Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, tarafsız ve saygın bir bilimsel literatürün geliştirilmesini desteklemek için en yüksek etik standartları benimser. Yayın süreçlerinde dergimiz, Yayın Etiği Komitesi (COPE) tarafından belirlenen "Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Kılavuzları" ve TR Dizin dergi değerlendirme kriterlerine dayanmaktadır.

1. YAYIN POLİTİKASI
Açık Erişim ve Ücretsiz Yayın: Makale gönderimi, değerlendirme, yayın veya makalelere erişim sürecinin hiçbir aşamasında yazarlardan veya okuyuculardan ücret alınmaz.

Değerlendirme Sistemi (Çift Kör Hakem Değerlendirmesi): Dergimize gönderilen tüm çalışmalar "Çift Kör Hakem Değerlendirmesi" yöntemi kullanılarak değerlendirilir. Yazarların ve hakemlerin kimlikleri süreç boyunca karşılıklı olarak gizli tutulur.

Yayın Sıklığı: Dergimiz düzenli olarak yılda iki kez, Haziran ve Aralık aylarında yayınlanmaktadır.

Dergimiz, hiçbir kurumdan reklam kabul etmemektedir.

2. İNTİHAL KONTROL POLİTİKASI
Dergiye gönderilen makalelerin, bibliyografya hariç bir aramada %20'den az benzerlik oranına sahip olması gerekmektedir.

Benzerlik oranı bu sınırın altında olsa bile, tek bir kaynaktan gelen benzerlik oranı %5'i geçmemelidir. Bu koşulları karşılamayan makaleler reddedilecek veya düzeltme için yazara iade edilecektir.

3. ETİK KURUL ONAY POLİTİKASI

Anket, görüşme, odak grup çalışması, gözlem, deney ve tartışma tekniklerini kullanarak veri toplamayı gerektiren tüm araştırmalar (kalitatif veya kantitatif) için Etik Kurul Onayı zorunludur.

İnsanlar ve hayvanlar üzerinde yapılan ve etik kurul kararı gerektiren klinik ve deneysel çalışmalar için ayrı bir Etik Kurul Onayı alınmalıdır.

Alınan onaya ilişkin bilgiler (kurul adı, tarihi ve numarası) makalenin sonundaki "Yöntemler" bölümünde ve beyanlar bölümünde açıkça belirtilmelidir.

Etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalar için, makalenin sonunda "Bu çalışma etik kurul onayı gerektirmez" gibi bir ifade yer almalıdır.

4. PAYDAŞLARIN ETİK SORUMLULUKLARI
    A. Editörün Sorumlulukları:

Editör, yazarların ırkı, cinsiyeti, dini inançları, etnik kökeni, vatandaşlığı veya siyasi felsefesinden bağımsız olarak, makaleleri yalnızca bilimsel içeriğe ve derginin kapsamına göre objektif olarak değerlendirir.

Editör, uzmanlık alanlarını dikkate alarak ve çıkar çatışması olmamasını sağlayarak, makalelere atanacak hakemleri dikkatlice seçer.

Editör, hakem değerlendirme sürecinin zamanında, adil ve gizli bir şekilde yürütülmesini sağlar.

   B. Hakemlerin Sorumlulukları:

Hakemler, yalnızca uzmanlık alanlarına giren ve kör hakem değerlendirme sürecinin gizliliğini koruyabilecekleri makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidir.

Değerlendirmeler objektif, akademik ve yapıcı olmalı; kişisel eleştiriden kaçınılmalıdır.

Hakemler, değerlendirdikleri makaleyle ilgili herhangi bir çıkar çatışmasının farkına vardıklarında derhal editörü bilgilendirmeli ve süreçten çekilmelidirler.

   C. Yazarların Sorumlulukları:

Özgünlük: Yazarlar, sunulan çalışmanın tamamen özgün olduğunu, daha önce başka bir yerde yayınlanmadığını ve başka bir yerde yayınlanmak üzere değerlendirilmekte olmadığını beyan etmelidirler.

Bilimsel Doğruluk: Verilerin uydurulması, tahrif edilmesi veya haksız kullanımı kesinlikle yasaktır.

Yazarlık Hakları: Çalışmaya bilimsel olarak ve içerik açısından doğrudan katkıda bulunmayan kişiler yazar olarak dahil edilmemelidir (hediye yazarlık kabul edilemez).

Çıkar Çatışması ve Finansman: Yazarlar, araştırmayı destekleyen kurumları (varsa proje numaraları dahil) ve olası çıkar çatışmalarını makalenin sonunda açıkça belirtmelidirler.

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
• İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
• Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
• Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
• Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,

Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek,
ç) İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmalarda ve diğer klinik araştırmalarda ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranmak,
d) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
e) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
f) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
g) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
h) Araştırma ve deneylerde, hayvan sağlığına ve ekolojik dengeye zarar vermek,
ı) Araştırma ve deneylerde, çalışmalara başlamadan önce alınması gereken izinleri yetkili birimlerden yazılı olarak almamak.
i) Araştırma ve deneylerde mevzuatın veya Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin ilgili araştırma ve deneylere dair hükümlerine aykırı çalışmalarda bulunmak.
j) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
k) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
l) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,

Araştırma Etiği ve Bilimsel Sorumluluk İlkeleri
• Araştırmaların planlanması, yürütülmesi, raporlanması ve yayımlanması süreçlerinde bilimsel dürüstlük, tarafsızlık, güvenilirlik ve şeffaflık esas alınmalıdır. Araştırmacılar; veri üretimi, analiz ve yorumlama aşamalarında yanıltıcı, eksik veya manipülatif uygulamalardan kaçınmalı; tüm süreçleri gerektiğinde doğrulanabilecek şekilde kayıt altına almalıdır.
• Araştırmaya katılan bireyler ve araştırma ekibi, çalışmanın amacı, yöntemi, kapsamı, süresi, veri toplama araçları ve elde edilen verilerin hangi amaçlarla kullanılacağı konusunda açık ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmelidir. Katılımcıların araştırmaya ilişkin tüm sorularına yeterli açıklama yapılmalı ve bilinçli onam süreci eksiksiz şekilde yürütülmelidir.
• Katılımcılardan elde edilen kişisel veriler ve özel bilgiler gizlilik ilkesi çerçevesinde korunmalıdır. Verilerin saklanması, işlenmesi ve paylaşılması süreçlerinde ulusal ve uluslararası veri koruma düzenlemelerine uygun hareket edilmeli; anonimlik ve mahremiyet ilkeleri gözetilmelidir. Katılımcı kimliklerinin ifşa edilmesine yol açabilecek her türlü bilgi güvenli biçimde korunmalıdır.
• Araştırmalara katılım tamamen gönüllülük esasına dayanmalıdır. Katılımcılar üzerinde herhangi bir baskı, yönlendirme, tehdit ya da maddi-manevi zorlayıcı unsur oluşturulmamalıdır. Katılımcılara, istedikleri anda gerekçe göstermeksizin araştırmadan çekilebilecekleri açıkça bildirilmelidir.
• Araştırma sürecinde bireylerin fiziksel, psikolojik, sosyal, kültürel ve ekonomik açıdan zarar görmemesi için gerekli tüm önlemler alınmalıdır. Olası riskler önceden değerlendirilerek zarar azaltıcı stratejiler geliştirilmelidir. Çocuklar, engelli bireyler, yaşlılar veya karar verme yeterliliği sınırlı gruplarla yürütülen çalışmalarda ek etik hassasiyet gösterilmeli; gerekli durumlarda yasal temsilci onayı alınmalıdır.
• Araştırmacılar bilimsel bağımsızlıklarını korumalı ve çalışma sonuçlarını etkileyebilecek her türlü çıkar çatışmasını şeffaf biçimde açıklamalıdır. Finansal destekler, sponsorluk ilişkileri, kurum bağlantıları ve proje destekleri açıkça beyan edilmelidir. Araştırmanın sonuçları hiçbir kişi, kurum veya kuruluşun çıkarları doğrultusunda değiştirilmemelidir.
• Bilimsel yayın etiği ilkelerine uygun davranılmalı; intihal, sahtecilik, çarpıtma, dilimleme ve haksız yazarlık gibi etik ihlallerden kaçınılmalıdır. Kaynak gösterimi akademik kurallara uygun şekilde yapılmalı ve kullanılan tüm bilimsel katkılar doğru biçimde atıflandırılmalıdır.
• Araştırma sonuçları toplum yararı gözetilerek değerlendirilmelidir. Bilimsel bilginin yanlış yorumlanmasına veya kamuoyunun yanıltılmasına neden olabilecek eksik ya da yanıltıcı açıklamalardan kaçınılmalıdır. Araştırmacılar, bilimsel iletişim süreçlerinde akademik sorumluluk bilinciyle hareket etmelidir.
• Yapay zekâ, dijital analiz araçları veya otomatik veri işleme sistemlerinin kullanıldığı araştırmalarda, kullanılan teknolojilerin çalışma kapsamındaki rolü açıkça belirtilmeli; veri güvenliği, doğruluk ve etik kullanım ilkeleri dikkate alınmalıdır.