Öz
Bu çalışma, farklı mikrobiyal gübre çeşitlerinin arpa (Hordeum vulgare L.) bitkisinde morfolojik ve tane özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2024–2025 yetiştirme döneminde Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dardanos Yerleşkesinde yürütülmüştür. Araştırma, tesadüf blokları deneme deseninde üç tekerrürlü olarak kurulmuş olup, bitki materyali olarak Sultan arpa çeşidi kullanılmıştır. Denemede kontrol parseli, optimum NPK gübrelemesi ve çeşitli mikrobiyal gübre uygulamaları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Yürütülen çalışmanın neticesinde mikrobiyal gübrelerin arpanın morfolojik özellikleri üzerinde anlamlı etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Bitki boyu uygulamalara göre 86,49 cm (kontrol) ile 95,09 cm (FT1) arasında değişmiş; başak uzunluğu ise 7,43 cm (kontrol) ile 8,33 cm (NPK) arasında seyretmiştir. Dane verimi bakımından en yüksek değerler optimum NPK (609,6 kg/da) ve FTH2 (603,0 kg/da) uygulamalarında elde edilirken, kontrol uygulamasında bu değer 473,2 kg/da olarak hesaplanmıştır. Sap verimi yönünden en yüksek performansı NPK (1366,6 kg/da) ve FTH2 (1364,9 kg/da) uygulamaları göstermiştir. Mikrobiyal gübrelerin dane kalitesi üzerinde de etkili olduğu; bin tane ağırlığının 39,06 g (kontrol) ile 43,13 g (G4) arasında değiştiği tespit edilmiştir. Fotosentetik kapasitenin önemli bir göstergesi olan klorofil miktarı ise G3B uygulamasında en yüksek düzeye (50,05 SPAD) ulaşmıştır. Yapılan çalışmanın sonucunda, mikrobiyal gübre uygulamalarının arpa yetiştiriciliğinde hem ot verimi hem de kalite parametrelerinde olumlu etkilere neden olduğu, bazı uygulamaların optimum NPK gübrelemesi ile benzer veya ona yakın performans sergilediği gözlenmiştir. Bu durum, mikrobiyal gübrelerin arpa üretiminde kimyasal gübre kullanımının azaltılmasına yönelik önemli bir alternatif oluşturabileceğini, sürdürülebilir tarım uygulamaları kapsamında çevresel yükün azaltılmasına katkı sağlayabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Arpa mikrobiyal gübre tane özellikleri morfolojik özellikler sürdürülebilir tarım
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Proje Numarası
123O044
Teşekkür
Bu çalışma, 123-O-044 numaralı TÜBİTAK-1001 projesi desteği ile yürütülmüştür. Bu kapsamda sağladığı destek için TÜBİTAK’a şükranlarımızı sunarız. Bu çalışma ayrıca Yakup Can Eren’in Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’nde yürüttüğü yüksek lisans tezinden üretilmiştir.
Kaynakça
- Altunlu, H., Akat, H., & Akat Saraçoğlu, Ö. (2018). Toprağa arıtma çamuru uygulamasının gül üretiminde bitki gelişimi, verim ve klorofil içeriğine etkileri. Mediterranean Agricultural Sciences, 31(2), 175-180.
- Aslantaş, R., Çakmakçı, R., & Şahin, F. (2007). Effect of plant growth promoting rhizobacteria on young apple tree growth and fruit yield under orchard conditions. Scientia Horticulturae, 111(4), 371-377. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2006.12.016
- Aydın, A., Yıldırım, E., Karaman, M. R., Turan, M., Demirtaş, A., Şahin, F., Güneş, A., Esringü, A., Dizman, M., & Tutar, A. (2012). Humik asit, PGPR ve kimyasal gübre uygulamalarının brokoli (Brassica oleracea) bitkisinin bazı verim parametreleri üzerine etkisi. Sakarya Üniversitesi Fen-Edebiyat Dergisi, 1, 309-316.
- Bhupenchandra, I., Devi, S. H., Basumatary, A., Dutta, S., Singh, L. K., Kalita, P., Bora, S.S., Devi, S.R., Saikia, A., Sharma, P., Bhagowati, S., Tamuli, B., Dutta, N., & Borah, K. (2020). Biostimulants: Potential and prospects in agriculture. International Research Journal of Pure & Applied Chemistry 21(14): 20-35.
- Canbolat, M. Y., Bilen, S., Çakmakçı, R., Şahin, F., & Aydın, A. (2006). Effect of plant growth promoting rhizobacteria and soil compaction on barley seedling growth, nutrient uptake, soil properties and rhizosphere microflora. Biology and Fertility of Soils, 42, 350-357. https://doi.org/10.1007/s00374-005-0034-9
- Çakmakçı, R. (2005). Bitki gelişimini teşvik eden rizobakterilerin tarımda kullanımı. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 36(1), 97-107.
