Türk Mutfak Kültürü ve Çorbalar: Gaziantep Örneği
Öz
Türk mutfak kültürü yüzlerce yıllık bir geçmişin birikimi ile zenginleşerek günümüze kadar ulaşmıştır. Tarihsel süreçte farklı bölgelerde yaşamını sürdüren Türk toplumunun yeme içme alışkanlıkları, göçebe yaşam biçimi ve yerleşik hayatın izlerini taşıyan Türk mutfak kültürü birçok toplumu etkilediği gibi birçok toplumdan da etkilenmiştir. Yemeklerin hazırlanış biçimlerinin coğrafya, iklim, inanç gibi unsurlardan etkilendiği düşünüldüğünde içerik, hazırlanış ve sunuluş biçimlerinin de farklı etkenler ile şekillendiğini söylemek mümkündür. Çalışmada Türk mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Gaziantep mutfağında yer alan çorbalar incelenmiştir. Gaziantep mutfağı üzerine yazılmış yemek kitaplarında yer alan çorba tariflerindeki farklılıklar ve benzerlikler irdelenerek Gaziantep’te hazırlanan çorbaların içerik ve sunumları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada döküman analizi yönteminden yararlanılmıştır. Bu bağlamda çalışmada içerisindeki malzemeler ve servis şekilleri yemek kitaplarından derlenen, Gaziantep mutfağında en fazla yapıldığı gözlemlenen on iki çorba çeşidi incelenmiştir. Çalışma sonucunda çorbaların tariflerinde bir tutarlılık olmadığı ve genellikle bakır kaplarda üzerine kızgın yağ dökülerek sunumunun yapıldığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aintab Gaziantep Yöresel Yemekleri (2018). Şirinli (muni) çorba. https://www.facebook.com/1406531516330815/posts/1937660306551264/
- Akman, M., Şeker, E., Çetinkaya, A. Ş., Kozak, İ., & Yardımcı, P. (2001). Silifke yöresi geleneksel yemeklerinin tespiti ve Türk mutfağına kazandırılması. K. Toygar içinde, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar (s. 9-54). Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.
- Aksoy, M., & Tatlı, T. (1998). Hatay yemek kültürü ile il merkezindeki dini grupların beslenme alışkanlıkları. K. Toygar içinde, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar (s. 7-18). Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.
- Arlı, M., & Gümüş, H. (2007). Türk mutfak kültüründe çorbalar. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, (s. 143-158). Ankara.
- Arslan, P. (1997). Toplumun geleneksel yemek kültürünün değişimi-hızlı hazır yemek sistemine (fast food) geçiş. K. Toygar içinde, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar (s. 29-34). Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.
- Artun, E. (1998). Adana mutfak kültürü. K. Toygar içinde, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar (s. 19-52). Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.
- Azadovski, M. (2002). Sibirya'dan bir masal anası. Ankara: Kültür Bakanlığı.
- Baysal, A. (1997). Türk mutfağında mercimek ve nohut yemekleri. K. Toygar içinde, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar (s. 49-55). Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.
- Baysal, A. (2000). Türk ve Çin mutfağının karşılaştırılması. K. Toygar içinde, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar (s. 27-33). Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.
- Berik, N., Çankırılıgil, E. C., Ormancı, H. B., & Akyıldız, A. (2022). Çanakkale Boğazı’ndan toplanan deniz marulu (Ulva rigida)’nun mevsimsel besin içeriğinin belirlenerek salata ve çorba olarak değerlendirilmesi. Food&Health, 8(2), s. 127-140.
