Yapay Zeka Araçlarının Kullanımına Yönelik Tarih Öğretmen Adaylarının Genel Tutumları

Öz

Yapay Zekâ (YZ) genel olarak insan gibi düşünen, çıkarımlarda bulunan ve karar veren ortamları işaret etmektedir. Bu yeni ve güncel teknoloji yaşanan gelişmelerle birlikte her ortamda kullanılabilmektedir. Bu araştırmada tarih öğretmenliği bölümünde öğrenim gören lisans öğrencilerinin YZ’ye yönelik genel tutumlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda “Yapay Zekâya Yönelik Genel Tutum Ölçeği” 33 lisans öğrencisine uygulanmıştır. Katılımcıların YZ uygulamalarına yönelik pozitif tutumları yüksek seviyede iken negatif tutumları orta seviyededir. Ayrıca erkek ve kadın katılımcıların YZ yönelik tutum puan ortalamaları yüksek seviyede iken; negatif tutum ortalamaları ise orta seviyededir. Pozitif tutum ortalamaları arasında istatistik olarak erkekler lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Ancak negatif tutumları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. YZ kullanan ve kullanmayan katılımcıların YZ’ye yönelik pozitif ve negatif tutumları arasındaki ilişki incelendiğinde pozitif tutum ortalamaları arasında kullananlar lehine anlamlı bir fark bulunmuşken; negatif tutum puanları arasında fark bulunmamıştır. Genel olarak katılımcıların YZ’ye yönelik olumlu bir tutum sergiledikleri ve bu durumun cinsiyet ve kullanım durumuna göre değişiklik gösterdiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tarih eğitimi
• tutum
• yapay zeka

General Attitudes of Pre-service History Teachers Towards the Use of Artificial Intelligence Tools

Abstract

Artificial Intelligence (AI) generally refers to environments that think, infer and decide like humans. This new and advanced technology can be used in any environment. The aim of this study is to investigate the general attitudes of undergraduate history students towards artificial intelligence.AI. In this context, the General Attitude Scale towards Artificial Intelligence was administered to 33 undergraduate students. The participants' positive attitudes towards AI applications are at a high level, while their negative attitudes are at a medium level. In addition, while the mean scores of male and female participants' attitudes towards AI are at high level; the mean scores of negative attitudes are at medium level. A statistically significant difference was found between the averages of positive attitudes in favor of men. However, no significant difference was found between their negative attitudes. In addition, when the relationship between the positive and negative attitudes towards AI of participants who use AI and those who do not was examined, a statistically significant difference was found between the mean positive attitudes in favour of users, while no significant difference was found between the mean negative attitudes. In general, it was determined that the participants had a positive attitude towards AI and this situation varied according to gender and usage status.

Keywords

• Artificial intelligence
• attitude
• history education

Kaynakça

1. Banaz, E., & Demirel, O. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlıklarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 60, 1516-1529.
2. Banaz, E., & Maden, S. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının yapay zekâ tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 14(2), 1173-1180.
3. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş., & Çakmak, E. K. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. PegemA Yayınları.
4. Creswell, J. W. (2015). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (5th Edition). Pearson.
5. Gondal, K.M. (2018). Artificial intelligence and educational leadership. Annals of King Edward Medical University, 24(4). 910. https://doi.org/10.21649/akemu.v24i4.2591
6. IBM, (12 October 2023). Understanding the different types of artificial intelligence. https://www.ibm.com/think/topics/artificial-intelligence-types. adresinden 23 Ekim 2024 tarihinde alındı.
7. İncemen, S., & Öztürk, G. (2024). Farklı eğitim alanlarında yapay zekâ: uygulama örnekleri. International Journal of Computers in Education, 7(1), 27-49.
8. İşler, B., & Kılıç, M. (2021). Eğitimde yapay zekâ kullanımı ve gelişimi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5 (1), 1-11.

9. Kaplan, J. (2016). Artificial intelligence: What everyone needs to knowR. Oxford University Press.
10. Karaarslan, D., Kahraman, A., & Ergin, E. (2024). How does training given to pediatric nurses about artificial intelligence and robot nurses affect their opinions and attitude levels? A quasi-experimental study. Journal of Pediatric Nursing. 77, 211-217. https://doi.org/-10.1016/j.pedn.2024.04.031
11. Karacan-Doğan, P. K., Doğan, İ., & Çetinkayalı, G. (2023). Spor bilimleri öğrencilerinin yapay zekâya yönelik tutumları ile iş bulma kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 174-189.
12. Kaya, F., Aydin, F., Schepman, A., Rodway, P., Yetişensoy, O., & Demir Kaya, M. (2022). The Roles of Personality Traits, AI Anxiety, and Demographic Factors in Attitudes toward Artificial Intelligence. International Journal of Human–Computer Interaction, 40(2), 497-514. https://doi.org/10.1080/10447318.2022.2151730
13. Kırkar, D., & Buzlukçu, C. (2024). Turizm eğitimi alan lisans öğrencilerinin yapay zekâya yönelik genel tutumlarının belirlenmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(3), 205-216.
14. Mart, M., & Kaya, G. (2024). Okul öncesi öğretmen adaylarının yapay zekâya yönelik tutumları ve yapay zekâ okur yazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Edutech Research, 2(1), 91-109.
15. McCarthy, J. (2004). What is artificial intelligence. https://cse.unl.edu/~choueiry/S09-476-876/Documents/whatisai.pdf. adresinden 18 Ekim 2024 tarihinde alındı.
16. Obschonka, M., & Audretsch, D. B. (2020). Artificial intelligence and big data in entrepreneurship: a new era has begun. Small Business Economics, 55, 529-539. https://doi.org/10.1007/s11187-019-00202-4
17. Şahan, H. H., & Uyangör, N. (2021). Bilimsel araştırmalarda örneklem seçimi. M. Çelebi (Ed.). Nitel araştırma yöntemleri (2. Baskı, ss. 112-141) içinde. Pegem Akademi.
18. Teng, X. (2019, April). Discussion about artificial intelligence’s advantages and disadvantages compete with natural intelligence. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 1187, No. 3, p. 032083). IOP Publishing.
19. Yakut, İ. (2024). Yapay zekâya yönelik tutum ve dindarlık ilişkisi. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 7(1), 37-59.