Gönderilen tüm makaleler orijinal, yayınlanmamış ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmamalıdır. İlk olarak gönderilen makaleler Turnitin programı ile intihal için kontrol edilir. %20'den fazla benzerlik olan makaleler reddedilir. Her bir makale editörlerden biri ve en az iki hakem tarafından çift kör değerlendirmeden geçirilir. İntihal, duplikasyon, sahte yazarlık/inkar edilen yazarlık, araştrma/veri fabrikasyonu, makale dilimleme, dilimleyerek yayın, telif hakları ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesi, etik dışı davranışlar olarak kabul edilir.
Kabul edilen etik standartlara uygun olmayan tüm makaleler yayından çıkarılır. Buna yayından sonra tespit edilen olası kuraldışı, uygunsuzluklar içeren makaleler de dahildir.
GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, Yayın Etiği Komitesinin (Committee on Publication Ethics-COPE) belirlediği etik standartları benimsemektedir. Yayın ve bilim etiği konularında COPE’un (https://publicationethics.org/) etik standartları temel alınır.
Araştırma Etiği
Dergi araştırma etiğinde en yüksek standartları gözetir ve aşağıda tanımlanan uluslararası araştırma etiği ilkelerini benimser. Makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.
- Araştırmanın tasarlanması, tasarımın gözden geçirilmesi ve araştırmanın yürütülmesinde, bütünlük, kalite ve şeffaflık ilkeleri sağlanmalıdır.
- Araştırma ekibi ve katılımcılar, araştırmanın amacı, yöntemleri ve öngörülen olası kullanımları; araştırmaya katılımın gerektirdikleri ve varsa riskleri hakkında tam olarak bilgilendirilmelidir.
- Araştırma katılımcılarının sağladığı bilgilerin gizliliği ve yanıt verenlerin gizliliği sağlanmalıdır. Araştırma katılımcıların özerkliğini ve saygınlığını koruyacak şekilde tasarlanmalıdır.
- Araştırma katılımcıları gönüllü olarak araştırmada yer almalı, herhangi bir zorlama altında olmamalıdırlar.
- Katılımcıların zarar görmesinden kaçınılmalıdır. Araştırma, katılımcıları riske sokmayacak şekilde planlanmalıdır.
- Araştırma bağımsızlığıyla ilgili açık ve net olunmalı; çıkar çatışması varsa belirtilmelidir.
- Deneysel çalışmalarda, araştırmaya katılmaya karar veren katılımcıların yazılı bilgilendirilmiş onayı alınmalıdır. Çocukların ve vesayet altındakilerin veya tasdiklenmiş akıl hastalığı bulunanların yasal vasisinin onayı alınmalıdır.
- Çalışma herhangi bir kurum ya da kuruluşta gerçekleştirilecekse bu kurum ya da kuruluştan çalışma yapılacağına dair onay alınmalıdır.
- İnsan öğesi bulunan çalışmalarda, “yöntem” bölümünde katılımcılardan “bilgilendirilmiş onam” alındığının ve çalışmanın yapıldığı kurumdan etik kurul onayı alındığı belirtilmesi gerekir.
Veri Paylaşımı ve Tekrarlanabilirlik Politikası
Dergi, akademik araştırmalarda şeffaflığı, tekrarlanabilirliği ve sorumlu veri paylaşımını teşvik eder. Editoryal değerlendirme sürecinde, yayım sonrasında araştırma bulgularının doğrulanabilmesi ve tekrarlanabilirliğinin sağlanabilmesi amacıyla yazarlardan ham veriler, yöntemsel ayrıntılar veya tamamlayıcı materyaller talep edilebilir. Yazarların, mümkün olduğu durumlarda araştırma verilerini açık erişime sunmaları teşvik edilir; ayrıca verilerin herkese açık olup olmadığı, makul talep üzerine erişilebilirliği ya da etik, hukuki veya gizlilik gerekçeleriyle kısıtlı olup olmadığına ilişkin bir Veri Uygunluk Beyanı sunmaları istenebilir. Veri paylaşımının sınırlı olduğu durumlarda, veriye erişim koşullarının açık ve net biçimde belirtilmesi beklenir. Veri uydurma, veri tahrifatı veya seçici veri sunumu kesinlikle yasaktır ve ağır bir yayın etiği ihlali olarak değerlendirilir.