- Çakmakçı, R., Dönmez, M., & Erdoğan, Ü. (2007a). The effect of plant growth promoting rhizobacteria on barley seedling growth, nutrient uptake, some soil properties, and bacterial counts. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 31(3), 189-199.
- Çakmakçı, R., Erat, M., Erdoğan, Ü., & Dönmez, M. F. (2007b). The influence of plant growth-promoting rhizobacteria on growth and enzyme activities in wheat and spinach plants. Journal of Plant Nutrition and Soil Science, 170(2), 288-295. https://doi.org/10.1002/jpln.200625105
- Dey, R., Pal, K. K., Bhatt, D. M., & Chauhan, S. M. (2004). Growth promotion and yield enhancement of peanut (Arachis hypogaea L.) by application of plant growth-promoting rhizobacteria. Microbiological Research, 159(4), 371-394. https://doi.org/10.1016/j.micres.2004.08.004
- Du Jardin, P. (2012). The science of plant Biostimulants-a bibliographic analysis. Ad hoc Study Report. Brussels: European Commission. http://hdl.handle.net/2268/169257
- Emilia, D. A., Luisa, D. A., Stefania, D. P., & Petronia, C. (2020). Use of biostimulants to improve salinity tolerance in agronomic crops. Agronomic Crops: volume 3: stress responses and tolerance (pp. 423-441). Singapore: Springer.
- Ergün, N., Aydoğan, S., Sayım, İ., Karakaya, A., & Oğuz, A. Ç. (2017). Arpa (Hordeum vulgare L.) köy çeşitlerinde tane verimi ve bazı tarımsal özelliklerin incelenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26(2), 180-189.
- García de Salamone, I. E., Hynes, R. K., & Nelson, L. M. (2001). Cytokinin production by plant growth promoting rhizobacteria and selected mutants. Canadian Journal of Microbiology, 47(5), 404-411. https://doi.org/10.1139/w01-029
- Glick, B. R., Jacobson, C. B., Schwarze, M. M. K., & Pasternak, J. J. (1995). 1-Aminocyclopropane-1-carboxylic acid deaminase mutants of the plant growth-promoting rhizobacterium Pseudomonas putida GR12-2 do not stimulate canola root elongation. Canadian Journal of Microbiology, 41(10), 911-915.
- Gouda, S., Kerry, R. G., Das, G., Paramithiotis, S., Shin, H. S., & Patra, J. K. (2018). Revitalization of plant growth promoting rhizobacteria for sustainable development in agriculture. Microbiological Research, 206, 131-140.
- Gutiérrez-Mañero, F. J., Ramos-Solano, B., Probanza, A., Mehouachi, J., Tadeo, F. R., & Talon, M. (2001). The plant-growth-promoting rhizobacteria Bacillus pumilus and Bacillus licheniformis produce high amounts of physiologically active gibberellins. Physiologia Plantarum, 111(2), 206-211.
- Jeon, J. S., Lee, S. S., Kim, H. Y., Ahn, T. S., & Song, H. G. (2003). Plant growth promotion in soil by some inoculated microorganisms. Journal of Microbiology, 41(4), 271-276.
- Joo, G. J., Kim, Y. M., Lee, I. J., Song, K. S., & Rhee, I. K. (2005). Growth promotion of red pepper seedlings by gibberellin-producing Bacillus cereus, Bacillus macroides and Bacillus pumilus. Biotechnology Letters, 27, 487-491. https://doi.org/10.1007/s10529-005-2210-9
- Karadağ, E. (2022). Mineral gübre ve bitki gelişmesini teşvik edici bakteri uygulamalarının arpa bitkisinin gelişimi ve verimi üzerine etkileri (Yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
- Kocamaz, C. (2023). Farklı mikrobiyal gübre dozlarının çim karışımının kuraklığa toleransı üzerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Çankırı Karatekin Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
- Küçük, Ç., & Güler, İ. (2009). Bitki gelişimini teşvik eden bazı biyokontrol mikroorganizmalar. Elektronik Mikrobiyoloji Dergisi, 7(1), 30-42.
