NÖROPAZARLAMA VE BİLİNÇALTI REKLAM KONULARI İLE İLGİLİ MAKALELERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Web of Science (WOS) veri tabanında indekslenen dergilerde yayınlanan ‘‘nöropazarlama’’ ve ‘‘bilinçaltı reklamcılık’’ konuları ile ilgili makalelerin bibliyometrik analizini yapmaktır. Bu doğrultuda Web of Science (WOS) veri tabanında indekslenen neuromarketing (nöropazarlama) konulu 243, subliminal advertising (bilinçaltı reklamcılık) konulu 37 olmak üzere toplam 280 makaleye ulaşılmıştır. Elde edilen veriler, RStudio’da R programlama dili aracılığıyla ve Biblioshiny web ara yüzü ile görselleştirilmiştir. Analizler neticesinde neuromarketing ve subliminal advertising kavramlarıyla ilgili ‘‘yıllık yayın oranları, en çok yayın yapan dergiler, yazarlar, en çok atıf alan yazarlar, en fazla çalışma yapan ülkeler, kurumlar, en fazla atıf yapan ülkeler, en sık kullanılan kelime / kelime grupları, en fazla iş birliği yapan yazar, kurum ve ülkeler, kelimelerin tematik dağılımları ve dönemsel olarak çalışılan konular’’ gibi temel sorulara cevap aranmıştır. Analizler sonucunda söz konusu konularla ilgili en etkin dergilerin Vivat Academia (neuromarketing), Journal of Advertising (subliminal advertising) olduğu belirlenirken, en fazla yayın yapan ülkelerin İspanya (neuromarketing) ve ABD (subliminal advertising) olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Nöropazarlama
• Bilinçaltı Reklamcılık
• Bibliyometrik Analiz

BIBLIOMETRIC ANALYSIS OF ARTICLES ON NEUROMARKETING AND SUBLIMINAL ADVERTISING

Öz

The aim of this study is to conduct a bibliometric analysis of articles on “neuromarketing” and “subliminal advertising” published in journals indexed in the Web of Science (WOS) database. In this direction, a total of 280 articles, 243 on neuromarketing and 37 on subliminal advertising, indexed in the Web of Science (WOS) database were identified. The data obtained were visualized using R programming language in RStudio and Biblioshiny web interface. As a result of the analysis, answers were sought to fundamental questüons related to concepts of neuromarketing and subliminal advertising, annual publication rates, the journals and authors with the highest number of publications, the authors with the highest number of citations, countries and institutions with the highest number of studies, countries with the highest number of citations, most frequently used words / phrases, authors, institutions and countries with the highest number of collaborations, as well as thematic distributions of words and the topics studied over different periods. As a result of the analysis, it was determined that the most influential journals on these subjects are Vivat Academia (for neuromarketing) and the Journal of Adverstising (for subliminal advertising), while the countries with the highest number of publications were identified as Spain (for neuromarketing) and the United States (for subliminal advertising).

Anahtar Kelimeler

• Neuromarketing
• Subliminal Advertising
• Bibliometric Analysis

Kaynakça

1. Acet, D., (2013). Bilinçaltı reklamlar ve bilinçaltı reklamlarda cinsellik öğesinin kullanılması, Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Üretim Yönetimi ve Pazarlama Anabilim Dalı
2. Akan, Ş., Atalık, Ö., & Yücel, N. (2019). Havayolu marka kişiliği algısının geleneksel ve nöropazarlama yöntemleri ile karşılaştırılmasına yönelik bir uygulama. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(4), 207-217.
3. Alparslan, A. M., & Oktar, Ö. F. (2015). Türkiye'de lider-üye etkileşim kuramına dair makale kapsamındaki araştırmalar: Bibliyometrik bir içerik analizi. İşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(1), 107-123.
4. Alyar, P., Pirtini, S., & Yücel, N. (2021). Pazarlamada yeni eğilimler açısından nöropazarlama ve algı yönetimi üzerine bir araştırma. Öneri Dergisi, 16(55), 311-341.
5. Aria, M. & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An r-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959-975. Aria, M., Alterisio, A., Scandurra, A., Pinelli, C. & D’Aniello, B. (2021). The scholar’s best friend: Research trends in dog cognitive and behavioral studies. Animal Cognition, 24, 541–553.
6. Aria, M., Misuraca, M. & Spano, M. (2020). Mapping the evolution of social research and data science on 30 years of social indicators research. Social Indicators Research, 129.
7. Atabay, E., Çizel, B. & Ajanovic, E. (2019). Akıllı şehir araştırmalarının r programı ile bibliometrik analizi. O. Emir (Ed.), 20. Ulusal Turizm Kongresi, Cilt 3. s.1130-1137, Anadolu Üniversitesi Basımevi
8. Başaran, B. (2022). Tüketici Satın Alma Davranışına Yönelik Olarak Bilinçaltı Reklamlarda Kullanılan Korku Ögesinin Göstergebilimsel Yöntemle İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

