TR
EN
İkilik Dışı Cinsel Kimliklerin Görsel-İşitsel Çeviride Yansıtımına İlişkin Sorun Odaklı Bir Yaklaşım
Öz
Bu çalışmanın amacı, görsel-işitsel çeviri özelinde kuir kimliklerin yansıtılmasında çevirmenin karşılaşabileceği yapısal ve söylemsel zorluklara dikkati çekmektir. Bu doğrultuda, İngilizcede var olan ikili cinsiyet belirten adıllar iki yönlü sorunsallaştırılmıştır: (1) İkili cinsiyet rejiminin sunduğu kadın ve erkek kategorilerinin içinde kendini tanımlamayan kuirin dilsel yansıtımı, (2) cinsiyet ayırımı gözeten bir dilden (İngilizce she/her, he/him vb.) cinsiyet ayrımı gözetmeyen bir dil olan Türkçeye çeviride karşılaşılan sorunlar. Araştırmada ele alınan çeviri örnekleri düşünüldüğünde, ikili cinsiyet dışı adılların Türkçede bulunmaması, sözcüğü sözcüğüne çeviri yönteminin kullanıldığı birçok durumda özgün kuir belirtiselliğinin ortadan kalkmasına veya anlam karmaşasına neden olabilmektedir. Yaratıcılık unsuru olarak kullanılan belli sözcükler ve neo-adıllar (yeni zamir) da Türkçe kuir söylemde bulunmayan ifadelerin ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Soruna son yıllarda incelemelere konu olan kuir çeviri gözlüğüyle bakıldığında, söz konusu çevirmen tercihlerinin, kuir kimliklerin erek dilde yansıtılmamasına veya yetersiz yansıtılmasına sebep olduğu gözlemlenmektedir. Çalışmada ikili cinsiyet rejimi dışındaki cinsel kimlikleri belirtecek işlevsel çeviri örneklerine de yer verilmiştir. Çalışma boyunca yürütülen tartışmanın, kuir kimliklerin/ikilik dışı cinsel kimliklerin belirtiselliğinin görsel-işitsel çeviride sağlanması ve beraberinde çeviri eyleminin kuirleştirilmesi konusunda, gelecek çalışmalara bir örnek oluşturacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Andersen, H. (1989). Markedness theory—The first 150 years. O. M. Tomić (Ed.), Markedness in synchrony and diachrony içinde (ss. 11–46). Mouton de Gruyter.
- Angles, J. (2017). Queer translation/translating queer during the ‘gay boom’ in Japan. B. J. Epstein, and R. Gillett (Ed.), Queer in translation içinde (ss. 87−103). Routledge.
- Ansara, Y. G., & Hegarty, P. (2013). Misgendering in English language contexts: Applying non-cisgenderist methods to feminist research. International Journal of Multiple Research Approaches, 7(2), 160–177.
- Arrojo, R. (2010). Philosophy and translation. Y. Gambier & L. van Doorslaer (Ed.), Handbook of translation studies (Cilt 1) içinde (ss. 247–251). John Benjamins Publishing Company.
- Assab, N. A. (2017). Queering narratives and narrating queer: Colonial queer subjects in the Arab world. B. J. Epstein & R. Gillett (Ed.), Queer in translation içinde (ss. 25−36). Routledge.
- Bachner, A. (2017). Globally Queer? Taiwanese Homotextualities in Translation. B. J. Epstein & R. Gillett (Ed.), Queer in translation içinde (ss. 77−86). Routledge.
- Baker, M. (2015). Narrative analysis. Researching, translation, and interpreting. C. V. Angelelli & B. J. Baer (Ed.), Queering translation, translating the queer: Theory, practice, activism içinde (ss. 247–56). Routledge.
- Baron, D. (2020). What's your pronoun? Beyond he & she. Penguin Random House.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dil Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
23 Kasım 2022
Kabul Tarihi
26 Aralık 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 2022 Sayı: 33
APA
Alan, C., & Okyayuz, A. Ş. (2022). İkilik Dışı Cinsel Kimliklerin Görsel-İşitsel Çeviride Yansıtımına İlişkin Sorun Odaklı Bir Yaklaşım. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi, 2022(33), 20-41. https://doi.org/10.37599/ceviri.1209263
AMA
1.Alan C, Okyayuz AŞ. İkilik Dışı Cinsel Kimliklerin Görsel-İşitsel Çeviride Yansıtımına İlişkin Sorun Odaklı Bir Yaklaşım. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi. 2022;2022(33):20-41. doi:10.37599/ceviri.1209263
Chicago
Alan, Cihan, ve A. Şirin Okyayuz. 2022. “İkilik Dışı Cinsel Kimliklerin Görsel-İşitsel Çeviride Yansıtımına İlişkin Sorun Odaklı Bir Yaklaşım”. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi 2022 (33): 20-41. https://doi.org/10.37599/ceviri.1209263.
EndNote
Alan C, Okyayuz AŞ (01 Aralık 2022) İkilik Dışı Cinsel Kimliklerin Görsel-İşitsel Çeviride Yansıtımına İlişkin Sorun Odaklı Bir Yaklaşım. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi 2022 33 20–41.
IEEE
[1]C. Alan ve A. Ş. Okyayuz, “İkilik Dışı Cinsel Kimliklerin Görsel-İşitsel Çeviride Yansıtımına İlişkin Sorun Odaklı Bir Yaklaşım”, Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi, c. 2022, sy 33, ss. 20–41, Ara. 2022, doi: 10.37599/ceviri.1209263.
ISNAD
Alan, Cihan - Okyayuz, A. Şirin. “İkilik Dışı Cinsel Kimliklerin Görsel-İşitsel Çeviride Yansıtımına İlişkin Sorun Odaklı Bir Yaklaşım”. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi 2022/33 (01 Aralık 2022): 20-41. https://doi.org/10.37599/ceviri.1209263.
JAMA
1.Alan C, Okyayuz AŞ. İkilik Dışı Cinsel Kimliklerin Görsel-İşitsel Çeviride Yansıtımına İlişkin Sorun Odaklı Bir Yaklaşım. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi. 2022;2022:20–41.
MLA
Alan, Cihan, ve A. Şirin Okyayuz. “İkilik Dışı Cinsel Kimliklerin Görsel-İşitsel Çeviride Yansıtımına İlişkin Sorun Odaklı Bir Yaklaşım”. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi, c. 2022, sy 33, Aralık 2022, ss. 20-41, doi:10.37599/ceviri.1209263.
Vancouver
1.Cihan Alan, A. Şirin Okyayuz. İkilik Dışı Cinsel Kimliklerin Görsel-İşitsel Çeviride Yansıtımına İlişkin Sorun Odaklı Bir Yaklaşım. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi. 01 Aralık 2022;2022(33):20-41. doi:10.37599/ceviri.1209263
Cited By
Kültür Repertuarını Şekillendirmek: Çeviri ve Özgün Çocuk Yazınında Eşitlikçi Cinsiyet Temsilleri
Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi
https://doi.org/10.37599/ceviri.1585008Görsel-İşitsel Çeviride Kuir Temsiller: Q-Force Örneği
Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi
https://doi.org/10.37599/ceviri.1636504Çeviriden Hipermedyaliteye: Yakınsama Kültürü Aracılığıyla Kimliğin Yeniden İnşası
Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi
https://doi.org/10.37599/ceviri.1779045