- Özkan, B. (2021). Ticari mikrobiyal gübrelerin toprağın enzim aktivitesi ve toprak mikroflorası üzerindeki etkileri (Yüksek lisans tezi). Harran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
- SAS. (1999). SAS V8 Online Manual. SAS Institute, Cary, NC, USA.Shahrajabian, M.H., Chaski, C., Polyzos, N., Petropoulos, S. A. (2021). Biostimulants application: A low input cropping management tool for sustainable farming of vegetables. Biomolecules, 11: 698. https://doi.org/10.3390/biom11050698
- Şahin, F., Çakmakçı, R., & Kantar, F. (2004). Sugar beet and barley yield in relation to inoculation with N₂-fixing and phosphate-solubilizing bacteria. Plant and Soil, 265, 123-129. https://doi.org/10.1007/s11104-005-0334-4
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, (2015). Scarpıa, ramata, campagne ve sultan arpa çeşit adaylarının tescili hakkında rapor (Link:https://www.tarimorman.gov.tr/BUGEM/TTSM/Belgeler/Duyuru%20Belgeleri/2015%20tescil/serin%20iklim/Arpa/trakya6sira.pdf) (Erişim tarihi: 31.12.2025). Timmusk, S., Nicander, B., Granhall, U., & Tillberg, E. (1999). Cytokinin production by Paenibacillus polymyxa. Soil Biology and Biochemistry, 31(13), 1847-1852. https://doi.org/10.1016/S0038-0717(99)00113-3
- Van Soest, P. J., Robertson, J. B., & Lewis, B. A. (1991). Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and non-starch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science, 74(10), 3583-3597.
- Wood, C. W., Reeves, D. W. and Himelrick, D. G., 1992. Relationships between chlorophyll meter readings and leaf chlorophyll concentration.N status and crop yield. A review: Proc. Agro. Sco. N. Z. 23,1-9.
- Yakhin, O. I., Lubyanov, A. A., Yakhin, I. A., & Brown, P. H. (2017). Biostimulants in plant science: A global perspective. Front. Plant Science, 7: 20-49. doi:10.3389/fpls.2016.02049
Öz
This study was conducted during the 2024–2025 growing season at the Dardanos Research and Application Area of the Faculty of Agriculture, Çanakkale Onsekiz Mart University, with the aim of determining the effects of different microbial fertilizer types on the morphological and grain characteristics of barley (Hordeum vulgare L.). The experiment was established in a randomized complete block design with three replications, and the Sultan barley cultivar was used as the plant material. The trial included a control plot, optimum NPK fertilization, and various microbial fertilizer treatments, which were evaluated in a comparative manner. The findings revealed that microbial fertilizers exerted significant effects on the morphological development of barley plants. Plant height varied between 86.49 cm (control) and 95.09 cm (FT1), while spike length ranged from 7.43 cm (control) to 8.33 cm (NPK). Regarding grain yield, the highest values were obtained from the optimum NPK (609.6 kg/da) and FTH2 (603.0 kg/da) treatments, whereas the control yielded 473.2 kg/da. In terms of straw yield, the best performance was observed in the NPK (1366.6 kg/da) and FTH2 (1364.9 kg/da) treatments. Microbial fertilizers also influenced grain quality, as the thousand-kernel weight ranged from 39.06 g (control) to 43.13 g (G4). Additionally, chlorophyll content—an important indicator of photosynthetic capacity—reached its highest level under the G3B treatment (50.05 SPAD). Overall, the results demonstrated that microbial fertilizer applications positively affected both forage yield and quality-related traits in barley cultivation. Several microbial treatments performed similarly to, or nearly as effectively as, optimum NPK fertilization. These outcomes indicate that microbial fertilizers may serve as an important alternative for reducing chemical fertilizer use in barley production, contributing to sustainable agricultural practices by lowering environmental impact.
Anahtar Kelimeler
Barley microbial fertilizer grain characteristics morphological characteristics sustainable agriculture
Proje Numarası
123O044
Kaynakça
- Altunlu, H., Akat, H., & Akat Saraçoğlu, Ö. (2018). Toprağa arıtma çamuru uygulamasının gül üretiminde bitki gelişimi, verim ve klorofil içeriğine etkileri. Mediterranean Agricultural Sciences, 31(2), 175-180.
- Aslantaş, R., Çakmakçı, R., & Şahin, F. (2007). Effect of plant growth promoting rhizobacteria on young apple tree growth and fruit yield under orchard conditions. Scientia Horticulturae, 111(4), 371-377. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2006.12.016
- Aydın, A., Yıldırım, E., Karaman, M. R., Turan, M., Demirtaş, A., Şahin, F., Güneş, A., Esringü, A., Dizman, M., & Tutar, A. (2012). Humik asit, PGPR ve kimyasal gübre uygulamalarının brokoli (Brassica oleracea) bitkisinin bazı verim parametreleri üzerine etkisi. Sakarya Üniversitesi Fen-Edebiyat Dergisi, 1, 309-316.
- Bhupenchandra, I., Devi, S. H., Basumatary, A., Dutta, S., Singh, L. K., Kalita, P., Bora, S.S., Devi, S.R., Saikia, A., Sharma, P., Bhagowati, S., Tamuli, B., Dutta, N., & Borah, K. (2020). Biostimulants: Potential and prospects in agriculture. International Research Journal of Pure & Applied Chemistry 21(14): 20-35.
