Arpa Çeşitlerinin Mineral Madde İçerikleri ve Kalitesinin Belirlenmesi

Öz

Özet: Arpa tanesi, tahıllarda bulunan mineral madde içeriği açısından zengin olduğundan insan ve hayvan beslenmesinde oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu çalışma, 2020-2021 yıllarında Konya merkez lokasyonunda sulu ve yağışa dayalı koşullarda 24 arpa genotipi ile 2 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. İncelenen kalite özelliklerine farklı koşulların etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, elek analizi gibi fiziksel kalite özelliklerinin yanı sıra bazı yem kalite özellikleri (ham protein oranı, ADF, NDF, selüloz, beta glukan) ve bazı mineral maddeler (K, P, Ca, Mg, Fe, Mn, Zn ve Cu) içerikleri belirlenmiştir. Çeşitlerin kalite özelliklerinin ve mineral içeriklerinin yetiştirme koşulları üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Çeşitlerin her iki koşuldaki ortalama K, P, Ca, Mg, Na, B, Fe, Mn, Zn ve Cu içerikleri sırasıyla 4169.6, 3334.3, 605.0, 1219.1, 547.8, 5.45, 42.22, 19.07, 24.16, 6.64 mg/kg olarak belirlenmiştir. İncelenen çeşitlerin ortalama beta glukan, ADF ve NDF değerleri sırasıyla %4.10-5.52, %5.43-7.55 ve 20.60-27.85 aralığında değişmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Protein
• ADF
• NDF
• beta glukan
• mineral madde

Determination of Mineral Content and Quality of Barley Varieties

Öz

Abstract: Barley grain has a very important place in human and animal nutrition since it is rich in mineral content among cereals. The study was conducted with 24 barley genotypes in irrigated and rainfed conditions during 2020-2021 growing season at the central location of Konya, with 2 replications. It was aimed to determine the effect of different conditions on the examined quality traits. In addition to the physical quality characteristics of thousand kernel weight, hectoliter weight, sieve analysis, some feed quality traits (crude protein content, ADF, NDF, cellulose, beta glucan) and some mineral contents (K, P, Ca, Mg, Fe, Mn, Zn and Cu were determined. It has been determined that the quality traits of the varieties and their mineral contents are significantly affected by growing conditions. K, P, Ca, Mg, Na, B, Fe, Mn, Zn and Cu contents of the varieties in both conditions, were determined as 4169.6, 3334.3, 605.0, 1219.1, 547.8, 5.45, 42.22, 19.07, 24.16, 6.64 mg kg-1 respectively. The average beta-glucan, ADF and NDF values of the examined varieties varied between 4.10-5.52%, 5.43-7.55% and 20.60-27.85%, respectively. This study, in agreement with previous research, indicates that varietal characteristics and growing conditions are the primary factors influencing the mineral content of barley.

Anahtar Kelimeler

• Protein
• ADF
• NDF
• beta-glucan
• mineral content

Kaynakça

1. Abeshu, Y. and Abrha E. (2017). Evaluation of Proximateand Mineral Composition Profile for Different Food Barley Varieties Grown in Central High lands of Ethiopia. World Journal of Food Science and Technology, 1(3), 97-100.
2. Aldemir, R. ve Karslı, M.A. (2012). Yaş şeker pancarı posası silajının arpa yerine kullanımının koyunlarda duodenuma geçen toplam protein üzerine etkisi: 1. Besin madde sindirimi ve mikrobiyal protein sentezi. YYU Veteriner Fakültesi Dergisi, 23(2), 89-98.
3. Alkan, F.R. ve Kandemir, N. (2015). Tokak Yerel Arpa Çeşidi İçinden Seçilen Saf Hatların Bazı Gıda, Yem ve Tarımsal Özellikler Bakımından Varyasyonları. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 24(2), 124-139.
4. Akdeniz, H. ve Koç, A. (2022). Altınova ve Polatlı Tarımsal İşletmelerinde Yetiştirilen Arpa (Hordeum vulgare L.) Çeşitlerinin Bazı Tarımsal Özellikleri ve Kalite Değerleri. Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi, 5(1), 23-29. https://doi.org/10.55257/ethabd.1089492.
5. Anonymous, (2000). Approved Methods of American Association of Cereal Chemists, tenth ed. Methods, Minnesota, USA.
6. Anonymous, (2009). Approved methodologies. www.leco.com/resources/approved methods.
7. Anonymous, (2010). http://www.genbilim.com/content/view /290117
8. Anonymous, (2014). JMP11, Jsl Syntax Reference. Sas Institute, Isbn: 978-1-62959-560-3.

