
Hui, C., & Lee, C. (2000). Moderating Effects of OrganizationBased Self-Esteem on Organizational Uncertainty: Employee Response. Journal of Management, 26(2), 215-232. doi: 10.1177/01492063000260020
Jussila, I., Byrne, N., & Tuominen, H. (2012). Affective commitment in co-operative organizations: What makes members want to stay?. International Business Research, 5(10), 1. doi: 10.5539/ibr.v5n10p1
Kumar, J., & Nayak, J. K. (2019). Understanding the participation of passive members in online brand communities through the lens of psychological ownership theory. Electronic Commerce Research and Applications, 36. doi: 10.1016/j.elerap.2019.100859
Lawal, A. M., & Balogun, S. K. (2013). Psychological ownership, job satisfaction and gender as predictors of organizational based self-esteem among bank employees in Nigeria. Psychology and Social Behavior Research, 1(3), 70-75. doi: 10.12966/psbr.08.06.2013
Lee, J., & Suh, A. (2015). How do virtual community members develop psychological ownership and what are the effects of psychological ownership in virtual communities? Computers in Human Behavior, 45, 382-391. doi: 10.1016/j.chb.2014.12.002
Liu, J., Wang, H., Hui, C., & Lee, C. (2012). Psychological ownership: How having control matters. Journal o Management Studies, 49, 869-895. doi:10.1111/j.1467-6486.2011.01028.x
Mahsud, M., & Hao, J. (2017). Measurement and comparison of psychological ownership in public and private service organizations. In 2017 International Conference on Service Systems and Service Management (pp. 1-6). IEEE.
McAllister, D. J., & Bigley, G. A. (2002). Work context and the definition of self: How organizational care influences organization-basei self-esteem. Academy of Management Journal, 45(5), 894-904. doi: 10.5465/3069320
Mignonac, K., Herrbach, O., & Guerrero, S. (2006). The interactive effects of perceived external prestige and need for organizational identification on turnover intentions. Journal of Vocational Behavior, 69(3), 477-493. doi: 10.1016/j.jvb.2006.05.006
Ng, T. W.H, & Allen, T. D. (2018). Organizational attachment and health. Journal of Vocational Behavior, 107, 1-14. doi: 10.1016/j.jvb.2018.03.003
Otluoğlu, K., Ö. (2015). Örgütsel nedenlerle yaşanan olumsuz şokların iş performansına etkisi: Örgüt temelli öz saygının biçimlendirici değişken rolü. ODTÜ Gelişme Dergisi, 42(2), 221-246.
Pan, X. F, Qin, Q. & Gao, F. (2014). Psychological ownership, organization-based self-esteem and positive organizational behaviors. Chinese Management Studies, 8(1), 127-148. doi: 10.1108/CMS-04-2014-0088
Pick, M. (2021), "Psychological ownership in social media influencer marketing", European Business Review, 33(1). doi: 10.1108/EBR-08-2019-0165
Pierce, J. L., & Jussila, I. (2011). Psychological ownership and the organizational context: Theory, research evidence, and application. Edward Elgar Publishing.
Pierce, J. L., Gardner, D. G., Cummings, L., & Dunham, R. B. (1989). Organization-based self-esteem: Construct deﬁnition, measurement and validation. The Academy of Management Journal, 32(3), 622-848. doi: 10.5465/256437
Pierce, J.L. & Gardner, D.G. (2004), “Self-esteem within the work and organizational context: a review of the organization-based self-esteem literature”, Journal of Management, 30(5), 591-622. doi: 10.1016/j.jm.2003.10.001
Pierce, J.L., & Jussila, I. (2011), “Psychological ownership and the organizational context: theory, research evidence, and application”, new horizons in management, Edward Elgar, Cheltenham, Northampton, MA.
Pierce, L. J., Gardner, G. D., & Crowley, C. (2015). Organization-based self-esteem and well-being: empirical examination of a spillover effect. European Journal of Work and Organizational Psychology, 25(2), 181-199. doi: 10.1080/1359432X.2015.1028377
Pierce, L. J., Kostova, T., & Dirks, T. K. (2003). The state of Psychological ownership: Integrating and Extending a century of research. Rewiev of General Psychology, 7(1), 84-107. doi: 10.1037/1089-2680.7.1.84
Pierce, L., Gardner, G. D., Dunham, B. R., & Currings, L. (1993). Moderation by organization-based self-esteem of role condition-employee response relationships. Academy of Management Journal, 36(2), 271-288. doi: 10.5465/256523
Tajfel, H. (1978). The achievement of inter-group differentiation. In H. Tajfel (Ed.), Differentiation between social groups (pp. 77–100). London: Academic Press.
Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of inter-group conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The social psychology of inter-group relations (pp. 33–47). Monterey, CA: Brooks/Cole.
Turner, J. C., & Onorato, R. S. (1999). Social identity, personality, and the self-concept: A self-categorization perspective. In The Psychology of The Social Self, 11-46. Psychology Press.
Uçar, D., & Ötken, A. B. 2010. Algılanan örgütsel destek ve şirkete bağlılık: örgüt temelli öz-saygının rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(2), 85-105. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/211037
Uçar, Z. (2017). Psikolojik Sahiplenme: Örgütsel alana ilişkin bir model önerisi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(1), 167-200. doi: 10.24988/deuiibf.2017321552
Van Dyne, L., & Pierce, J. L. (2004). Psychological ownership and feelings of possession: Three field studies predicting employee attitudes and organizational citizenship behaviors. Journal of Organizational Behavior, 25(4), 439–459. doi: 10.1002/job.249
Wang, L., Huang, J., Chu, X., & Wang, X. (2010). A multilevel study on antecedents of manager voice in Chinese context. Chinese Management Studies, 4(3), 212-230. doi: 10.1108/17506141011074110
Williams, C. R., & Livingstone, L. P. (1994). Another look at the relationship between performance and voluntary turnover. Academy of Management Journal, 37(2), 269-298. doi: 10.5465/256830
Woon, W., Tan, C. L., & Nasurdin, A. M. (2017). Linking organizational climate, psychological ownership, and ıntention to stay: a proposed model. Global Business & Management Research, 9.
Yeşiltaş, M. (2012). Örgütsel özdeşleşmenin oluşmasında belirleyiciler olarak etik liderlik ve etik iklim: Otel işletmelerine yönelik bir uygulama. (Yayınlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Yeşiltaş, M. D. (2021). Burası benim! Psikolojik sahiplenmenin dinamikleri. Örgütsel Davranış, Üstün, F. ve Koca Ballı, İ. (Ed.) içinde (105-120), Detay Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Örgütsel Davranış