- Canbolat, M. Y., Bilen, S., Çakmakçı, R., Şahin, F., & Aydın, A. (2006). Effect of plant growth promoting rhizobacteria and soil compaction on barley seedling growth, nutrient uptake, soil properties and rhizosphere microflora. Biology and Fertility of Soils, 42, 350-357. https://doi.org/10.1007/s00374-005-0034-9
- Çakmakçı, R. (2005). Bitki gelişimini teşvik eden rizobakterilerin tarımda kullanımı. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 36(1), 97-107.
- Çakmakçı, R., Dönmez, M., & Erdoğan, Ü. (2007a). The effect of plant growth promoting rhizobacteria on barley seedling growth, nutrient uptake, some soil properties, and bacterial counts. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 31(3), 189-199.
- Çakmakçı, R., Erat, M., Erdoğan, Ü., & Dönmez, M. F. (2007b). The influence of plant growth-promoting rhizobacteria on growth and enzyme activities in wheat and spinach plants. Journal of Plant Nutrition and Soil Science, 170(2), 288-295. https://doi.org/10.1002/jpln.200625105
- Dey, R., Pal, K. K., Bhatt, D. M., & Chauhan, S. M. (2004). Growth promotion and yield enhancement of peanut (Arachis hypogaea L.) by application of plant growth-promoting rhizobacteria. Microbiological Research, 159(4), 371-394. https://doi.org/10.1016/j.micres.2004.08.004
- Du Jardin, P. (2012). The science of plant Biostimulants-a bibliographic analysis. Ad hoc Study Report. Brussels: European Commission. http://hdl.handle.net/2268/169257
- Emilia, D. A., Luisa, D. A., Stefania, D. P., & Petronia, C. (2020). Use of biostimulants to improve salinity tolerance in agronomic crops. Agronomic Crops: volume 3: stress responses and tolerance (pp. 423-441). Singapore: Springer.
- Ergün, N., Aydoğan, S., Sayım, İ., Karakaya, A., & Oğuz, A. Ç. (2017). Arpa (Hordeum vulgare L.) köy çeşitlerinde tane verimi ve bazı tarımsal özelliklerin incelenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26(2), 180-189.
- García de Salamone, I. E., Hynes, R. K., & Nelson, L. M. (2001). Cytokinin production by plant growth promoting rhizobacteria and selected mutants. Canadian Journal of Microbiology, 47(5), 404-411. https://doi.org/10.1139/w01-029
- Glick, B. R., Jacobson, C. B., Schwarze, M. M. K., & Pasternak, J. J. (1995). 1-Aminocyclopropane-1-carboxylic acid deaminase mutants of the plant growth-promoting rhizobacterium Pseudomonas putida GR12-2 do not stimulate canola root elongation. Canadian Journal of Microbiology, 41(10), 911-915.
- Gouda, S., Kerry, R. G., Das, G., Paramithiotis, S., Shin, H. S., & Patra, J. K. (2018). Revitalization of plant growth promoting rhizobacteria for sustainable development in agriculture. Microbiological Research, 206, 131-140.
- Gutiérrez-Mañero, F. J., Ramos-Solano, B., Probanza, A., Mehouachi, J., Tadeo, F. R., & Talon, M. (2001). The plant-growth-promoting rhizobacteria Bacillus pumilus and Bacillus licheniformis produce high amounts of physiologically active gibberellins. Physiologia Plantarum, 111(2), 206-211.
- Jeon, J. S., Lee, S. S., Kim, H. Y., Ahn, T. S., & Song, H. G. (2003). Plant growth promotion in soil by some inoculated microorganisms. Journal of Microbiology, 41(4), 271-276.
- Joo, G. J., Kim, Y. M., Lee, I. J., Song, K. S., & Rhee, I. K. (2005). Growth promotion of red pepper seedlings by gibberellin-producing Bacillus cereus, Bacillus macroides and Bacillus pumilus. Biotechnology Letters, 27, 487-491. https://doi.org/10.1007/s10529-005-2210-9
- Karadağ, E. (2022). Mineral gübre ve bitki gelişmesini teşvik edici bakteri uygulamalarının arpa bitkisinin gelişimi ve verimi üzerine etkileri (Yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
- Kocamaz, C. (2023). Farklı mikrobiyal gübre dozlarının çim karışımının kuraklığa toleransı üzerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Çankırı Karatekin Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
- Küçük, Ç., & Güler, İ. (2009). Bitki gelişimini teşvik eden bazı biyokontrol mikroorganizmalar. Elektronik Mikrobiyoloji Dergisi, 7(1), 30-42.