9. Aydoğan, S., Şahin, M., Göçmen Akçacık, A., Demir, B., Hamzaoğlu, S., Kara, İ. (2016). Yemlik Arpa Genotiplerinin Kalite Özellikleri Açısından Islah Programı Kapsamında Değerlendirilmesi. Journal of Bahri Dagdas Crop Research 5(2), 68-76.
10. Biel, W., Kazimierska, K., and Bashutska, U. (2020). Nutritional value of wheat, triticale, barley and oat grains. Acta Scientiarum Polonorum Zootechnica, 19(2), 19-28.
11. Bolat, İ. ve Kara, Ö. (2017). Bitki besin elementleri: kaynakları, işlevleri, eksik ve fazlalıkları. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19(1), 218-228.
12. Boila, R.J, Campbell, L.D, Stothers, S.C, Crow, G.H, and Ibrahim, E.A. (1993). Variation in the Mineral Content of Cereal Grains Grown at Selected Locations Throughout Manitoba. CanadianJournal of AnimalScience, 73(2), 421-429.
13. Demirbaş, A. (2005). ß-glucanand Mineral Nutrient Contents of Cereals Grown in Turkey. Food Chemistry, 90, 773-777.
14. Elgün, A., Ertugay, Z., Certel, M. Kotancılar, H.G. (2012). Tahıl ve Ürünlerinde Analitik Kalite Kontrolü ve Laboratuvar Uygulama Kılavuzu. 4. Bas. Atatürk Ünv. Yayın No: 867.
15. Erbaş, Köse Ö.D, Mut, Z. (2019). Yerli ve Yabancı Bazı Arpa (Hordeumvulgare L.) Çeşitlerinin Mineral Madde İçerikleri. KSÜ Tarım ve Doğa Derg 22(5), 671-677. DOI: 10.18016/ksutarimdoga.vi.523982.
16. FAO. (2017). Production Yearbook. Food and Agriculture Organization of United Nations, Rome. http://www.faostat.fao.org/ [Erişim tarihi: 2 Şubat 2019].
17. Grundy, M.M., Fardet, A., Tosh, S.M., Rich, G.T, Wilde P.J. (2018). Processing of oat: the impact on oat's cholesterol lowering effect. Food Funct. 9(3), 1328-1343. doi: 10.1039/c7fo02006f. Epub 2018 Feb 12.
18. Ghafoor, K., Al-Juhaimi, F., Ozcan, M. M., Jahurul, M. H. A. (2015). Some nutritional characteristics and mineral contents in barley (Hordeum vulgare L.) seeds cultivated under salt stress. Quality Assurance and Safety of Crops & Foods, 7(3), 363-368.
19. Guo, T.R., Zhang, G.P, Zhou, M.X, WuFBxChen, J.X. (2003). Genotypic Difference in Plant Growth and Mineral Composition in Barley under Aluminum Stres. Agricultural Sciences in China, 2(5), 494-501.
20. Jākobsone, I., Kantāne, I., Zute, S., Jansone, I., Bartkevičs, V. (2015). Macro-element Sand Trace Elements in Cereal GrainsCultivated in Latvia. In Proceedings of the Latvian Academy of Sciences. Section B. Natural, Exact, and Applied Sciences. De Gruyter Open, 69(4), 152-157.
21. Kaçar, B., Katkat, A.V. (2010). Bitki Besleme. Nobel Yayın Dağıtım. 659 s.
22. Kan, A. (2015). Characterization of the Fatty Acid and Mineral Compositions of Selected Cereal Cultivars from Turkey. Records of Natural Products, 9(1), 124-134.
