TR
EN
Gıda Sahteciliğinin Önlenmesinde Yapay Zekâ, Blok Zincir ve Omik Teknolojilerin Rolü
Öz
Gıda sahteciliği, günümüz tedarik zincirlerinde tüketici güveni ve ekonomik istikrarı tehdit eden önemli bir sorundur. Bu çalışma, gıda tedarik zincirinde şeffaflık ve izlenebilirliğin arttırılmasında yapay zekâ, blok zincir ve omik teknolojilerin rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, ilgili literatür sistematik olarak değerlendirilmiş ve söz konusu teknolojilerin gıda doğrulama, izlenebilirlik ve risk yönetimi süreçlerine katkıları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, dijital teknolojilerin veri entegrasyonunu güçlendirerek şeffaflığı arttırdığı, gıda sahteciliği risklerini azalttığını ve tedarik zinciri performansını iyileştirdiğini göstermektedir. Ayrıca bu teknolojilerin entegrasyonu ile hasat sonrası kayıpların azaltılması, ürün doğrulama süreçlerinin geliştirilmesi ve tüketici güveninin arttırılması mümkün olmaktadır. Çalışmamızın temel amacı; gıda tedarik zincirinde şeffaflık ve izlenebilirliğin artırılmasında yapay zekâ, blok zincir ve omik teknolojilerin gıda sahteciliğinin önlenmesindeki rolünü ele alan çalışmaları incelemektir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agregán, R., Echegaray, N., López-Pedrouso, M., Kharabsheh, R., Franco, D., Lorenzo, J. M. (2021). Proteomic advances in milk and dairy products. Molecules, 26(13), 3832. https://doi.org/10.3390/molecules26133832
- Apeh, O. O., Nwulu, N. I. (2025). Improving traceability and sustainability in the agri-food industry through blockchain technology: A bibliometric approach, benefits and challenges. Energy Nexus, 17, 100388. https://doi.org/10.1016/j.nexus.2025.100388
- Apicella, A. (2025). Intelligent cocoa: a systematic review of artificial intelligence applications in the cocoa supply chain. British Food Journal, 127(12), 4473–4493.
- Arslanhan, H., Delice, Y. (2025). Blok zincir teknolojisinin ilaç ve gıda tedarik zincirindeki rolü: karşılaştırmalı bir bibliyometrik literatür taraması. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2), 749–776.
- Aslam, N., Fatima, R., Altemimi, A. B., Ahmad, T., Khalid, S., Hassan, S. A., Aadil, R. M. (2024). Overview of industrial food fraud and authentication through chromatography technique and its impact on public health. Food Chemistry, 460, 140542. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2024.140542
- Bačiulienė, V., Bilan, Y., Navickas, V., Civín, L. (2023). The aspects of artificial intelligence in different phases of the food value and supply chain. Foods, 12(8), 1654. https://doi.org/10.3390/foods12081654
- Bahroun, Z., Saihi, A., As’ad, R., Tanash, M. (2025). A Systematic Analysis of Generative Artificial Intelligence for Supply Chain Transformation. Supply Chain Analytics, 100188. https://doi.org/10.1016/j.sca.2025.100188
- Beykaya, M. (2020). Türkiye’de gıda endüstrisinde gıda güvenliği ve denetimlerin rolü: Iğdır ili örneği. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10 (1), 260–270.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gastronomi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
4 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
5 Ocak 2026
Kabul Tarihi
3 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2
APA
Sarı, E., & Sarıışık, M. (2026). Gıda Sahteciliğinin Önlenmesinde Yapay Zekâ, Blok Zincir ve Omik Teknolojilerin Rolü. Aydın Gastronomy, 10(2), 631-650. https://izlik.org/JA52TT67DZ
AMA
1.Sarı E, Sarıışık M. Gıda Sahteciliğinin Önlenmesinde Yapay Zekâ, Blok Zincir ve Omik Teknolojilerin Rolü. A-GASTRO. 2026;10(2):631-650. https://izlik.org/JA52TT67DZ
Chicago
Sarı, Evra, ve Mehmet Sarıışık. 2026. “Gıda Sahteciliğinin Önlenmesinde Yapay Zekâ, Blok Zincir ve Omik Teknolojilerin Rolü”. Aydın Gastronomy 10 (2): 631-50. https://izlik.org/JA52TT67DZ.
EndNote
Sarı E, Sarıışık M (01 Temmuz 2026) Gıda Sahteciliğinin Önlenmesinde Yapay Zekâ, Blok Zincir ve Omik Teknolojilerin Rolü. Aydın Gastronomy 10 2 631–650.
IEEE
[1]E. Sarı ve M. Sarıışık, “Gıda Sahteciliğinin Önlenmesinde Yapay Zekâ, Blok Zincir ve Omik Teknolojilerin Rolü”, A-GASTRO, c. 10, sy 2, ss. 631–650, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52TT67DZ
ISNAD
Sarı, Evra - Sarıışık, Mehmet. “Gıda Sahteciliğinin Önlenmesinde Yapay Zekâ, Blok Zincir ve Omik Teknolojilerin Rolü”. Aydın Gastronomy 10/2 (01 Temmuz 2026): 631-650. https://izlik.org/JA52TT67DZ.
JAMA
1.Sarı E, Sarıışık M. Gıda Sahteciliğinin Önlenmesinde Yapay Zekâ, Blok Zincir ve Omik Teknolojilerin Rolü. A-GASTRO. 2026;10:631–650.
MLA
Sarı, Evra, ve Mehmet Sarıışık. “Gıda Sahteciliğinin Önlenmesinde Yapay Zekâ, Blok Zincir ve Omik Teknolojilerin Rolü”. Aydın Gastronomy, c. 10, sy 2, Temmuz 2026, ss. 631-50, https://izlik.org/JA52TT67DZ.
Vancouver
1.Evra Sarı, Mehmet Sarıışık. Gıda Sahteciliğinin Önlenmesinde Yapay Zekâ, Blok Zincir ve Omik Teknolojilerin Rolü. A-GASTRO [Internet]. 01 Temmuz 2026;10(2):631-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52TT67DZ
