TÜRKİYE'DE SENDİKALAŞMANIN İŞSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Sendikalar işsizliği etkileyen temel faktörlerden biri olarak görülmektedir. Bu kurumlar bir yandan işverenlere baskı yaparak işsizliği önleme potansiyeline sahiptir. Diğer yandan, ücretleri suni bir biçimde yükselterek işsizliğin artırmasına neden olabilmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de sendikalaşma ile işsizlik arasındaki ilişkiyi araştırmaktadır. Sendikalaşmayı temsilen sendikalaşma oranı, işsizliği temsilen işsizlik oranı kullanılmıştır. Reel asgari ücret artış oranı kontrol değişken olarak modele dahil edilmiştir. 1988-2023 yılları arasını kapsayan dönem, yapısal kırılmaları dikkate alan birim kök ve eşbütünleşme testleri ile analiz edilmiştir. Lumsdaine-Papell birim kök testi tüm serilerin I(1) olduğunu göstermiştir. Seriler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi irdelemek için Hatemi-J eşbütünleşme testinden faydalanılmıştır. Ulaşılan sonuçlar, söz konusu değişkenler arasında uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin varlığına dair kanıt bulunmadığını göstermektedir. Granger nedensellik testinden elde edilen bulgular da bu sonucu desteklemektedir. Bu çerçevede, incelenen dönem, kullanılan değişkenler ve yöntemler kapsamında, Türkiye’de sendikalaşma ile işsizlik arasında belirgin bir ilişki tespit edilemediğini ifade etmek mümkündür. Elde edilen bulgular, sendikalaşma-işsizlik ilişkisine yönelik politika tartışmalarının ülkeye özgü kurumsal ve yapısal unsurlar dikkate alınarak ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sendika
• Sendikalaşma
• İşsizlik
• Asgari ücret

THE IMPACT OF UNIONIZATION ON UNEMPLOYMENT IN TURKIYE

Öz

Trade unions are considered one of the key factors influencing unemployment. On the one hand, they can potentially prevent unemployment by putting pressure on employers. On the other hand, they can cause unemployment to increase by artificially increasing wages. This study investigates the relationship between unionization and unemployment in Turkiye. The trade union density represents unionization, while the unemployment rate represents unemployment. The real minimum wage increase rate is included in the model as a control variable. The period from 1988 to 2023 is examined using unit root and cointegration tests that account for structural breaks. The Lumsdaine-Papell unit root test indicates that all series are integrated of order one, I(1). The Hatemi-J cointegration test examines the long-term relationship between the series. The results indicate that there is no evidence of a statistically significant long-run relationship among the variables under consideration. The findings obtained from the Granger causality test further support this result. In this framework, within the scope of the examined period, the variables employed, and the applied methodology, it can be stated that no clear relationship between unionization and unemployment in Türkiye could be identified. The findings further suggest that policy discussions regarding the relationship between unionization and unemployment should be addressed by taking into account country-specific institutional and structural factors.

Anahtar Kelimeler

• Trade Union
• Unionization
• Unemployment
• Minimum Wage

Kaynakça

1. Akıncı, M., Yüce Akıncı, G., & Yılmaz, Ö. (2014). Sendikal hareketlerin iki yüzü: OECD ülkelerinde iktisadi büyüme üzerindeki etkilerinin analizi. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(1), 1–27. https://doi.org/10.17065/huiibf.96868
2. Alan, M. (2019). Irk, din ve işçi gruplaşmaları bağlamında Osmanlı sendikaları. Mukaddime, 10(2), 504–521. https://doi.org/10.19059/mukaddime.522407
3. Alvarez, F., & Shimer, R. (2011). Unions and unemployment (Unpublished manuscript). University of Chicago.
4. Atkan, D. (2022). İşsizlik ve sendikalaşma ilişkisi: Türkiye üzerine bir analiz (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
5. Aydın, M. B., & Baştürk, Ş. (2024). Kriz ve yükseliş arasında: Türkiye’de işçi sendikalarının güncel üye sayılarının bir analizi. Emek Araştırma Dergisi, 15(25), 59–96.
6. Birelma, A. (2021). Türkiye’de sendikal hareketin ve hakların yukarıdan görünümü: Niteliksel bir araştırma. Çalışma ve Toplum, 3(70), 1839–1870.
7. Brentano, L. (1870). On the history and development of gilds, and the origin of trade-unions. Trübner & Company.
8. Brown, C., & Medoff, J. (1978). Trade unions in the production process. Journal of Political Economy, 86(3), 355–378.

