Kaynaştırmada Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerilerini Değerlendirme Ölçeklerinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Bu çalışmada kaynaştırmada yaşanan sorunlar ve çözüm önerilerini değerlendirme ölçeklerinin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışma 2019-2020 eğitim öğretim yılında Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi/özel kurumlarında görev yapan 13 okul yöneticisi, 218 öğretmen ve 15 rehberlik öğretmeni olmak üzere toplam 246 kişi ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu”, “Kaynaştırmada Yaşanan Sorunları Değerlendirme Ölçeği (Sorunlar)” ve “Başarılı Kaynaştırma İçin Çözüm Önerilerini Değerlendirme Ölçeği (Çözüm Önerileri)” kullanılmıştır. Her iki ölçek için yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi uygulanmış, kriter geçerliği için de literatürde bulunan Kaynaştırma Uygulamalarının Başarısını Etkileyen Etmenler Ölçeği (KUBEE) ve OSB Olan Öğrencilerin Katıldıkları Başarılı Kaynaştırma/Bütünleştirme Yoluyla Eğitim Uygulamalarını Etkileyen Faktörler Ölçeği (OBKEFÖ) ölçekleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda her iki ölçeğin de iki alt faktörünün olduğu belirlenmiştir. Ölçeklerin güvenirlik katsayıları hesaplanmış, Sorunlar Ölçeği toplam iç tutarlık katsayısının (α= .90), Öğretmen Faktörü alt boyutu (α= .79) ve Öğretmen Dışı Faktörler alt boyutunun (α= .91) olduğu, Çözüm Önerileri Ölçeğinin ise toplam (α= .93), Eğitim Faktörü alt boyutu (α= .83) ve Eğitimi Dışı Faktörler alt boyutunun (α= .93) olduğu tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeklerin toplam ve tüm alt boyutlarında yüksek düzeyde güvenilir olduğu, kullanılabilir olduğu ve ayırt etme güçlerinin oldukça yüksek olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
kaynaştırma/bütünleştirme, sorunlar ve çözüm önerileri, ölçek geliştirme
Kaynakça
- Ahmetoğlu, E., Burak, Y., & Acar, İ.H. (2019). Otizmli Öğrencilerin Katıldıkları Başarılı Kaynaştırma/Bütünleştirme Yoluyla Eğitim Uygulamalarına İlişkin Öğretmenlerin Algıları. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 501-514. DOI: 10.32709/akusosbil.465601
- Ahmetoğlu, E., Ünal, A.M., & Ergin, D.Y. (2016). Kaynaştırma Uygulamalarının Başarısını Etkileyen Etmenler Ölçeği’nin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2). 167-175.
- Albez, C., & Ada, Ş. (2018). Okul-aile ortaklığı: güçlükler, beklentiler, gereksinimler, öneriler. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 5(2), 1-18.
- Armstrong, F., Armstrong, D., & Barton, L. (2016). Inclusive education: Policy, contexts and comparative perspectives. Routledge.
- Ataman, A. (2017). Özel gereksinimli çocuk. Ayşegül Ataman (Edit.) Temel eğitim öğretmenleri için kaynaştırma uygulamaları ve özel eğitim. Ankara: 4. Baskı, Vize Yayıncılık.
- Atıcı, R. (2014). Kaynaştırma öğrencilerinin okul hayatinda yaşadiği zorluklar. Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 9 (5), 279-291.
- Atkın, N. (2013). Kaynaştırma. Hasan Avcıoğlu (Editör), İlköğretimde özel eğitim. 3. Basım, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
- Bakkaloğlu, H., Yılmaz, B., Altun-Könez, N., & Yalçın, G. (2018). Türkiye’de okul öncesi kaynaştırma konusunda yapılan araştırmalar bize neler söylüyor? İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 119-150.
- Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
- Batu, E. S. & Kırcaali-İftar, G. (2011). Kaynaştırma, Kök Yayıncılık, 6. Basım: Ankara.