- Özkan, B. (2021). Ticari mikrobiyal gübrelerin toprağın enzim aktivitesi ve toprak mikroflorası üzerindeki etkileri (Yüksek lisans tezi). Harran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
- SAS. (1999). SAS V8 Online Manual. SAS Institute, Cary, NC, USA.Shahrajabian, M.H., Chaski, C., Polyzos, N., Petropoulos, S. A. (2021). Biostimulants application: A low input cropping management tool for sustainable farming of vegetables. Biomolecules, 11: 698. https://doi.org/10.3390/biom11050698
- Şahin, F., Çakmakçı, R., & Kantar, F. (2004). Sugar beet and barley yield in relation to inoculation with N₂-fixing and phosphate-solubilizing bacteria. Plant and Soil, 265, 123-129. https://doi.org/10.1007/s11104-005-0334-4
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, (2015). Scarpıa, ramata, campagne ve sultan arpa çeşit adaylarının tescili hakkında rapor (Link:https://www.tarimorman.gov.tr/BUGEM/TTSM/Belgeler/Duyuru%20Belgeleri/2015%20tescil/serin%20iklim/Arpa/trakya6sira.pdf) (Erişim tarihi: 31.12.2025). Timmusk, S., Nicander, B., Granhall, U., & Tillberg, E. (1999). Cytokinin production by Paenibacillus polymyxa. Soil Biology and Biochemistry, 31(13), 1847-1852. https://doi.org/10.1016/S0038-0717(99)00113-3
- Van Soest, P. J., Robertson, J. B., & Lewis, B. A. (1991). Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and non-starch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science, 74(10), 3583-3597.
- Wood, C. W., Reeves, D. W. and Himelrick, D. G., 1992. Relationships between chlorophyll meter readings and leaf chlorophyll concentration.N status and crop yield. A review: Proc. Agro. Sco. N. Z. 23,1-9.
- Yakhin, O. I., Lubyanov, A. A., Yakhin, I. A., & Brown, P. H. (2017). Biostimulants in plant science: A global perspective. Front. Plant Science, 7: 20-49. doi:10.3389/fpls.2016.02049
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Çayır-Mera ve Yem Bitkileri, Tarımda Bitki Islahı |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | 123O044 |
| Gönderilme Tarihi | 11 Aralık 2025 |
| Kabul Tarihi | 13 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 13 Ocak 2026 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 1 |
Amaç ve Kapsam
Bilim-Teknoloji-Yenilik Ekosistemi Dergisi (BİTYED), küresel, ulusal, sektörel ve bölgesel düzeyde bilim, teknoloji, inovasyon ekosistemi ve değer zincirinin gelişmesi amacıyla bilimsel yayın şartlarına uygun, nitelikli ve özgün çalışmaları bilimsel yayıncılık ilkelerine ve etik kurallara uygun bir şekilde değerlendirerek elektronik olarak yayınlamayı amaçlamaktadır.
Bilim-Teknoloji-Yenilik Ekosistemi Dergisi (BİTYED), küresel, ulusal, sektörel ve bölgesel düzeyde bilim, teknoloji, inovasyon ekosistemi ve değer zincirinin gelişmesi amacıyla aşağıdaki belirtilen alanlarda multidisipliner bir yaklaşımla özgün bilimsel ve kaliteli derleme makaleleri yayınlayan hakemli uluslararası veri tabanları tarafından taranan bir dergidir.
Bilim-Teknoloji-Yenikik Ekosistemi Dergisinin kapsamındaki alanlar aşağıda yer almaktadır.
- Küresel Bilim, teknoloji ve inovasyon ekosistemi
- Küresel Bilim, teknoloji ve inovasyon değer zinciri
- Ulusal bilim, teknoloji ve inovasyonekosistemi ve geliştirilmesi
- Sektörel bilim, teknoloji ve inovasyonekosistemi ve geliştirilmesi
- Bölgesel bilim, teknoloji ve inovasyonekosistemi ve geliştirilmesi
- Ulusal bilim, teknoloji ve inovasyon küresel rekabet gücünün geliştirilmesi
- Sektörel bilim, teknoloji ve inovasyon küresel rekabet gücünün geliştirilmesi
- Ulusal stratejik teknolojileri geliştirme politika ve stratejileri
- Ulusal stratejik ürün-hizmetlerin geliştirme politika ve stratejileri
- Ulusal düzeyde bilim, teknoloji ve inovasyon SWOT Analizleri
- Sektörel düzeyde bilim, teknoloji ve inovasyon SWOT Analizleri
- Bölgesel düzeyde bilim, teknoloji ve inovasyon SWOT Analizleri
- Kamu sektöründe bilim, teknoloji ve inovasyonekosistemi ve geliştirilmesi
- Özel Sektörde bilim, teknoloji ve inovasyonekosistemi ve geliştirilmesi
- İşletmelerde bilim, teknoloji ve inovasyon değer zincirinin geliştirilmesi
- Firma Düzeyinde bilim, teknoloji ve inovasyon kültürünün geliştirilmesi
- Ulusa Düzeyde bilim, teknoloji ve inovasyon kültürünün geliştirilmesi
- Bilim, teknoloji ve inovasyonda milli eğitim politika ve stratejilerinin geliştirilmesi
- Bilim, teknoloji ve inovasyondayüksek öğrenim politika ve stratejilerinin geliştirilmesi
- Ulusal araştırma Ar-Ge ekosistemi ve geliştirilmesi
- Ulusal bilim insanı ve araştırmacı ekosistemi ve geliştirilmesi
- Ulusal Ar-Ge ekosistemi ve geliştirilmesi
- Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Ekosisteminin Güçlendirilmesi
- Bilim, teknoloji ve inovasyonda dışa bağımlılığın azaltılması
- Araştırma Üniversitelerinin Geliştirilmesi
- Teknoparkların Geliştirilmesi
- Bilim, teknoloji ve inovasyon teşvik sistemlerinin geliştirilmesi
- Bilim, teknoloji ve inovasyon finansman sistemlerinin geliştirilmesi
- Bilim, teknoloji ve inovasyon girişimcilik sistemlerinin geliştirilmesi
- Bilim, teknoloji ve inovasyon stratejik planlarının geliştirilmesi
- Endüstriyel Devrimlere uyum politika ve stratejileri
- Bilimsel Devrimleri
- Teknoloji Dalgaları
- Bilim, teknoloji ve inovasyonda başarılı ülke politika ve stratejileri
- Bilim, teknoloji ve inovasyonda başarılı işletme politika ve stratejileri
- Organize Sanayi bölgelerinin geliştirilmesi politika ve stratejileri
- Bölgesel kalkınma politika ve stratejileri
- Bilim, teknoloji ve inovasyonda STK’ların rolünün geliştirilmesi
- Bilim, teknoloji ve inovasyon tarihi
- Türkiye’de bilim, teknoloji ve inovasyon değer zincirinin gelişimi
- Medeniyetlerde bilim, teknoloji ve inovasyon değer zincirinin gelişimi
- Diğer alanlar
Yazım Kuralları
Bilim-Teknoloji-Yenilik Ekosistemi Dergisi'ne gönderilecek makaleler ile birlikte aşağıdaki dosyaların bulunması gerekmektedir. Aksı halde makaleler değerlendirmeye alınmayacaktır.
a) Telif Hakkı Devir Sözleşme Formu (Sorumlu yazar tarafından imzalanmalı ve sadece PDF versiyonunun yüklenmesi gerekmektedir.)
b) Yazar Bilgi / Kapak Sayfası (Sadece PDF versiyonu kabul edilmektedir.)
c) Yazar Makale Kontrol Listesi (Sorumlu yazar tarafından imzalanmalıdır. Sadece PDF versiyonu yüklenmelidir.)
d) Makale Şablonu / Tam Metin (Sadece MS Word versiyonu yüklenmelidir. MS Word versiyonu dışında başka herhangi bir şekilde kabul edilmemektedir.)
e) iThenticate'den alınan benzerlik raporu (Kaynaklar kısmı hariç benzerlik oranı %20’yi geçmemelidir.)
Dergide yayınlanması amacıyla gönderilecek makaleleri hazırlanırken aşağıdaki hususları dikkate alınmalıdır.
1. Dergiye gönderilen makalelerin benzerlik oranı %20’yi geçmemeli (Kaynakça kısmı hariç) ve benzerlik raporu da makale ile birlikte dergi sistemi üzerinde yüklenmelidir. Sadece DergiPark'ta bulunan dergimizin sistemi üzerinde yüklenen makaleler değerlendirmeye alınacaktır.
2. Tam metni Türkçe'de olan makalenin Türkçe başlığı 15 punto, kalın ve Ortala olarak, İngilizce başlığı ise 12 punto, kalın ve Ortala olarak yazılmalıdır. Türkçe ve İngilizce özet bölümleri 10 punto ile iki yana yaslı şekilde yazılmalıdır. Sadece Öz ve Abstract kelimeleri kalın yazılacaktır. Giriş (Introduction) kısmından Sonuç (Conclusion) bölümüne kadar makalenin yazı tipi Times New Roman olup, 11 punto ve iki yana yaslı şekilde yazılmalıdır.
3. Makalelerin hepsi isimsiz gönderilecektir. Yazarın/Yazarların adı soyadı, kurum adresi, e-posta adresi ve ORCİD numarası tam metni bulunan dosya içerisinde hiçbir yerde yazılmayacaktır. Bu bilgilerin hepsi sadece b) Yazar Bilgi / Kapak Sayfası içerisinde yazılmalıdır. Dergi sistemi üzerinde d) Makale Şablonu / Tam Metin isimsiz, adressiz ve yazarlar hakkında herhangi bir bilgi içermemelidir. Aksı halde makale sorumlu yazara geri iade edilecektir.
