AN EXAMINATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN DEMOGRAPHIC CHARACTERISTICS AND FAMILY VALUES OF STUDENTS AT ÇANKIRI KARATEKIN UNIVERSITY

Öz

The research examines the relationship between certain demographic characteristics and certain family values among university students. Demographic characteristics provide information about individuals’ life circumstances. Values are phenomena that include understandings, beliefs and cultural elements that represent life and society. In this context, the research question is “Is there a significant relationship between family values and demographic characteristics?” and answering this question constitutes the purpose of the research. In this context, the research hypothesis is “H1: The demographic characteristics of university students influence family values.” Quota sampling method was used to reach the study sample. Data were collected through online surveys conducted via Google Forms. “Family Values Scale” was used to measure participants’ family values. The research sample consisted of 246 undergraduate students between the ages of 18-26. After the data was transferred to SPSS for analysis, descriptive analyses and hypothesis tests were conducted. As a result of the research, gender showed significant differences across various sub-dimensions of family values: gender (13 sub-dimensions), monthly income (5), number of family members (4), faculty (3), academic year (3), parents’ marital status (3), perceived social class (2), type of residential area (1), and age (1).

Anahtar Kelimeler

• Sociology of Values
• Demography
• Youth

ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİNİN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ İLE AİLE DEĞERLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ

Öz

Araştırma, belirli demografik özelliklerle belirli aile değerleri arasındaki ilişkiyi üniversite öğrencileri üzerinden konu edinmektedir. Demografik özellikler kişilerin yaşam durumları hakkında bilgiler verir. Değerler de hayatı ve toplumu temsil eden anlayış, inanç ve kültürel unsurları içeren olgulardır. Bu bağlamda araştırmanın sorusu “Aile değerleri ve demografik özellikler arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?” şeklindedir ve bu soruya yanıt vermek araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu çerçevede araştırmanın hipotezi “H1: Üniversite öğrencilerinin, demografik özellikleri aile değerlerini etkiler.” biçimindedir. Örnekleme ulaşmada kotalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler Google Formlar üzerinden yapılan çevrim içi anketler yoluyla toplanmıştır. Aile değerlerini ölçmek için “Aile Değerleri Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-26 yaş aralığında olan 246 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Analiz için veriler SPSS’e aktarıldıktan sonra betimsel analizler ve hipotez testleri yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda cinsiyet 13, aylık gelir 5, aile üye sayısı 4, fakülte 3, sınıf 3, ebeveynin medeni durumu 3, ait hissedilen sınıf 2, yaşanılan yerleşim türü 1 ve yaş 1 adet alt faktörle anlamlı farklılık göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Değerler Sosyolojisi
• Demografi
• Gençlik

Kaynakça

1. Ak Bingül, B., Türk, A. & Ak, R. (2020). Covid-19 bağlamında tarihteki büyük salgınlar ve ekonomik sonuçları. Turkısh Studies, 15(4), 189-200. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.44242
2. Akbaba Altun, S. (2003). Eğitim yönetimi ve değerler. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(1), 7-17.
3. Akbaş, A. (2024). Türkiye toplumunda evlilik ve aile: Sosyolojik-psikolojik perspektiften yakın ilişkiler. Nosyon:Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, (13), 131-153. https://dergipark.org.tr/tr/pub/nosyon/issue/85786/1454748
4. Akın, M. (2013). Aile içi şiddet. Journal of Istanbul University Law Faculty, 71(1), 27-41.
5. Aksan, G. (2016). Max Weber ve değerler sosyolojisi: Bir metodolojik ikilemin düşündürdükleri. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (35), 427-446. https://doi.org/10.21497/sefad.35126
6. Aktaş, G. (2013). Feminist söylemler bağlamında kadın kimliği: Erkek egemen bir toplumda kadın olmak. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 30(1), 53-72.
7. Alexander, J., & Seidman, S. (2017). Kültür ve toplum. (N. Yavuz, çev.). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
8. Aron, A., Coups, E., & Aron, E. (2006). Statistics for psychology. United States of America: Pearson Education. https://archive.org/details/statisticsforpsy0000aron/page/n1/mode/2up