9. Chang, J. J., Hung, L. W., & Peng, S. K. (2023). (De)unionization, trade, unemployment, and wage differentials. Southern Economic Journal, 90(1), 121–155. https://doi.org/10.1002/soej.12647
10. Çetintaş, H., Şenkal, A., & Başel, H. (2008). Unionization, unemployment and economic growth: Case of Turkey. Serbian Journal of Management, 3(2), 157–170.
11. Dağlı, İ., & Kösekahyaoğlu, L. (2021). Bilim ve teknoloji politikaları bağlamında teknoloji–işsizlik ilişkisi: Ampirik bir inceleme. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 16(63), 1237–1255. https://doi.org/10.19168/jyasar.911828
12. Erdal, S. (2015). Osmanlı Sanatkâran Cemiyeti. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1), 163–178.
13. Erol, H., & Aytur, G. (2017). Türkiye’de işsizlik ve sendikalaşma ilişkisi üzerine ekonometrik bir analiz. Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, 2(2), 116–127.
14. Fiori, G., Nicoletti, G., Scarpetta, S., & Schiantarelli, F. (2007). Employment outcomes and the interaction between product and labor market deregulation: Are they substitutes or complements? (IZA Discussion Paper No. 2770). https://doi.org/10.2139/ssrn.984444
15. Gerşil, G., & Aracı, M. (2006). Küreselleşme sürecinde Türk işçi sendikacılığı ve yaşanan örgütlenme sorunu. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (16).
16. Güler, M. A., & Özdemir Güler, Z. (2017). Ekonomik işbirliği ve kalkınma örgütü ülkelerinde sendika yoğunluğu–işsizlik ilişkisi. İş ve Hayat, 3(5), 9–29.
17. Hatemi-J, A. (2008). Tests for cointegration with two unknown regime shifts with an application to financial market integration. Empirical Economics, 35(3), 497–505. https://doi.org/10.1007/s00181-007-0175-9
18. Herzer, D. (2016). Unions and income inequality: A heterogeneous panel cointegration and causality analysis. Labour, 30(3), 318–346. https://doi.org/10.1111/labr.12075
19. Karakışla, Y. S. (1998). Osmanlı İmparatorluğu’nda 1908 grevleri. Toplum ve Bilim, (78), 187–208.
20. Kent, C. F. (1903). The recently discovered civil code of Hammurabi. The Biblical World, 21(3), 175–190.
21. Kim, D. K. (2005). Unionization, unemployment, and growth in Korea: A cointegration approach. Atlantic Economic Journal, 33(2), 225–233. https://doi.org/10.1007/s11293-005-3764-z
22. Kozak, İ. E. (1992). İşçi sendikalarının tarihi gelişimi (İngiltere örneği). Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 37–38, 63–81.
23. Lindvall, J., & Rueda, D. (2014). The insider–outsider dilemma. British Journal of Political Science, 44(2), 460–475. https://doi.org/10.1017/S0007123412000804
24. Lumsdaine, R. L., & Papell, D. H. (1997). Multiple trend breaks and the unit-root hypothesis. Review of Economics and Statistics, 79(2), 212–218. https://doi.org/10.1162/003465397556791
25. Marx, K. (1887). Capital: A critique of political economy (Vol. 1). Progress Publishers.
26. Murat, S., & Yılmaz Eser, B. (2013). Türkiye’de ekonomik büyüme ve istihdam ilişkisi: İstihdam yaratmayan büyüme olgusunun geçerliliği. Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 2(3), 92–123.
27. Nagarajan, K. V. (2011). The code of Hammurabi: An economic interpretation. International Journal of Business and Social Science, 2(8), 108–117.
28. Orth, J. V. (1976). The British trade union acts of 1824 and 1825: Dicey and the relation between law and opinion. Anglo-American Law Review, 5(2), 131–152. https://doi.org/10.1177/1473779576005002
29. Özkiraz, A., & Talu, N. (2008). Sendikaların doğuşu: Türkiye ve Batı Avrupa ülkeleri karşılaştırması. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 3(2), 108–126.
30. Pamuk, Ş. (2018). Türkiye’nin 200 yıllık iktisadi tarihi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
31. Paya, M. M. (2007). Makro iktisat. Filiz Kitabevi.
32. Pencavel, J. H. (1995). The role of labor unions in fostering economic development (Policy Research Working Paper No. 1469).
33. Pıçak, M., & Kadah, H. (2017). Türkiye’de sendikalaşmanın tarihsel gelişimi. In S. Koç, S. Genç, & K. Çolak (Eds.), Dünden bugüne ekonomi yazıları (ss. 198–241). Umuttepe Yayınları.
34. Pissarides, C. A. (1986). Trade unions and the efficiency of the natural rate of unemployment. Journal of Labor Economics, 4(4), 582–595. https://doi.org/10.1086/298111
35. Sarıca, S. (2023). Türkiye’de sendikalaşma oranı, ticari açıklık oranı ve kamu nihai tüketim harcamalarının işsizlik üzerine etkisi: Ekonometrik bir analiz. Sosyoekonomi, 31(56), 411–440. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2023.02.19
36. Schoeman, C., Blaauw, D., & Pretorius, A. (2008). An investigation into the determinants of the South African unemployment rate, 1970–2002. Acta Academica, 40(3), 67–84.
37. Tarı, R., & Bakkal, H. (2017). Türkiye’de işsizliğin belirleyicileri. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (33), 1–18.
38. Tezel, Y. S. (2015). Cumhuriyet döneminin iktisadi tarihi (1923–1950). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
39. Yenisu, E. (2019). BRICS-T ülkelerinde işgücü verimliliği ve ekonomik büyüme ilişkisi: Panel veri analizi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 35–60.
40. Yıldırım, K. (2012). Balkan savaşlarının Osmanlı’da işçi hareketleri üzerindeki etkileri. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 12(2), 213–234.