4. Makalenin ilk sayfasında Türkçe ve İngilizce başlıkları, Öz ve Abstract ile birlikte en az 3, en fazla 5 adet anahtar kelime yer almalıdır. Anahtar kelimeler A-Z şeklinde, sadece ilk kelime büyük harfle yazılmalıdır. Özel kelimeler büyük harfle yazılabilir. Örneğin; Bilimsel isim / Latince isim, Şehir ismi, Ülke ismi vb.
5. Dergiye gönderilecek çalışmanın tüm metninde: Sayfa yapısı 2 cm üstten, 2 cm alttan, 1,5 cm sağdan, 2 cm soldan boşluk bırakılmalı; tek satır aralığı, Times New Roman 11 punto fontu kullanılmalıdır. Hizalama; iki yana yaslı, Girinti; sol: 0 cm , sağ: 0 cm ; Özel :yok; Aralık, önce 0 nk , sonra 0 nk olacak şekilde yazılmalıdır.
6. Referanslarda parantez sistemi kullanılmalıdır. Tüm başlık ve alt başlıklar numarasız yazılmalıdır.
7. Şekiller, çizelgeler, kaynakça ve özet kısımları dâhil olmak üzere özgün makaleler en fazla 25 sayfa ve derleme makalesi ise en fazla 35 sayfa olmalıdır.
8. Ana başlıklarda ve alt başlıklarda her kelime büyük harfle yazılmalıdır. Ana başlıklar 12 punto, alt başlıklar ise 11 punto yazılmalıdır. Ana ve alt başlıklar koyu yazılmalıdır.
9. Çizelge başlıkları çizelgenin üstüne numara vererek 9 punto olarak yazılmalı ve belli bir kaynaktan alınıyorsa tablonun altına kaynağı yazılmalıdır. Şekil başlıkları şeklin altına numara vererek 9 punto olarak yazılmalı ve belli bir kaynaktan alınıyorsa şeklin altına parantez içinde kaynağı verilmelidir. Tam metni Türkçe olan makalelerde şekil ve çizelge başlıkları hem Türkçe hem de İngilizce'de verilmelidir. Ancak tam metni İngilizce olan makalelerde şekil ve çizelge başlıklarının sadece İngilizce'de yazılması yeterlidir.
Örnekler;
1. Yazar sayısı iki olan "............................................................................................................ boyunca sürmüştür (Ali & Alatürk, 2024)." Türkçe'de ve İngilizce'de and yerine & yazılmalıdır.
2. Yazar sayısı tek olduğu zaman, "…......................................................................................................... yer verilmiştir (Algan, 2025)."
3. Yazar sayısı ikiden fazla olduğunda tam metni Türkçe olan makalelerde (Ali ve ark., 2017), İngilizce makalelerde ise (Ali et al., 2017) şeklinde yazılmalıdır. Atıflarda vd. kullanılmamalıdır.
4. Makalede kullanılan kaynaklar metin içinde "yazar soyadı ve basım yılı” şeklinde gösterilmelidir. Örneğin; (Algan, 2020; Ali & Algan, 2021; Alatürk ve ark., 2023; Algan et al., 2024)
5. İnternetten alıntılar makale metni içerisinde, "............... predatör ve parazitoit popülasyonlarında artış gözlemlenmiştir (FAO, 2025)." ".............….. başka bir deyişle değişim kısa sürelidir (WHO, 2025).
6. Yazar/Yazarları belli olmayan kaynaklar Türkçe metninde Anonim, İngilizce metninde ise Anonymous olarak yazılmalıdır. Örneğin; (Anonim, 2024) ya da (Anonymous, 2024).
Kaynakça / References kısmında atıflar aşağıdaki şekilde verilmelidir.
Kaynakça / References listesinde kaynaklar soyadı alfabetik sırasına göre dizilmelidir. Soyadı tamamen ismin ise sadece baş harfi büyük olarak yazılmalıdır.
Örnekler;
Örnek: Bognar, L. (2024). Machine Learning in Educational Sciences. Springer, Singapore, pp. 427.
İki ve İkiden Fazla Yazarlı Kitap
1st Surname, 1st N., 2nd Surname, 2nd N., 3rd Surname, 3rd N., & 4th Surname, 4th N. (Year). Title of the Book (Each Word Must Be Capitalized except and, to, of, in, be, during, into, with, etc.). Publisher, City, Country of Publication, Total number of pages.
Örnek: Ali, B. (2019). Medicinal Importance and Potential of Summer Asphodel (Asphodelus aestivus Brot.): The Common Weed Plant of Mediterranean Rangelands, 77-84. In: Academic Studies in Mathematic and Natural Sciences (Ed. R. Karapınar). International Book Chapter-UAKB, Cetinje, Montenegro, pp. 84.
