Araştırma Makalesi

Öğrencilerin bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesine yönelik bir araştırma

Cilt: 8 Sayı: 3 30 Kasım 2025
PDF İndir
EN TR

Öğrencilerin bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesine yönelik bir araştırma

Öz

Bu araştırmanın amacı psikoloji bölümü öğrencileri ile diğer fakültelerde öğrenim gören öğrencilerin bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş seviyelerini karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Çalışma Antalya Belek Üniversitesi’nde öğrenim gören öğrencilerle gerçekleştirilmiş olup %95 güven aralığı esas alınarak 462 öğrenciye ulaşılmıştır. Veriler, “Kişisel Bilgi Formu”, “Bilişsel Esneklik Envanteri” ve “Psikolojik İyi Oluş Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma sonuçları, psikoloji ve diğer bölümlerde okuyan öğrencilerin isteklilik ve farkındalık seviyelerinin orta düzeyde olduğunu, öz yeterlilik seviyelerinin ise kabul edilebilir bir seviyede bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda, öğrencilerin genel olarak orta düzeyde bilişsel esnekliğe sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca hem psikoloji bölümü hem de diğer fakültelerdeki öğrencilerin kendilerini psikolojik olarak iyi durumda hissettikleri belirlenmiştir. Bu çalışmada, psikoloji bölümü öğrencileri ile diğer bölümlerde öğrenim gören öğrencilerin bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeyleri karşılaştırılmış ve anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Psikoloji öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeyleri cinsiyete göre değişiklik göstermezken kadın öğrencilerin, psikolojik iyi oluş düzeylerinin erkek öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Buna karşın diğer bölümlerde okuyan öğrencilerin, bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeyleri açısından cinsiyetler arası bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Ayrıca psikoloji öğrencilerinin bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin öğrenim gördükleri sınıf seviyesine bağlı olarak farklılaştığı gözlemlenmiştir. Özellikle dördüncü sınıf öğrencilerinin, ikinci ve üçüncü sınıf öğrencilerine kıyasla daha yüksek bilişsel esneklik sergiledikleri ve üçüncü sınıf öğrencilerine oranla psikolojik olarak kendilerini daha iyi hissettikleri belirlenmiştir. Buna karşılık diğer bölümlerde öğrenim gören öğrencilerde sınıf seviyesinin bu iki değişken üzerinde belirgin bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak hem psikoloji hem de diğer bölümlerde okuyan öğrencilerde bilişsel esnekliğin, psikolojik iyi oluş düzeylerini olumlu yönde etkilediği ortaya konmuştur. Bu bulgu, bilişsel esnekliğin öğrencilerin psikolojik iyi oluşunu destekleyen önemli bir faktör olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

bilişsel esneklik , Lise öğrencileri , Psikolojik iyi oluş , Psikoloji lisans öğrencileri

Kaynakça

  1. Altop, E., & Solak, N. (2021). Düşük sosyo-ekonomik statüdeki ergenlerde psikolojik iyi oluş: sistemi meşrulaştırıcı inançların, öfke ve hayranlık duygularının rolü. Klinik Psikoloji Dergisi, 8(3), 444-488.
  2. Altunkol, F. (2011) Üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklikleri ile algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  3. Asıcı, E., & İkiz, F. (2015). Mutluluğa giden bir yol: Bilişsel esneklik. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(35), 191-211.
  4. Aslan, Ş., & Türk, F. (2022). Bilişsel esneklik ve psikolojik esneklik kavramlarının karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(1), 119-130.
  5. Ayhan, D. (2022). Evli kadınlarda cinsel iyi oluşun yordayıcıları olarak mutluluk, beden algısı ve cinsel mitler (Yayınlanmamış doktora tezi). Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  6. Başar, S. (2018). Düzenli egzersizin depresyon, mutluluk ve psikolojik iyi oluş üzerine etkisi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 25-34.
  7. Ben-Zion, Z., Fine, N. B., Keynan, N. J., Admon, R., Green, N., & Halevi, M. (2018). Cognitive flexibility predicts PTSD symptoms: Observational and interventional studies. Front Psychiatry, 9(477).
  8. Buğa, A., Özkamalı, E., Altunkol, F., & Çekiç, A. (2018). Üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerine göre sosyal problem çözme tarzlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(1), 48-58.
  9. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Yayıncılık.
  10. Canas, J., Quesada, J., Antolí, A., & Fajardo, I. (2003). Cognitive flexibility and adaptability to environmental changes in dynamic complex problem-solving tasks. Ergonomics, 46(5), 482-501.

Kaynak Göster

APA
Özer, D. (2025). Öğrencilerin bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesine yönelik bir araştırma. Business Economics and Management Research Journal, 8(3), 212-228. https://doi.org/10.58308/bemarej.1706677