23. Köse, Ö.D.E ve Mut, Z. (2019). Yerli ve Yabancı Bazı Arpa (Hordeum vulgare L.) Çeşitlerinin Mineral Madde İçerikleri. KSÜ Tarım ve Doğa Derg, 22(5), 671-677, DOI:10.18016/ksutarimdoga.vi.523982
24. Kutlu, H.R. (2008). Yem Değerlendirme ve Analiz KSÜ Tarım ve Doğa Dergi 22(5), 671-677.
25. Lui, K., Peterson, K. L., and Raboy, V. (2007). Comparison of the phosphorusand mineral concentrations in bran and abraded kernel fractions of a normalbarley (Hordeum vulgare) cultivar versus four low phytic acid isolines. J .Agricult. Food Chem. 55(11), 4453–4460.
26. Malkki, Y. (2004). Trends in dietary fiber research and development. Acta Alimentaria, vol.33, pp. 39-62, 2004
27. Marschner, H. (1995). Mineral nutrient of higher plants, 2nd edn. Academic Press Limited. Harcourt Brace and Company, Publishers, London.
28. Poutanen, K. (2012). Past and future of cereal grains as food for health. Trends Food Sci. Technol., 25, 58-62.
29. Ragaee, S., El-Sayed, M., Abdel-Aal, S.A., and Noaman, M. (2006). Antioxidant Activity and Nutrient Composition of Selected Cereals for Food Use, Food Chemistry, 98, 32-38.
30. Rubene, D., and Kuka, P. (2006). Minerals in oats, barley and wheat grains. Research for Rural Development, 2006, 75-78.
31. Sirat, A. ve Bahar, B. (2020). Gümüşhane ekolojik koşullarında bazı altı sıralı arpa çeşitlerinin tane kalite özellikleri ve besin değerlerinin belirlenmesi. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 6(2), 325-335.
32. Sönmez, F. ve Yılmaz, N. (2000). Azot ve Fosforun Arpa Tanesinin Bazı Makro ve Mikro Besin Maddesi İçerikleri Üzerine Etkisi. AÜ Tarım Bilimleri Dergisi, 6(2), 65-75.
33. Stewart, A., Nield, H., and John, N. (1988). An Investigation of Mineral Content of Barley Grains and Seedlings. Plant Physiol, 86, 93- 97.
34. Sullivan, P., Arendt, E., and Gallagher, E. (2013). The increasing use of barley and barley by-products in the production of healthier baked goods. Trends in Food Science & Technology, 29(2), 124-134.
35. Svetlana, N., and Özcan, M.M. (2016). Mineral Contents of Malted Barley Grains Used as the Raw Material of Beer Consumed as Traditional Spirits. Indian Journal of Traditional Knowledge, 15(3), 500-502.
36. Vansoest, P.J., Robertson, J.B., and Lewis, B.A. (1991). Method for Dietary Fiber, Neutral Detergent Fiber, and Nostarch Polysaccharides in Relation to Animal Nutrition. J. Dairy Sci.,74, 3583-3597
37. Villacrés, E., and Rivadeneira, M. (2005). Barley in Ecuador: Production, grain quality for consumption, and perspectives for improvement. Food barley: Importance, uses and local knowledge.
38. Wotango, E. M., and Kanido, C. K. (2024). Nutritional value and mineral content analysis of selected landrace barley (Hordeum vulgare L) varieties grown in highland area of Wolaita zone, Ethiopia. Journal of Agriculture and Food Research, 15, 101079.