Yazarların Sorumluluğu
Makalelerin bilimsel ve etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır. Yazar makalenin orijinal olduğu, daha önce başka bir yerde yayınlanmadığı ve başka bir yerde, başka bir dilde yayınlanmak üzere değerlendirmede olmadığı konusunda teminat sağlamalıdır. Uygulamadaki telif kanunları ve anlaşmaları gözetilmelidir. Telife bağlı materyaller (örneğin tablolar, şekiller veya büyük alıntılar) gerekli izin ve teşekkürle kullanılmalıdır. Başka yazarların, katkıda bulunanların çalışmaları ya da yararlanılan kaynaklar uygun biçimde kullanılmalı ve referanslarda belirtilmelidir.
Gönderilen makalede tüm yazarların akademik ve bilimsel olarak doğrudan katkısı olmalıdır, bu bağlamda “yazar” yayınlanan bir araştırmanın kavramsallaştırılmasına ve dizaynına, verilerin elde edilmesine, analizine ya da yorumlanmasına belirgin katkı yapan, yazının yazılması ya da bunun içerik açısından eleştirel biçimde gözden geçirilmesinde görev yapan birisi olarak görülür. Yazar olabilmenin diğer koşulları ise, makaledeki çalışmayı planlamak veya icra etmek ve / veya revize etmektir. Fon sağlanması, veri toplanması ya da araştırma grubunun genel süpervizyonu tek başına yazarlık hakkı kazandırmaz. Yazar olarak gösterilen tüm bireyler sayılan tüm ölçütleri karşılamalıdır ve yukarıdaki ölçütleri karşılayan her birey yazar olarak gösterilebilir. Yazarların isim sıralaması ortak verilen bir karar olmalıdır. Tüm yazarlar yazar sıralamasını Telif Hakkı Anlaşması Formunda imzalı olarak belirtmek zorundadırlar.
Yazarlık için yeterli ölçütleri karşılamayan ancak çalışmaya katkısı olan tüm bireyler “teşekkür / bilgiler” kısmında sıralanmalıdır. Bunlara örnek olarak ise sadece teknik destek sağlayan, yazıma yardımcı olan ya da sadece genel bir destek sağlayan, finansal ve materyal desteği sunan kişiler verilebilir.
Bütün yazarlar, araştırmanın sonuçlarını ya da bilimsel değerlendirmeyi etkileyebilme potansiyeli olan finansal ilişkiler, çıkar çatışması ve çıkar rekabetini beyan etmelidirler. Bir yazar kendi yayınlanmış yazısında belirgin bir hata ya da yanlışlık tespit ederse, bu yanlışlıklara ilişkin düzeltme ya da geri çekme için editör ile hemen temasa geçme ve işbirliği yapma sorumluluğunu taşır.
Editoryal Bağımsızlık ve Tarafsızlık
Derginin Yayıncısı ile Baş Editörü aynı kişi olmakla birlikte, editoryal süreçler bağımsızlık, tarafsızlık ve çıkar çatışmasından kaçınma ilkeleri doğrultusunda, açıkça tanımlanmış bir çerçevede yürütülmektedir. Baş Editör’ün temel sorumluluğu; dergiye gönderilen makalelerin ilk ön değerlendirmesini yapmak, makalelerin derginin kapsamı ve yayın politikalarına uygunluğunu denetlemek ve uygun bulunan çalışmaları ilgili Alan Editörlerine sevk etmek veya gerekçelendirilmiş durumlarda (örneğin; makalenin açıkça kapsam dışı olması, temel yöntemsel veya etik gereklilikleri karşılamaması ya da derginin yayın politikalarını ihlal etmesi gibi) editoryal ön reddi (desk rejection) uygulamaktır.
Baş Editör, rutin olarak hakem seçimi, hakemlik yönetimi veya bilimsel değerlendirme kararlarının oluşturulması süreçlerine dâhil olmaz. Kişisel, kurumsal veya akademik çıkar çatışması doğurabilecek durumlarda Baş Editör, ilgili makalenin editoryal sürecinden tamamen çekilir. Baş Editör’ün müdahalesi; hakem raporları arasındaki ciddi çelişkiler, etik ihlal iddialarının doğrulanması, resmî itirazlar veya süreçsel uyuşmazlıklar gibi istisnai durumlarla sınırlıdır ve bu müdahaleler Committee on Publication Ethics (COPE) ilkeleri doğrultusunda yürütülür. Bu yönetişim yapısı, editoryal kararların şeffaf, bağımsız ve bireysel etkiden arınmış şekilde alınmasını güvence altına almayı amaçlamaktadır.
Alan Editörleri ve Hakemlerin Sorumlulukları
Alan Editörleri, kendilerine atanan makalelerin bilimsel değerlendirme süreçlerinden sorumludur. Bu kapsamda Alan Editörleri; bağımsız ve yeterli nitelikte hakemleri seçer, çift kör hakemlik sürecini yürütür, hakem raporlarını değerlendirir ve bu raporlara dayanarak editoryal önerilerini oluşturur. Alan Editörleri, değerlendirme sürecinin adil, gizli ve tarafsız biçimde yürütülmesini sağlamakla yükümlüdür.
Çıkar çatışmalarını önlemek ve etik standartları korumak amacıyla, dergi politikası yazarlarla aynı kurumda çalışan hakemlerin atanmasını yasaklar. Alan Editörleri, hakem seçimi sırasında bu tür atamalardan kaçınmak için gereken özeni göstermelidir. Hakemler, değerlendirme davetini kabul etmeden önce kurumsal, mali, kişisel veya mesleki herhangi bir çıkar çatışmasını beyan etmekle yükümlüdür. Hakem, daveti kabul ettikten sonra ilişkili bir çıkar çatışmasını fark ederse veya editöryal ekip sonradan daha önceden beyan edilmemiş bir çakışma tespit ederse (örneğin hakemin yazarlarla aynı bölüm veya kurumda çalıştığının anlaşılması), hakem derhal görevden çekilmelidir ve editöre durumu bildirmelidir; mevcut ise sunulmuş değerlendirme sürecine dâhil edilmez ve yerine bağımsız yeni bir hakem atanır.
Hakemler değerlendirmelerini nesnel ve bilimsel ölçütlere dayalı olarak, gizlilik ilkelerini gözeterek gerçekleştirmelidir. Hakemler, olası etik ihlaller (intihal, veri tahrifatı, tekrar yayın gibi) tespit ettiklerinde derhal editöre bildirmekle yükümlüdür. Konu hakkında yeterli uzmanlığa sahip olmadığını veya istenen süre içinde değerlendirmeyi tamamlayamayacağını düşünen hakemler, daveti derhal reddetmelidir.
Şikâyetler ve İtirazlar Politikası
Dergi, editoryal kararlar, hakem değerlendirme süreçleri ve yayın etiğine ilişkin şikâyet ve itirazların ele alınması için şeffaf, adil ve sistematik bir mekanizma yürütmektedir. Yazarlar, editör veya hakem kararlarına yönelik itirazlarını, kararın kendilerine bildirilmesini takiben makul bir süre içerisinde, gerekçeli ve kanıta dayalı bir açıklama ile derginin resmî iletişim kanalları üzerinden Editörler Kuruluna iletebilirler; bu itirazlar öncelikle Baş Editör tarafından incelenir ve gerekli görülen durumlarda ilk kararda yer almamış bağımsız bir Editörler Kurulu üyesinin görüşüne başvurulabilir. Editoryal uygulamalara, hakemlik sürecinin bütünlüğüne veya olası etik ihlallere ilişkin şikâyetler, Committee on Publication Ethics (COPE) ilke ve yönergeleri doğrultusunda değerlendirilir ve tüm şikâyet ile itirazlar gizlilik, tarafsızlık, nesnellik ve çıkar çatışmasından kaçınma ilkeleri çerçevesinde ele alınır.
