Depicting Suffering in the Syrian War Novel: A Case Study of Khalid Khalifa's Death is Hard Work

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 2, 166 - 179, 28.12.2025

Khansa Alhamad

Öz

Death, which has dominated the Syrian tragedy from its beginning, created a new method for Syrian writers to narrate this ongoing catastrophe. The authors conveyed this tragedy by depicting and reflecting the painful details that were further deepened by the scars and marks left by the war. In his novel (Death Is a Hard Work / al-Mawt Amal Shaq), the Syrian novelist Khalid Khalifa embodies the years of the tragedy, and the pains of death intensified by war. The pages of the novel are filled with scenes that demonstrate the author's mastery in depicting the suffering that Syrians still live through daily. By reflecting reality as it is, Khalifa directly transports the reader into the gloomy atmosphere of Syria, which has been worn down and devastated by war in recent years. This novel is considered one of the most important literary works addressing the Syrian war and its repercussions on people. The plot revolves around a arduous journey undertaken by three siblings to transport their deceased father's body from the countryside of Damascus to their village in the countryside of Aleppo. Although stemming from a simple idea, this journey through fragmented roads and territories controlled by different factions presents an intense and complex portrayal of the Syrian tragedy. The novel powerfully processes this portrayal by focusing on several main axes.

Anahtar Kelimeler

Literature , War , Novel , Death , Khalid Khalifa.

Suriye Savaş Romanında Acının Temsili: Halit Halife’nin Ölüm Zor Bir İş Romanı Örneği

Öz

Suriye trajedisine başından beri hâkim olan ölüm, Suriyeli yazarlar için süregelen bu felaketi anlatmanın yeni bir yöntemini oluşturdu. Yazarlar, savaşın yarattığı izler ve işaretlerle daha da derinleşen acı detayları betimleyip yansıtarak bu trajediyi aktardılar. Suriyeli romancı Halit Halife, (Ölüm Zor Bir İş/ el-Mevt ‘Amel Şâk) adlı romanında, trajedinin yıllarını ve savaşla ağırlaşan ölüm acılarını somutlaştırmıştır. Romanın sayfaları, yazarın Suriyelilerin şu anda hâlâ her gün yaşamakta olduğu ıstırabı tasvir etmedeki ustalığını sergileyen sahnelerle doludur. Halife, gerçekliği olduğu gibi yansıtarak okuyucuyu, son yıllarda savaşla yıpratılıp harap edilmiş olan Suriye'nin o karamsar atmosferine doğrudan ztaşır. Bu roman, Suriye savaşını ve onun insan üzerindeki yansımalarını ele alan en önemli edebi eserlerden biri sayılmaktadır. Olay örgüsü, üç kardeşin, ölen babalarının cenazesini Şam kırsalından Halep kırsalındaki köylerine götürmek için çıktıkları zorlu bir yolculuk etrafında şekillenir. Parçalanmış yollar ve farklı tarafların kontrolündeki arazilerden geçen bu yolculuk, basit bir fikirden yola çıkmasına rağmen, Suriye trajedisinin yoğun ve karmaşık bir tablosunu sunar. Roman, bu tabloyu birkaç ana eksene odaklanarak güçlü bir biçimde işlemektedir.

Anahtar Kelimeler

Edebiyat , Savaş , Roman , Ölüm , Halit Halife.

Kaynakça

• Arap Demokratîk Merkezî, “El-Ezimetü’s-Sûriyye 2011-2022 ve’s-Sırau’l-İklimiyyu ve’d-Devliyyu fî’l-Mıntıka: Dirâsetün fî’l-Usûli ve Aliyyâti İdâreti’s-Sıra”. Erişim 1 Eylül 2025. https://democraticac.de/?p=87505
• Dufoa, Stifan. Siyâsâtü’l-Muhacer. Paris: el-Matbû‘âtu’l-Câmi‘iyye, 2002.
• el-Enî, Nevvar. “Hâlid Halîfe... Râviyetü’l-Mevti ve’l-Elâm li-Sûriye”. el Kudüs el Arabî. Erişim 10 Eylül 2025. https://www.alquds.co.uk/
• Emcûd, Gazlân. “el-Mesğabe... Rivâyetün Arabiyyetün ani’t-Trâcediyyâti’s-Sûriyyeti li’l-Kâtibi Sâiri’n-Nâşif.” En-nas Niyuz 91 (2021),70-79.
• er-Riyâhî, Kemal. “el-Mevtu Amel Şâk: Rivâyetün Tülahhisü’l-Mihnete’s-Sûriyye”. el-Cezîre. Erişim 10 Eylül 2025. https://www.aljazeera.net/culture/2016/1/5/
• Halîfe, Halid. el-Mevtu Amel Şâk. Beyrut: Hâşet Antûân, 2016.
• Horrem, Mehdi Yezdânî. “Edebiyatün fî Muvâceheti’l-Harb Ahyâün ilâ’l-Ebed.” el-İnsânî 54 (2018) 35-46.
• Hüseyn, Serkut Hemâ, “Azîmetü Hayâdiyeti’l-Edeb fî Zemâni’l-Harb”, el-İnsânî 61 (2022), 25-33.
• Kınṭâr, Seyfuddîn. el-Edebu’l-‘Arabiyyü’s-Sûrî Ba‘de’l-İstiḳlâl. Dımaşk: Vizâretü’s-Sekāfe, 1997.
• Mecdûlîn, Şerefetin. “el-Harâbü’l-Müterahhilü Beyne’l-Mektûbi ve’l-Bsariyyi: İbrâhîmu’l-Cebîn ve Ahmedu Kulîç.” Rtûş 77 (2019),129-143.
• Savvâf, Nûreddîn. el-Ğurfetü’l-Beydâ. Beyrut: Dârü’t-Tenvîr, 2021.
• Vezîn, Abdo. “Meâsîyu’l-Harbi’s-Sûriyyeti Esferet an Hamsîne Rivâyeten ve Şekkelet Müfterakan fî Târîhi’l-Edebi’l-Hadîs.” Independent Arabia (12 Mart 2019), 11-12. https://www.independentarabia.com/node/12136/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9/%D9%85%D8%A2%D8%B3%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A3%D8%B3%D9%81%D8%B1%D8%AA-%D8%B9%D9%86-50-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%B4%D9%83%D9%91%D9%84%D8%AA-%D9%85%D9%81%D8%AA%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%8B-%D9%81%D9%8A-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AF%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB
• Yârd, Nâzik Sâbâ. Edebu’l-Muhâcer: Dirâse fî Udebâi’l-‘Arab fî Emrîkâ. Beyrut: Dâru’n-Nehâr, 2002.