İLKOKUL VE ORTAOKUL ÖĞRETMENLERİNİN ÇOKKÜLTÜRLÜ EĞİTİM TUTUMLARI VE DEMOKRATİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ
Öz
Bu çalışmada; ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin çokkültürlü eğitim tutumları ve demokratik tutumlarının cinsiyet, yaş, branş, kıdem, okul türü, yerleşim yeri değişkenlerine göre incelenmesi, çokkültürlü eğitim tutumları ile demokratik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli içinde yer alan tesadüfi olmayan örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Sivas il merkezinde MEB’e bağlı 10 ilkokul ve 8 ortaokul olmak üzere toplamda 18 farklı okulda görev yapmakta olan, 118’i bayan, 120’si erkek 238 öğretmen oluşturmaktadır. Bu öğretmenlerin branş dağılımı; 99 Sınıf, 29 Türkçe, 29 Matematik, 26 Fen ve Teknoloji, 19 Sosyal Bilgiler, 18 İngilizce, 11 Rehberlik ve 7 Beden Eğitimi şeklinde oluşmuştur. Araştırmada Yazıcı, Başol ve Toprak (2009) tarafından geliştirilen “Öğretmenler İçin Çokkültürlü Eğitim Tutumu Ölçeği” ve Gözütok (1995) tarafından geliştirilen “Öğretmen Demokratik Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde; Kolmogorov-Smirnov (K-S), Aritmetik Ortalama, Standart Sapma, Bağımsız T Testi, Anova, Spearman Brown Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Öğretmenlerin çokkültürlü eğitim tutumlarının cinsiyet, branş ve okul türü değişkenlerine göre, demokratik tutumlarının ise cinsiyet, yaş, branş, kıdem, okul türü ve yerleşim birimi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin çokkültürlü eğitim tutumları ve demokratik tutumları arasındaki korelasyona bakılmış ve negatif yönde zayıf bir ilişkinin bulunduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkalın, M. (2010). Sosyal bilgiler eğitiminde yeni yaklaşımlar: çokkültürlü ve küresel eğitim. İlköğretim Online, 9(3), 1226-1237.
- Adamou, T. M. (2003). Multicultural education and democratic enhancement. Paper Presented in The Annual Meeting of the American Political Science Association. August 28-31, Philadelphia.
- APA (2002). Guidelines on multicultural education, training, research, practice, and organizational change for psychologists. Web: http://www.apa.org/pi/oema/resources/policy/multicultural-guidelines.aspx adresinden 18 Aralık 2016’da alınmıştır.
- Atasoy, A. (1997). İlköğretim ikinci kademede demokrasi eğitimi ve ilköğretim ikinci kademe öğretmen ve öğrencilerinin demokratik tutum ve davranışlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Aydemir, H. ve Aksoy, N. D. (2010). Eğitim fakültesi öğrencilerinin demokratik tutumlarının bazı değişkenlerle ilişkisi: Malatya örneği. The relatıonshıp of democratıc attıtudes of the students at the faculty of educatıon wıth some. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 265-279.
- Banks, J.A. ve Banks, C.A.M. (1993). Multicultural education: ıssues and perspectives (2nd ed.). Boston: Allyn and Bacon.
- Banks, J. A. (1997). Educating citizens ın a multicultural society. New York: Teachers CollegePress.
- Banks, J. A., Cookson, P., Gay, G., Hawley, W. D., Irvine, J. J., Nieto, S. ve Stephan, W. G. (2001). Diversity within unity: Essential principles for teaching and learning in a multicultural society. The Phi Delta Kappan, 83(3), 196-203.
- Banks, J.A. (2010). Multicultural education characteristics and goals (Ed. James A. Banks, Cherry A. McGee Banks) Multicultural Education: Issues and Perspectives (Sevent Edition). Web: https://prezi.com/p3ke1vqp84ip/multicultural-education-characteristics-and-goals/, adresinden 18 Aralık 2016’da alınmıştır.
- Başbay, A. ve Bektaş, Y. (2009).Çokkültürlülük bağlamında öğretim ortamı ve öğretmen yeterlilikleri. Eğitim ve Bilim, 34 (152), 30-43.