9. Aşkın, E. Ö. & Aşkın, U. (2017). Kadına yönelik aile içi şiddet ve yoksulluk ilişkisi: Aile içi şiddet mağduru kadınlar üzerine bir araştırma. Kapadokya Akademik Bakış, 1(2), 16-37.
10. Atak, H., Kapçı, E.G., & Çok, F. (2013). Yetişkinliğe geçişte bireyselleşme türleri ve kimlik statüleri: Üniversite öğrencileri ve unutulan yarı. Klinik Psikiyatri Dergisi, 16(2), 71-82.
11. Bak, G., Altıntop, M., & Bak, A. (2020). George Gerbner’in genel iletişim modeli, kültürel göstergeler ve ekme kuramı. Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 6(25), 484-492. http://dx.doi.org/10.31589/JOSHAS.288
12. Bourdieu, P. (2015). Devlet üzerine. (A. Sümer, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
13. Bozkurt, V. (2020). Değişen dünyada sosyoloji. Bursa: Ekin Yayınları.
14. Çapçıoğlu, İ. (2018). Sekülerleşen toplumda bireyselleşen aile. Turkısh Studies, 13(2), 19-34. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13343
15. Damirovich, Mustaev R., vd., (2021). The role of family, community and education in the development of patriotic spirit in youth. JournalNX, 7 (1), 311-314. https://repo.journalnx.com/index.php/nx/article/view/919
16. Demirbaş, E. & Dağcı, A. (2020). Ebeveynleri boşanmış üniversite öğrencileri ile boşanma süreci deneyimleri: Nitel bir araştırma. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 4(3), 13-27.
17. Eğri, T., & Doğaner, A. (2020). COVID-19 ve ekonomik kriz: Kobiler özelinde bir değerlendirme ve politika önerileri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 128-145.
18. Ekşi, H., Demirci, İ., Yıldız, C., & Ekşi, F. (2015). Almanya’da yaşayan Türk göçmenlerin aile değerleri. Değerler Eğitimi Dergisi, 13(29), 41-82.
19. Ekşi, H., Otrar, M., Erkilet, A., Durmuş, A., Erdoğan, A., Kılınç, C., . . . Gökçek, Y. (2010). Medya profesyonellerinin ve medyanın aile algısı. Ankara: ASAGEM. https://tr-scales.arabpsychology.com/aile-degerleri-olcegi/
20. Ergüder, B. (2007). Türkiye'de kadın emeğine bakış: Görünmeyen ve "değersiz mi?". Sosyal Araştırmalar Vakfı. https://www.academia.edu/download/39084287/almanakyaz2006.pdf
21. Erkol, M., & Şahin, M. (2021). Üniversite öğrencilerinin aile değerlerinin incelenmesi: Afyonkarahisar ili örneklemi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 67, 103-124. https://doi.org/10.51290/dpusbe.781486
22. Giddens, A. (2013). Sosyoloji. (Cemal, G. düz.). İstanbul: Kırmızı Yayınları.
23. Gordon, L. (2020). Real research: Research methods sociology students can use. United States of America: SAGE Publications.
24. Gültekin, M. N. (2012). Dişi bedenler erkek düşünceler mi? Değişen geleneksel köy toplumsal yapısında kadınlar, erkekler ve ataerkil değerler. İnsanbilim Dergisi, 1(1), 35-55.
25. Güngör, Ö. (2015). Değerler ve gençlik. içinde Çalışan gençlik ve değerler. Ö. Güngör (ed.). Ankara: Akçağ Yayınları.
26. Güven, S. (2017). Toplumbiliminde araştırma yöntemleri. Bursa: Ezgi Kitabevi.
27. Hair, J., Black, W., Babin, B., Anderson, R., & Tatham, R. (2013). Multivariate data analysis (8. baskı). Pearson Education Limited. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=2863540 .
28. Halis Öztürk, B. (2020). Inglehart’ın değer dönüşüm teorisi: Akademisyenler üzerine bir inceleme. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (78), 391-428. https://doi.org/10.26650/jspc.2020.78.0013
29. Hatipler, M. (2023). Modernizmden postmodernizme aile. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 6(4), 574-590. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1219
30. Kaba, B. (2023). İstanbul'dan İzmir'e yaşam tarzı göçü. [Doktora Tezi, Ege Üniversitesi].
31. Kalaycı, H. (2020). Aile ve toplum. içinde Etik ve insani değerler. C. Yaşaroğlu, & H. Ergül (ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. 23-52.
32. Kapıkıran, N. A. & Gündoğan, A. (2016). Çocuk değerlerinin ölçülmesi: Portre değerler ölçeğinin türkçeye uyarlanması. Ege Eğitim Dergisi, 17(2), 620-639.
33. Kaplan, B. (2020). Şiddetin toplumsal taşıyıcısı olarak flört şiddeti: Ankara örneği. Kent Akademisi, 13(3), 526-538.
34. Kaplan, M., & Yardımcıoğlu, M. (2020). Alan, habitus ve sermaye kavramlarıyla Pierre Bourdieu. Habitus Toplumbilim Dergisi, 1. 23-37.
35. Kıroğlu, M. (2024). Ailedeki değer kavramının farklı kuşaklardaki anlamı üzerine karşılaştırmalı bir araştırma: Nitel bir çalışma. Akademik Platform Eğitim ve Değişim Dergisi, 7(1), 85-108. https://doi.org/10.55150/apjec.1459706
36. Korkmaz, A. (2013). Değerler sosyolojisi. Toplum Bilimleri Dergisi, 7 (14), 51-78. https://toplumbilimleri.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=256
37. Korkmaz, H. (2022). Modern dönemde geleneksel kültür kodlarının/ataerkil yapının aile hayatına yansıması. Antakiyat, 5(1), 54-71.
