Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (AÜSBD), sosyal bilimler alanlarında üretilen özgün araştırmaların bilimsel ve etik ilkeler doğrultusunda değerlendirilerek yayınlandığı bir dergidir. Dergimizin yayın politikasında etik ilkeler önemli bir yere sahiptir. Bu etik ilkeler, COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından hazırlanan yönergeler esas alınarak tarafımızca kabul edilmiştir. https://members.publicationethics.org/ 

Editörler, hakemler ve yazarlar için dergimizce uygulanan etik ilkeler bu yönergelere göre oluşturulmuştur. Aşağıda COPE tarafından hazırlanan yönergeler temele alınarak tarafların etik sorumlulukları Yayın Etiği ve Araştırma Etiği başlıkları altında özetlenmiştir.

1. YAYIN ETİĞİ

Yayın Etiği, yayın süreçlerindeki paydaşların (yazar, editör, hakem) uyması gereken kuralları kapsar. Dergimiz, yayın etiği standartlarında Yayın Etiği Komitesi'nin (Committee on Publication Ethics - COPE) "Dergi Editörleri İçin Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Kılavuzları"nı temel almaktadır. 

Editörler, Editör Yardımcıları ve Alan Editörlerinin Etik Sorumlulukları

Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi editörleri, editör yardımcıları ve alan editörlerinin etik sorumlulukları aşağıda yer almaktadır.

•  Dergi politikalarını editörler kurulunda tartışarak oluşturmak ve politikaların etkililiğini değerlendirmek
•  Hakemleri, yazarları ve araştırmacıları derginin yayın ve etik ilkeleri hakkında bilgilendirmek ve onlardan gelen dönütleri dikkate almak
•  Dergiye yayınlanmak üzere gönderilen makalelerin derginin yayın politikasına uygunluk, özgünlük, alana katkı ve yeterlilikleri açısından ön değerlendirmesini yapmak
• Ön değerlendirme sonucunda yayınlanması uygun olmayan makalelerin yazarlarına bilgi vermek, yayınlanabileceğine karar verilenleri yayın sürecine almak
• Yayın sürecine alınan makalelere, makalenin çalışma konusu ile ilgili uzmanlığı bulunan alan editörü ve /veya hakemleri atamak
• Yayın sürecine alınan makalelerin kör hakemlik ve değerlendirme sürecine göre değerlendirmesini sağlamak
•  Dergiye makale gönderecek yazarlar için ayrıntılı bir rehber hazırlamak ve yazarlardan gelen soruları açıklayıcı bir şekilde cevaplandırmak
• Makalelere atanacak alan editörlerini ve hakemleri ilgili yayının çalışma alanına uygun olacak şekilde nesnel bir şekilde belirlemek
• Hakem ve yazar arasında çift körleme değerlendirme sürecini titizlikle uygulamak
•  Hakem ve yazar arasında çıkar çatışması olan durumlarda müdahale etmek

•  Hakemleri zamanında, tarafsız ve etkili değerlendirme yapmaları konusunda teşvik etmek

   

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Anadolu üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisinde tüm makaleler, çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle (1 editör/alan editörü ve 3 hakem) yürütülür. Yazarların makaleyi değerlendiren hakemler hakkında, hakemlerin de makalenin yazarları hakkında bilgisi bulunmamaktadır. Yazar ve hakem arasındaki iletişim editörler tarafından sağlanmaktadır. Bu bağlamda AÜSBD için makale değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

•  Uzmanlık alanına girmeyen makaleleri değerlendirmeyi reddetmek
• Makaleleri çift taraflı körleme esasına uygun olarak değerlendirmek
• Değerlendirme sürecinde tarafsız ve bilimsel ilkelere uygun davranmak
• Hakem değerlendirme formunda makalenin yayınlanma durumuna ilişkin kararının gerekçelerini açıklamak
•  Bilimsel ilkelere uygun, kibar ve saygılı bir dil kullanmak

• Makaleleri kendilerine verilen süre içinde değerlendirmek

   

Yazarların Etik Sorumlulukları

• Anadolu üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’ne gönderdikleri makaleleri eş zamanlı başka bir dergiye göndermemiş olmak.
• Makaleleri bilimsel araştırma yöntemi ve rapor yazma ilkelerine uygun olarak nesnel bir biçimde kaleme almak.
• Makalede yer alan tüm atıflara kaynakçada yer vermek, kaynakçada yer alan kaynaklara metin içinde atıfta bulunmak.
•  Makalelerde Üniversitelerarası Kurul Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesinin https://www.uak.gov.tr/documents/documents/68838b0a08031.pdf Madde 4’te yer alan Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemlerde bulunmamak

Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen sosbilder@anadolu.edu.tr adresine e-posta yoluyla bildiriniz.

2. ARAŞTIRMA ETİĞİ

Çalışmanın tasarım ve veri toplama aşamasındaki etik yükümlülükleri kapsar. Araştırma süreçlerinde Helsinki Bildirgesi ve ulusal etik ilkelere uyum zorunludur.  Helsinki Bildirgesi, kökeni itibarıyla tıp dünyasına (Dünya Tabipler Birliği, 1964) ait bir belge olsa da, günümüzde tüm sosyal bilimler araştırmalarında da "altın standart" olarak kabul edilen etik ilkelerin temelini oluşturur. https://www.wma.net/wp-content/uploads/2025/01/DTB-Helsinki-Bildirgesi-2024.pdf

• Etik Kurul İzni: TR Dizin kriterleri uyarınca; anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem ve deney gibi katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren tüm çalışmalar için "Etik Kurul Onayı" alınmış olmalıdır.
• Beyan Zorunluluğu: Makalenin yöntem bölümünde ve son sayfasında; etik kurulun adı, karar tarihi ve belge numarası (sayısı) açıkça belirtilmelidir. Belge, makale ile birlikte sisteme yüklenmelidir.
• Aydınlatılmış Onam: Katılımcıların araştırmanın amacı ve süreçleri hakkında bilgilendirildiği ve gönüllü rızalarının alındığı beyan edilmelidir.
• Veri Gizliliği: Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyarınca, katılımcıların kimlik bilgileri gizli tutulmalı ve veriler anonimleştirilerek sunulmalıdır.
• Telif Hakları ve Atıf: Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğraf veya görsellerin kullanımı için sahiplerinden izin alınmalı ve bu durum metin içinde belirtilmelidir.

3. DİĞER ETİK BEYANLAR

Dergiye gönderilen her makalenin şu başlıkları ayrı ayrı beyan etmesi gerekmektedir.

•  Yazar Katkı Oranı Beyanı: (Örn: 1. yazar %60, 2. yazar %40 katkı sağlamıştır.)
•  Çıkar Çatışması Beyanı: (Yazarlar arasında veya kurumlarla herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.)
•  Destek ve Teşekkür Beyanı (Varsa): (Çalışma [Kurum Adı] tarafından [Proje No] ile desteklenmiştir.)