Yazar/Yazarları Belli olmayan Internet Kaynağı
Anonim/Anonymous. (Year). Title (Only the first word is capitalized). (Accessed Date: Day.Month.Year), http://www......
Örnek: Anonymous. (2024). Aphids on the world's plants an online identification and information guide. (Erişim Tarihi: 24.06.2024 / Accessed Date: 24.06.2024), http://www.aphidsonworldsplants.info.
Not: Yazarı belli olmayan kaynaklar Türkçe'de ise ‘Anonim’, İngilizce'de ise ‘Anonymous’ olarak verilmelidir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (ÇOBİLTUM), Bilim-Teknoloji-Yenilik Ekosistemi Dergisi (e-ISSN: 2757-6140) hakemli ve uluslararası indeksler tarafından taranan bir dergidir. Dergiye gönderilen makalelerin tüm kaynakça kısmı hariç benzerlik oranı %20’yi geçmemeli ve benzerlik raporu da makale ile birlikte gönderilmelidir. Gönderilen yazılar ilk olarak editörler ve yazı kurulunca bilimsel anlatım ve yazım kuralları yönünden incelenir. Daha sonra uygun bulunan yazılar makalenin alanı ile ilgili bilimsel çalışmaları olan iki ayrı hakeme gönderilir. Hakemlerin kararları doğrultusunda yazı yayınlanır veya reddedilir. Hakemlerin gizli tutulan raporları dergi arşivlerinde beş yıl süreyle tutulur. Belirtilmemiş hususlar için dergi sekretaryasının e-posta (bityek@comu.edu.tr) adresine mail gönderilerek bilgi alınabilir. Makale(ler) ile ilgili tüm yazışmalar sadece sorumlu yazar(lar) ile yapılır.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Bilim-Teknoloji-Yenilik Ekosistemi Dergisi’ne makale gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:-
1. Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir.
2. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
3. Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
4. Yayınlanmak üzere gönderilen tüm makalelerin varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
5. Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
6. Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
7. Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
8. Yazarlar makalelerini aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış makale/derleme Bilim-Teknoloji-Yenilik Ekosistemi Dergisi’ne gönderilemez.
9. Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
10. Makale süreciyle iligili tüm yazışmalar sadece makalenin sorumlu yazarı ile gerçekleştirilir.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Bilim-Teknoloji-Yenilik Ekosistemi Dergisi için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:-
1. Tüm çalışmaların 'Kör Hakemlik' ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir.
2. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar.
3. Bilim-Teknoloji-Yenilik Ekosistemi Dergisi değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür.
4. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez.
5. Değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir.
6. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir.
7. Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
8. Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
9. Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
10. Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
11. Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
12. Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
13. Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
Ücret Politikası
Dizinler
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editörü
Dr. Fırat Alatürk completed his Ph.D. from the Çanakkale Onsekiz Mart University in the Faculty of Agriculture Department of Field Crops in 2018. Before that, he did his B.S. degree from the Atatürk University Erzurum. After that, he finished his M.S. program from the Çanakkale Onsekiz Mart University in the Faculty of Agriculture Department of Field Crops. In first, he started his academic career as Research Assistant in the Çanakkale Onsekiz Mart University. But currently, he is offering his services as Associate Professor in the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Çanakkale Onsekiz Mart University Türkiye. At the same time, he is taking the charge of the Assistant Director of the Science and Technology Application and Research Centre (ÇOBİLTUM). He worked as Research Assistant in two different European Union projects titled, “Adult Training Course for Small Farmers on Ecological and Urban Agriculture - ECOAGRI” and “Development of Managerial and Entrepreneurial Skills of Young Eco-farmers via Joint VET Curricula, Enhanced Qualification Profile, Assessment Standard and Sustainable Cooperation Synergies - ECOFAR”, one TÜBİTAK-1001 funded project as Project Leader titled “Effects of Harvesting Heights on Growth Process, Biomass Production, C/N Ratio and Quality Properties of Sweet Sorghum and Sorghum Sudangrass Hybrid Varieties”. Moreover, he also completed a couple of Çanakkale Onsekiz Mart University BAP funded projects as Project Leader and Assistant Researcher. Presently, he is offering his services as Research Scientist in the TÜBİTAK-1001 funded project titled, “Isolation of Plant Promoting Bacteria from the Soils of Gökçeada (Imbros) and Bozcaada (Tenedos) Islands and Investigate their Potential as Biofertilizer”. He has published many scientific research articles in reputed journals. Dr. Firat Alatürk also supervised and evaluated many M.S. students and theses in his academic career. He also participated many national and international conferences, symposiums and workshops.