Makale Değerlendirme Süreci
Araştırmacılar tarafından gönderilen bir eser, gönderim tarihinden itibaren 7 gün içinde dergi sekreteri tarafından eserin, başlık sayfasının, telif sözleşmesinin ve hizmet ücreti dekontunun eksiksiz ve düzgün bir şekilde gönderilip gönderilmediği yönünden incelenir. İstenilen bu dosyalar eksiksiz ve düzgün bir şekilde gönderilmiş ise eser; ikinci aşamada derginin yazım kurallarına (makale şablonuna) uygun olup olmadığı yönünden değerlendirilir. Bu süreçte eser yazım kurallarına uygun değilse yazara iade edilir. Eser yazım kurallarına uygun ise şablona uygun bir şekilde gönderilip gönderilmediği yönünden değerlendirilir. Şayet eser şablona uyarlanıp gönderilmemiş ise değerlendirme sürecine alınmaz. Bu süreçte araştırmacının derginin belirlediği şartlara uygun bir şekilde sisteme eseri yüklemesi beklenir. Eser şablona uygun bir şekilde hazırlanıp gönderilmiş ise son aşamada eserin derginin yayın ilkeleri, yazım kuralları, öz, abstract, extented abstract, kaynakça gösterimi vb. yönlerden incelenir. Eserde bu ayrıntılara yönelik bir sorun varsa yazarın bu hususları tamamlaması istenir ve verilen süre içerisinde eksiksiz bir şekilde yeniden eseri göndermesi istenir. Son olarak her açıdan incelenen eserin benzerlik raporu sekreter tarafından alınarak yüklemesi gerçekleştirilir. Eserler ön kontrol ve daha sonra değerlendirme aşamasına geçirilebilmesi için editöre sevki sağlanır.
Tüm bu aşamaları geçen eserler, 7 gün içinde editör ve yardımcı editörler tarafından ön kontrolleri gerçekleştirilerek (editör veya editör yardımcıları dergi yayın politikaları doğrultusunda, reddedebilir) eserin konusuna göre değerlendirme aşamasına geçilmesi için alan editörüne sevk edilir. Eser alan editörleri tarafından bilimsel yeterliliğinin denetlenmesi amacıyla 7 günlük süre içerisinde eserde bazı düzeltmeler yapılması için yazara yönlendirilebilir ya da eserin hakem değerlendirme süreci için yeterli olduğunu benimseyerek esere uygun iki hakeme değerlendirmeleri için gönderilir. Hakemlerin değerlendirme süreleri, değerlendirme talebinin hakem tarafından kabul etmesinden sonra 15 gündür. Bu süre zarfında hakemlik görevini tamamlamayan bir hakem olursa ilgili hakeme değerlendirmeyi tamamlaması için 7 günlük ek süre verilebilir. Bu süre zarfında hakem görevini yerine getirmezse yerine yeni bir hakem ataması yapılır. En az iki hakemden gelen raporlar olumlu ise eser yayın aşamasına alınır. Bu süre zarfında eserin birden fazla olacak biçimde hakemler tarafından tekrardan değerlendirilmesi söz konusu olabilir. Bu süreç hakemler tarafından verilen minör/majör düzeltmelerin hakemler tarafından kabul kararı işaretlenene kadar sürdürülmektedir. Hakem raporlarından biri olumlu diğeri olumsuz ise, eser alan editörü ve editör tarafından yayın sürecine devam edip etmeyeceği yönünden değerlendirilerek karar verilebilir. Hakem raporlarının yetersiz ve tatmin etmekten uzak olması hallerinde de yine eserle ilgili son karar alan editörü tarafından verilir. Tüm bu aşamalardan geçen bir eser en yakın sayıda yayınlanmak ya da erken görünüme alınmak üzere yayın editörüne yönlendirilir. Yayın editörü eserin Türkçe ise genişletilmiş İngilizce özetini ve İngilizce özetini denetleme sorumluluğunu üstlenir. Ayrıca eserin anahtar kelime sayısını ve hem Türkçe hem de İngilizce özetlerdeki kelime sayılarını denetlemekte yayın editörünün görevleri arasındadır. Bu denetimlerin sonunda eser, ilgili sayıda yayınlanması ve son düzenlemelerin yapılması amacıyla yayın editörünün belirleyeceği mizanpaj editörüne yönlendirilir. Mizanpaj editörü eseri dergi yazım kuralları ve yazım biçimleri açısından düzenleyerek, gerek gördüğü durumlarda sorumlu yazarla gerekli düzeltme ve düzenlemeleri yaparak görevini tamamlar. Tüm düzenlemelerin tamamlanmasıyla birlikte editör tarafından eserin DOI numarası alınarak ilgili sayıda yayınlanmak ya da erken görünüme alınmak üzere yönlendirilmesi gerçekleştirilir. Yazar derginin ilgili sayısının yayın tarihine kadar, her durumda ve tüm değerlendirme süreçlerinde, isterse makalesini geri çekme hakkına sahiptir. Ancak bu durumu dergiye bildirmesi gerekir.
Yayın Sonrası Tartışma ve Akademik Diyalog Politikası
Dergi, yayımlanmış çalışmalarla ilgili yapıcı akademik tartışmaları ve bilimsel geri bildirimleri destekler; okuyucular, yayımlanan makalelere ilişkin yorum, eleştiri veya bilimsel değerlendirmelerini dergi editörlüğüne iletebilir ve yayın sonrasında gündeme gelen, bilimsel açıdan önemli görülen hususlar editoryal yanıt, düzeltme, endişe bildirimi (expression of concern) veya geri çekme gibi işlemlerle COPE yönergeleri doğrultusunda ele alınabilir. Dergi, yayın sonrası tartışmaları akademik nezaket, bilimsel nitelik ve etik ilkeler çerçevesinde yürütme ve gerekli durumlarda düzenleme hakkını saklı tutar.
Değerlendirme Sürecine Müdahale ve Kayırmacılık Taleplerine İlişkin Uyarı!
Dergimize gönderilen eserlerin tüm süreçleri (ön kontrol, editöryal değerlendirme, hakem değerlendirmesi ve yayın kararı) tamamen nesnel, bilimsel ve etik ilkelere uygun biçimde yürütülmektedir. Bu sürecin her aşamasında şeffaflık ve tarafsızlık ilkeleri esas alınmaktadır.
Bu kapsamda:
Dergi editörleri, yayın kurulu üyeleri ya da hakemlerle kişisel veya kurumsal tanışıklık yoluyla sürece müdahale etmeye yönelik her türlü talep, açık veya örtük biçimde dile getirilmiş olsa dahi, ciddi bir etik ihlal olarak kabul edilecektir.
Bir eserin, doçentlik başvurusu ya da benzeri akademik süreçlere yetiştirilmesi amacıyla değerlendirme sürecinin hızlandırılmasına yönelik talepler, süre dolmadan yapılan tüm müdahale girişimleriyle birlikte, eserin hangi aşamada olduğuna bakılmaksızın derhal yazara iade edilmesine neden olacaktır.
Kayırmacılık talebi içeren ya da buna yönelik imada bulunan yazar, aracı kişi ya da kurumlar hakkında durum, gerekçeleriyle birlikte Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) dâhil ilgili otoritelere bildirilecektir.
Dergideki tüm değerlendirme süreçleri, belirlenmiş süreler dahilinde işlemektedir. Bu süreler dışında, örneğin hakem süreci tamamlanmadan önce “ne zaman sonuçlanır”, “yetişir mi” gibi yönlendirme amaçlı sorularla sürece müdahale edilmeye çalışılması, etik dışı bir davranış olarak değerlendirilir.
Dergi istatistikleri ortalama süreleri yansıtan genel bilgilerdir. İlgili verilerin yanlış anlaşılması ya da kişisel değerlendirme süreçleriyle bağdaştırılması bu sürece yönelik bir müdahale biçimi olarak değerlendirilecektir.
Bu tür müdahalelere ve etik dışı taleplere kesinlikle tolerans gösterilmeyeceğini kamuoyuna saygıyla bildiririz.
Reklam Politikası
Bu dergi, reklam, sponsorlu içerik veya ticari tanıtım kabul etmemektedir. Editoryal kararlar; reklam, finansal beklentiler veya dış ticari çıkarlar tarafından hiçbir şekilde etkilenmez.
Doğrudan Pazarlama Politikası
Dergi adına yürütülen makale daveti veya doğrudan iletişim faaliyetleri etik, şeffaf ve hedefe yönelik bir biçimde gerçekleştirilir. Yazarlara gönderilen davetler, derginin kapsamı ile uyumlu uzmanlık alanlarına sahip araştırmacılara, kamusal akademik bilgiler esas alınarak ve seçici biçimde iletilir. Dergi, istenmeyen toplu e-posta gönderimleri (spam), yanıltıcı tanıtımlar veya agresif pazarlama uygulamalarında bulunmaz. Tüm doğrudan iletişimlerde derginin amaçları, kapsamı, indekslenme durumu ve editoryal süreçleri doğru ve açık biçimde ifade edilir.
Arşivleme ve Dijital Koruma Politikası
GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, TÜBİTAK ULAKBİM tarafından işletilen DergiPark dergi yönetim platformu üzerinde yayımlanmaktadır. DergiPark’ın ulusal dijital arşivleme politikası ve TR DİZİN ilkeleri doğrultusunda, yayımlanan tüm içerikler ULAKBİM altyapısı içerisinde kalıcı olarak korunmaktadır. Derginin yayın hayatını sonlandırması durumunda dahi, yayımlanmış makalelerin tamamı ulusal akademik kayıt kapsamında DergiPark platformu üzerinden erişilebilir olmaya devam edecektir.
Referans ve Kaynakça Doğruluğu PolitikasıDergimiz, akademik bütünlüğü ve yayın etiğini sağlamak amacıyla tüm yazarların kaynakçalarının doğruluğunu ve erişilebilirliğini garanti altına almayı zorunlu kılar. Bu çerçevede:
Tüm yazarlar, makalelerinde kullanılan tüm kaynakları APA 6 formatına uygun olarak belirtmekle yükümlüdür.
Kaynakların doğrulanması ve erişilebilirliği için
https://referanscheck.com/ web sitesi kullanılacaktır. Sorumlu yazarlar, platforma edu uzantılı mail adresi ile ücretsiz üye olarak kaynakçalarını kontrol etmek ve eksiklikleri düzeltmekle yükümlüdür. Bu süreç, mizanpaj öncesi hataların önlenmesi, yayının hızlanması ve akademik bütünlüğün korunması açısından zorunludur. Mizanpaj tamamlandıktan sonra, editör tarafından son düzeltme aşamasında Dergipark arayüzünde makale başlığı, özet, anahtar kelimeler ve kaynakçadaki değişiklikler güncellenir. Bu politika, yazarların sorumluluklarını netleştirmekte ve etik yayın standartlarına uyumu güvence altına almaktadır.
Yapay Zeka (YZ) Kullanım Politikası
Bu politika metni, GSI Journals Serie A dergisinde yayımlanmak üzere sunulan akademik çalışmaların hazırlanması, değerlendirilmesi ve editoryal süreçlerinde yapay zeka (YZ) araçlarının kullanımına ilişkin ilke, sınır ve yükümlülükleri tanımlamak amacıyla hazırlanmıştır. Politika, STM Association – Recommendations for a Classification of AI Use in Academic Manuscript Preparation (2025) belgesi esas alınarak uyarlanmıştır.
Bu politika; yazarlar, hakemler ve editörler için ayrı sorumluluk ve sınırlamalar içermektedir. Amaç, bilimsel dürüstlüğü, şeffaflığı ve akademik yayıncılığın bütünlüğünü korumaktır.
1. Temel İlkeler
1. Yapay zeka araçları yazar, hakem veya editör olarak kabul edilmez; akademik sorumluluk bütünüyle insana aittir.
2. Yapay zeka kullanımı, araştırmanın özgünlüğünü, güvenilirliğini ve hesap verilebilirliğini zedelememelidir.
3. Yapay zeka desteği kullanılmış çalışmalar, şeffaflık ilkesi gereği uygun biçimde beyan edilmelidir.
4. Yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin doğruluğu, bütünlüğü ve etik uygunluğu, bu içerikleri kullanan kişi(ler)in sorumluluğundadır.
2. Yazarlar İçin Yapay Zeka Kullanım Politikası
2.1. Serbest Olan ve Beyan Gerektirmeyen Kullanımlar
Aşağıdaki yapay zeka destekli faaliyetler, beyan zorunluluğu olmaksızın kabul edilebilir:
• Yazım dili, anlatım açıklığı, imla ve dilbilgisi düzeltmeleri
• Metnin biçimsel düzenlenmesi (formatlama)
• Basit dil iyileştirmeleri (akademik içeriği değiştirmeden)
Örnek: AI tabanlı dil editörleri veya yazım denetleyicileri kullanılarak dilin akıcı hale getirilmesi.
2.2. Serbest Olan Ancak Beyan Zorunluluğu Bulunan Kullanımlar
Aşağıdaki durumlarda yapay zeka kullanımı zorunlu olarak beyan edilmelidir (başvuru sırasında ve gerekirse makale içinde):
• Metnin bir bölümünün yapay zeka aracılığıyla taslak olarak üretilmesi veya önemli ölçüde yeniden yazılması
• Metnin başka bir dile çevrilmesinde yapay zeka kullanılması
• Şekil, görsel, diyagram veya illüstrasyonların (yalnızca temsili/estetik amaçlı) yapay zeka ile üretilmesi
• Literatür taramasında olası kaynakların önerilmesi amacıyla yapay zeka araçlarından yararlanılması
• Araştırma verilerinin sunumuna yönelik grafik veya tabloların yapay zeka destekli görselleştirilmesi
Beyan içeriğinde asgari olarak şunlar yer almalıdır:
• Kullanılan yapay zeka aracının adı
• Kullanım amacı
• İçeriğin insan tarafından nasıl denetlendiği
2.3. Yasak Olan Kullanımlar
Aşağıdaki yapay zeka kullanımları kesin olarak yasaktır:
• Yapay zeka tarafından üretilmiş metin, veri, görsel veya sonuçların özgün araştırma verisi gibi sunulması
• Gerçek olmayan (uydurma) kaynakların veya atıfların kullanılması
• Araştırma verilerinin, analizlerinin veya bulgularının yapay zeka tarafından üretilmesi ya da değiştirilmesi
• Yapay zeka çıktılarının insan denetimi olmaksızın doğrudan yayıma sunulması
Bu tür ihlaller, etik ihlal olarak değerlendirilir ve derginin yayın etiği prosedürleri kapsamında işlem görür.
3. Hakemler İçin Yapay Zeka Kullanım Politikası
3.1. Serbest Olan Kullanımlar
Hakemler, aşağıdaki amaçlarla yapay zeka araçlarını sınırlı biçimde kullanabilir:
• Dil ve anlatım netliğini değerlendirmede destek almak
• Kendi yazacakları hakem raporunun dilsel düzenlemesi
3.2. Sınırlamalar ve Yasaklar
Hakemler:
• İncelemelerine verilen makalenin bütününü hiçbir şekilde üçüncü taraf yapay zeka sistemlerine yükleyemez
• Makale içeriğini gizlilik ihlali oluşturacak biçimde paylaşamaz
• Yapay zeka aracılığıyla nihai hakem görüşü oluşturamaz
Hakem değerlendirmesi, tamamen hakemin akademik uzmanlığı ve entelektüel muhakemesine dayanmalıdır.
4. Editörler İçin Yapay Zeka Kullanım Politikası
4.1. Kabul Edilebilir Kullanımlar
Editörler, aşağıdaki alanlarda yapay zeka araçlarından yararlanabilir:
• Başvuruların biçimsel ön kontrolü
• Dil ve anlatım kalitesine ilişkin ön değerlendirme
• Etik beyanların ve şeffaflık bildirimlerinin kontrolü
4.2. Yasak ve Sınırlamalar
Editörler:
• Yayın kabul veya ret kararlarını yapay zeka çıktısına dayandıramaz
• Hakem raporlarını yapay zeka ile değiştiremez veya yeniden yazamaz
• Gizli makale içeriklerini (Kişisel veriler ve makalenin bütünü) üçüncü taraf yapay zeka sistemleriyle paylaşamaz
Editoryal kararlar, insan muhakemesi, akademik sorumluluk ve etik değerlendirme temelinde alınır.
5. Şeffaflık ve Beyan Yükümlülüğü
• Yapay zeka kullanımı, dergiye başvuru sırasında ilgili beyan alanında açıkça belirtilmelidir.
• Editörler, gerekli gördüklerinde yazar(lar)dan ek açıklama veya düzeltme talep edebilir.
• Beyan edilmeyen ancak tespit edilen yapay zeka kullanımları etik incelemeye alınır.
6. Yaptırımlar
Bu politikaya aykırı davranışlar aşağıdaki yaptırımlara yol açabilir:
• Makalenin değerlendirme sürecinin durdurulması
• Yayınlanmış makalenin geri çekilmesi (retraction)
• Yazara/hakeme/editöre yönelik süreli veya süresiz yaptırım uygulanması
• Çalıştıkları kurumlara etik ihlalin bildirilmesi
7. Politikanın Güncellenmesi
Bu politika, yapay zeka teknolojilerindeki gelişmeler ve uluslararası yayıncılık standartları doğrultusunda periyodik olarak güncellenebilir. Güncel sürüm dergi web sitesinde yayımlanır ve bağlayıcıdır.