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mazlum Çelik
0000-0001-5021-3256
Türkiye

Gamze Ay ^*
0000-0003-1299-8552
Türkiye

Kübra Özkeçeci Bu kişi benim
0000-0003-0967-9729
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2022

Kabul Tarihi

15 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 25 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.32709/akusosbil.1066177

IZ

https://izlik.org/JA35RM36KF

APA

Çelik, M., Ay, G., & Özkeçeci, K. (2023). Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(3), 1068-1078. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1066177

AMA

1.Çelik M, Ay G, Özkeçeci K. Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi. AKÜSBD. 2023;25(3):1068-1078. doi:10.32709/akusosbil.1066177

Chicago

Çelik, Mazlum, Gamze Ay, ve Kübra Özkeçeci. 2023. “Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (3): 1068-78. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1066177.

EndNote

Çelik M, Ay G, Özkeçeci K (01 Eylül 2023) Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 3 1068–1078.

IEEE

[1]M. Çelik, G. Ay, ve K. Özkeçeci, “Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi”, AKÜSBD, c. 25, sy 3, ss. 1068–1078, Eyl. 2023, doi: 10.32709/akusosbil.1066177.

ISNAD

Çelik, Mazlum - Ay, Gamze - Özkeçeci, Kübra. “Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/3 (01 Eylül 2023): 1068-1078. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1066177.

JAMA

1.Çelik M, Ay G, Özkeçeci K. Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi. AKÜSBD. 2023;25:1068–1078.

MLA

Çelik, Mazlum, vd. “Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 3, Eylül 2023, ss. 1068-7, doi:10.32709/akusosbil.1066177.

Vancouver

1.Mazlum Çelik, Gamze Ay, Kübra Özkeçeci. Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi. AKÜSBD. 01 Eylül 2023;25(3):1068-7. doi:10.32709/akusosbil.1066177

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International

Kamu Çalışanlarında Örgüt Temelli Öz Saygının Psikolojik Sahiplenme Üzerine Etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

The Effect of Organization-Based Self-Esteem in Public Workers on Psychological Ownership

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster