EN
TR
Müşteri Puanı-Duygu Uyumsuzluğunun Kalibre Analizi: İstanbul'daki Michelin Yıldızlı Restoranların eWOM Yorumlarının İncelenmesi
Öz
Çevrim içi müşteri yorumları, restoran seçimlerinde belirleyici bir bilgi kaynağı olarak kullanılmaktadır. Ancak yıldız puanlarının tek başına okunması, yorum metnindeki duygusal tonu her zaman yansıtmamaktadır. Bu uyumsuzluğun, beklentinin yüksek olduğu üst düzey restoranlarda daha belirgin hale geldiği düşünülmektedir. Buna karşın Michelin yıldızlı restoranlarda, alana özgü kalibre edilmiş ölçümlere dayanan çalışmalar sınırlı kalmıştır. Bu çalışmada, İstanbul'daki sekiz Michelin yıldızlı restorana ait 5.281 adet çok dilli Google yorumu (2017–2026) üzerinden yönlü puan–duygu uyumsuzluğu incelenmiştir. Duygu sınıflandırması, 500 insan etiketli yorumla kalibre edilmiş transformer tabanlı bir sınıflandırıcıyla yapılmıştır. Yorum uzunluğu ile restoran ve ay sabit etkileri kontrol edilerek kurulan sıralı ve ikili lojistik regresyon modellerinde, metinden türetilen duygunun yıldız puanlarını güçlü biçimde açıkladığı bulunmuştur. Duyguda bir basamaklık artışta, beş yıldız olasılığının yaklaşık 3,35 kat arttığı, bir–iki yıldız olasılığının ise 0,18 düzeyine düştüğü hesaplanmıştır. Genel uyuma karşın, beş yıldızlı yorumların %7,7'sinde olumsuz, bir–iki yıldızlı yorumların %22,8'inde olumlu duygu saptanmıştır. Ayrıca uyumsuzluk oranının restoranlar arasında farklılaştığı görülmüştür. Bu bulgular, yalnızca yıldız puanlarına dayalı izlemenin yüksek puanlar içinde gizlenen memnuniyetsizlik sinyallerini kaçırabileceğine işaret etmektedir. Çalışma, çok dilli yorumlarda alana özgü kalibre edilmiş duygu ölçümüyle puan–duygu uyumsuzluğunu ampirik olarak sayısallaştırarak alanyazındaki bu boşluğa katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aghakhani, N., Oh, O., Gregg, D. G. ve Karimi, J. (2021). Online review consistency matters: An elaboration likelihood model perspective. Information Systems Frontiers, 23(5), 1287–1301. https://doi.org/10.1007/s10796-020-10030-7
- Almansour, A., Alotaibi, R. ve Alharbi, H. (2022). Text-rating review discrepancy (TRRD): An integrative review and implications for research. Future Business Journal, 8(1), 3. https://doi.org/10.1186/s43093-022-00114-y
- Anderson, E. W. (1998). Customer satisfaction and word of mouth. Journal of Service Research, 1(1), 5–17. https://doi.org/10.1177/109467059800100102
- Bang, D., Choi, K. ve Kim, A. J. (2022). Does Michelin effect exist? An empirical study on the effects of Michelin stars. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 34(6), 2298–2319. https://doi.org/10.1108/IJCHM-08-2021-1025
- Barrera-Barrera, R. (2023). Identifying the attributes of consumer experience in Michelin-starred restaurants: A text-mining analysis of online customer reviews. British Food Journal, 125(13), 579–598. https://doi.org/10.1108/BFJ-05-2023-0408
- Baykal, M. ve Yazıcı Ayyıldız, A. (2024). İstanbul ve Londra'daki Michelin yıldızlı restoranlara yönelik müşteri şikâyetlerinin karşılaştırılması. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12(2), 850–868. https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1415
- Bi, J.-W., Zhu, X.-E. ve Han, T.-Y. (2024). Text analysis in tourism and hospitality: A comprehensive review. Journal of Travel Research, 63(8), 1847–1869. https://doi.org/10.1177/00472875241247318
- Bian, Z. ve Che, C. (2025). How AI overview of customer reviews influences consumer perceptions in e-commerce? Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 20(4), 315. https://doi.org/10.3390/jtaer20040315
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tüketici Davranışı, Gıda ve Ağırlama Hizmetleri, Gastronomi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
18 Ekim 2026
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
18 Haziran 2026
Kabul Tarihi
21 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication
APA
Mandal Yaman, M., & Şengül, S. (2026). Müşteri Puanı-Duygu Uyumsuzluğunun Kalibre Analizi: İstanbul’daki Michelin Yıldızlı Restoranların eWOM Yorumlarının İncelenmesi. Aydın Gastronomy, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.68478/aydingas.1972334
AMA
1.Mandal Yaman M, Şengül S. Müşteri Puanı-Duygu Uyumsuzluğunun Kalibre Analizi: İstanbul’daki Michelin Yıldızlı Restoranların eWOM Yorumlarının İncelenmesi. A-GASTRO. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.68478/aydingas.1972334
Chicago
Mandal Yaman, Merve, ve Serkan Şengül. 2026. “Müşteri Puanı-Duygu Uyumsuzluğunun Kalibre Analizi: İstanbul’daki Michelin Yıldızlı Restoranların eWOM Yorumlarının İncelenmesi”. Aydın Gastronomy, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.68478/aydingas.1972334.
EndNote
Mandal Yaman M, Şengül S (01 Ekim 2026) Müşteri Puanı-Duygu Uyumsuzluğunun Kalibre Analizi: İstanbul’daki Michelin Yıldızlı Restoranların eWOM Yorumlarının İncelenmesi. Aydın Gastronomy Advanced Online Publication
IEEE
[1]M. Mandal Yaman ve S. Şengül, “Müşteri Puanı-Duygu Uyumsuzluğunun Kalibre Analizi: İstanbul’daki Michelin Yıldızlı Restoranların eWOM Yorumlarının İncelenmesi”, A-GASTRO, sy Advanced Online Publication, Eki. 2026, doi: 10.68478/aydingas.1972334.
ISNAD
Mandal Yaman, Merve - Şengül, Serkan. “Müşteri Puanı-Duygu Uyumsuzluğunun Kalibre Analizi: İstanbul’daki Michelin Yıldızlı Restoranların eWOM Yorumlarının İncelenmesi”. Aydın Gastronomy. Advanced Online Publication (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.68478/aydingas.1972334.
JAMA
1.Mandal Yaman M, Şengül S. Müşteri Puanı-Duygu Uyumsuzluğunun Kalibre Analizi: İstanbul’daki Michelin Yıldızlı Restoranların eWOM Yorumlarının İncelenmesi. A-GASTRO. 2026. doi:10.68478/aydingas.1972334.
MLA
Mandal Yaman, Merve, ve Serkan Şengül. “Müşteri Puanı-Duygu Uyumsuzluğunun Kalibre Analizi: İstanbul’daki Michelin Yıldızlı Restoranların eWOM Yorumlarının İncelenmesi”. Aydın Gastronomy, sy Advanced Online Publication, Ekim 2026, doi:10.68478/aydingas.1972334.
Vancouver
1.Merve Mandal Yaman, Serkan Şengül. Müşteri Puanı-Duygu Uyumsuzluğunun Kalibre Analizi: İstanbul’daki Michelin Yıldızlı Restoranların eWOM Yorumlarının İncelenmesi. A-GASTRO. 01 Ekim 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.68478/aydingas.1972334
