Liderlik farkındalığı: Mış gibi liderlik modeli çerçevesinde kavramsal bir yaklaşım
Öz
Bu çalışma, liderlik farkındalığı kavramını mevcut farkındalık literatüründeki yaklaşımlardan yararlanarak kuramsal düzlemde yapılandırmakta ve bu kavramı Mış Gibi Liderlik Modeli çerçevesinde konumlandırmaktadır. Farkındalık, özellikle psikoloji ve yönetim literatüründe çok boyutlu biçimde ele alınmakta ancak bu farkındalık türlerinin liderlik davranışlarıyla nasıl ve ne ölçüde ilişkili olduğu, kuramsal bir bütünlük içinde yeterince yapılandırılmamaktadır. Bu bağlamda çalışmada, öz-farkındalık, sosyal farkındalık ve örgütsel farkındalık gibi farklı disiplinlerden beslenen kavramsal unsurlar analiz edilerek, liderlik davranışlarının beceri, farkındalık ve arzu olmak üzere üç temel boyutta değerlendirildiği Mış Gibi Liderlik Modeli ile bütünleştirilmiştir. Kavramsal analiz yöntemiyle yürütülen çalışmada, farkındalık düzeyinin liderlik türlerinin oluşumundaki belirleyici rolü açıklanmakta; düşük farkındalık durumlarının özellikle “mış gibi” ve karanlık liderlik eğilimleriyle nasıl kesiştiği tartışılmaktadır. Çalışma, liderlik gelişim süreçlerinde farkındalık türlerinin seçici biçimde ele alınması gerektiğine dikkat çekmekte ve bu doğrultuda hem kuramsal hem de pratik katkılar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Liderlik Farkındalığı, Mış Gibi Liderlik, Karanlık Liderlik, Kavramsal Analiz
Destekleyen Kurum
Fenerbahçe Üniversitesi
Etik Beyan
Bu çalışma, araştırma ve yayın etiğine uygun olarak hazırlanmıştır. Çalışmada herhangi bir deneysel uygulama, insan veya hayvan katılımcı bulunmamaktadır; dolayısıyla etik kurul onayı gerekmemektedir. Makale, intihal taramasından geçirilmiş olup herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır. Tüm yazar(lar), çalışmanın özgün olduğunu, başka bir yerde yayımlanmadığını ve yayımlanmak üzere değerlendirilmediğini beyan eder.
Kaynakça
- Ackley, D. (2016). The self-aware leader: A proven model for reinventing yourself. AMACOM.
- Amundsen, S., & Martinsen, Ø. L. (2014). Empowering leadership: Construct clarification, conceptualization, and validation of a new scale. The Leadership Quarterly, 25(3), 487–511.
- Avolio, B. J., & Gardner, W. L. (2005). Authentic leadership development: Getting to the root of positive forms of leadership. The Leadership Quarterly, 16(3), 315–338.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman
- Bloland, S. (2000). Bill Clinton and John E Kennedy: The Dark Side of Charisma. Psychoanalytic Dialogues, 10, 285 - 289. https://doi.org/10.1080/10481881009348541.
- Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
- Berson, Y., Waldman, D. A., & Pearce, C. L. (2015). Enhancing leader vision formation through follower-focused leader behavior. The Leadership Quarterly, 26(3), 453–469.
- Boyatzis, R., & McKee, A. (2005). Resonant leadership: Renewing yourself and connecting with others through mindfulness, hope, and compassion. Harvard Business School Press.
- Brown, M. E., & Treviño, L. K. (2006). Ethical leadership: A review and future directions. The Leadership Quarterly, 17(6), 595–616.
- Bunting, M. (2022). Vertical growth: How self-awareness transforms leaders and organizations. Wiley.