38. Kuyar, Z. (2023). Z kuşağının kültürel değerleri ile aile kurma ve doğurganlık niyetleri arasındaki ilişki üzerine bir inceleme. [Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi].
39. Leung, S. (2011). A Comparison of psychometric properties and normality in 4-, 5-, 6-, and 11-point likert scales. Journal of Social Service Research, 37 (4), 412-421. https://doi.org/10.1080/01488376.2011.580697
40. Neuman, W. (2016). Toplumsal araştırma yöntemleri 1. Cilt. (8. basım). İstanbul: Siyasal Kitabevi.
41. Nurol, B. (2014). Beyaz yakalı emeğin dönüşümü: Finans sektöründe emek süreçleri. [Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi].
42. Öksüz Karademir, C. & Kaya, M. (2020). Sınıf eşitsizliğinin Bourdieu’nun sermaye ve habitus kavramları üzerinden değerlendirilmesi: Parazit filminin betimsel analizi. TRT Akademi, 5(10), 644-667.
43. Önder Erol, P. (2018). Toplumsal değerler sistemleri olarak ailecilik ve bireyciliğin doğurganlık üzerine yansımaları. Uludağ Üniversitesi Fen- Edebiyat Fakültesi SBD, 19(35), 869-891. https://doi.org/10.21550/sosbilder.405705
44. Özyürek, A. & Aydın, A. (2021). Kırsalda ve kentte yaşayan kadınların aile değerlerinin karşılaştırılması. Değerler Eğitimi Dergisi, 19 (41), 313-349. https://doi.org/10.34234/ded.899968
45. Özyürek, A., Özpınar, H., Okcu, A., Karakuş, B., Öksüzoğlu, Ş., Fikir, S. , . . . Şahin, H. (2019). Yetişkinlerin aile değerlerinin kişisel bazı değişkenlere göre incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 5, 121-133. https://doi.org/10.21733/ibad.606044
46. Polat, Ş. (2020). Üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri ile aile değerleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi].
47. Port, Z. (2019). Kur’an’da aile modelleri bağlamında aile değerleri ve eğitimi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans bitirme tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi.
48. Reese, L., Balzano, S. , Gallimore, R. & Goldenberg, C. (2022). The concept of educación: Latino family values and American schooling. In The New Immigrants and American Schools. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315054216-13
49. Sallan Gül, S., Aka, A., Dericioğulları Ergun, A., Pekcan, C., Ünlütürk Ulutaş, Ç., Özbek, Ç. & Ergun, C. (2020). Sosyolojiye giriş. Denizli: Kafka Kitap Kafe Yayınları.
50. Schwartz, S. (2009). Basic human values. Cross-national comparison seminar on the quality and comparability of measures for constructs in comparative research: Methods and applications. Bolzano: Italy.
51. Slattery, M. (2014). Sosyolojide temel fikirler. (Ü. Tatlıcan, ve G. Demiriz çev.). İstanbul: Sentez Yayınları.
52. Şahin, E. (2019). Farklı sosyo-kültürel yapılardan gelmiş evli bireylerin aile değerleri ve aile bütünlük duygusu arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi].
53. Şentürk, M., & Turğut, M. (2011). Medya profesyonellerinin ve medyanın aile algısı. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 26, 51-82. https://doi.org/10.21560/spcd.39106 T.C. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar G. Md. (2010). Medya profesyonellerinin ve medyanın aile algısı. Ankara: T.C. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Yayınları.
54. TADA. (2010). Türkiye’de aile değerleri araştırması. Ankara: T.C. Basbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlügü.
55. Tan, M. (2021). Kültürel sermayenin kişilerarası ilişkilere etkisi: Bourdieucu bir yaklaşım. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10 (3), 2016-2037. https://doi.org/10.15869/itobiad.876166
56. TÖAD. (2010). Türkiye ölçme araçları dizini. aile değerleri ölçeği: Medya profesyonellerinin ve medyanın aile algısı. Erişim tarihi: 12.10.2024 https://toad.halileksi.net/olcek/aile-degerleri-olcegi/ adresinden alındı
57. UNESCO. (2020). World youth report. United Nations. https://doi.org/10.18356/248b499b-en
58. Ünüvar, İ., & Aktaş, H. (2022). Dünya’da ve Türkiye’de Covid-19 pandemisinin ekonomik etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25(1), 124-140. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1017717
59. Yanıklar, C. (2010). Kültürel sermaye, eğitim ve toplumsal tabakalaşma: Pıerre Bourdıeu’nün yeniden üretim kuramına eleştirel bir bakış. Sosyoloji Dergisi, (22), 121-138. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosder/issue/40995/495319
60. Yazıcı, M. (2016). Değerler ve toplumsal yapıda sosyal değerlerin yeri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24 (1), 209-223. https://doi.org/10.18069/fusbed.10221
61. Yılmaz, K. (2024). Eğitim yönetiminde değerler. Ankara: Pegem Akademi