9. Bayassova, A., & Kazan, H. (2016). Gerçek eylem olarak nöropazarlama: Tüketici davranışları uygulaması. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(5), 71-86.
10. Butler, M. J. (2008). Neuromarketing and the perception of knowledge. Journal of consumer behaviour: An ınternational research review, 7(4‐5), 415-419.
11. Cahlik, T. (2000). Comparison of the maps of science. Scientometrics. 49, 373–387.
12. Cobo, M. J., López-Herrera, A. G., Herrera-Viedma, E., & Herrera, F. (2011). An approach for detecting, quantifying, and visualizing the evolution of a research field: A practical application to the fuzzy sets theory field. Journal of Informetrics, 5(1), 146-166.
13. Çokal, Z., & Büyükkuru, M. (2018). Güncel pazarlama yöntemlerinin turizm sektöründe uygulanabilirliğine yönelik bir değerlendirme. Journal of Multidisciplinary Academic Tourism, 3(2), 53-65.
14. Darıcı, S. (2014). Bilinçaltı Reklamcılık Teknikleri ve Tüketicinin Yönlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı.
15. Devrimsel, M. Y. (2020). Renklerin indirim algısına etkisi üzerine bir nöropazarlama araştırması. Etkileşim, (6), 50-81.
16. Fisher, C. E., Chin, L., & Klitzman, R. (2010). Defining neuromarketing: Practices and professional challenges. Harvard review of psychiatry, 18(4), 230-237.
17. Fortunato, V. C. R., Giraldi, J. D. M. E., & De Oliveira, J. H. C. (2014). A review of studies on neuromarketing: Practical results, techniques, contributions and limitations. Journal Of Management Research, 6(2), 201.
18. Göktaş, B., & Tarakçi, I. E. (2018). Bir tutundurma aracı olarak reklamın sosyal medyada uygulamalarına yönelik bir araştırma: Instagram örneği. Girişimcilik Inovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 2(3), 50-67.
19. Güler, H. (2008). Algıların ötesi: Bilinçaltı reklamcılık bilinçaltı reklamcılığın tüketici davranışları üzerindeki etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
20. Günay, H. F. (2023). Vergi uyumu konusundaki makalelerin web of science veri tabanına dayalı bibliyometrik analizi. International Journal of Public Finance, 8(2), 385-408. https://doi.org/10.30927/ijpf.1291303
21. Gürbüz, F. (2020). Nöropazarlama uygulamalarında ürün grubu ve sektör seçimi. Academic Platform-Journal of Engineering and Science, 8(1), 199-207.
22. Hacıalioğlu, A., & Sağlam, M. (2021). Covid-19 pandemi sürecinde tüketici davranışları ve e-ticaretteki değişimler. Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, 3(1), 16-29.
23. Hırlak, B., & Çolakoğlu, E. (2023). Marka vatandaşlık davranışı literatürünün bibliyometrik analizi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 1532-1551. https://doi.org/10.11616/asbi.1327921
24. Kesek, H., & Gedik, H. (2022). Nöropazarlama yaklaşımının tüketici düşünceleri üzerindeki etkisi: Malatya İnönü Üniversitesi örneği. Kesit Akademi Dergisi, (11), 630-656.
25. Kesek, H., (2017). Nöropazarlama yaklaşımının tüketici davranışları üzerindeki etkisi: Malatya İnönü Üniversitesi örneği. Yüksek Lisans Tezi, Kto Karatay Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı
26. Keskin, S., & Baş, M. (2015). Sosyal medyanin tüketici davranışları üzerine etkisinin belirlenmesi. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(3), 51-69.
27. Koçer, S., & Özsoy, A. (2019). Bilinçaltı reklam: Basılı ve video bilinçaltı reklam çözümlemeleri. The Journal of Academic Social Science, 51(51), 84-115.
28. Kurnaz, A. (2021). Etnosentrizm ile ilgili çalışmaların bibliyometrik analizi, Beykoz Akademi Dergisi, 9(2), 98-118.
29. Lee, N., Broderick, A. J., & Chamberlain, L. (2007). What is ‘neuromarketing’? A discussion and agenda for future research. International Journal of Psychophysiology, 63(2), 199-204.
30. Lim, W. M. (2018). Demystifying neuromarketing. Journal of Business Research, 91, 205-220.
31. Lindstrom, M. (2011). Buy.ology. 1.Baskı, Optimist Yayım Dağıtım.
32. Olivirea C., & Giraldi J. E. (2017). What is neuromarketing? A proposal for a broader and more accurate definition, global business and management research: An international journal, 9(2), 19-29.
33. Öztürk, Ö. (2007). Aldatıcı Televizyon Reklamlarına Karşı Tüketicinin Korunması. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Ensititüsü.
34. Salman, Y. D. D. G. G., & Perker, A. G. B. (2017). Dünya’da ve Türkiye’de nöropazarlama çalışmalarının incelenmesi ve değerlendirilmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 4(3).
35. Sarı, B., Yılmaz, B., & Ferik, A. O. (2019). Pazarlama araştırmalarında yeni bir eğilim olarak nöropazarlama: Türkiye’de nöropazarlama alanında yapılan akademik çalışmalara yönelik bir inceleme. Selçuk İletişim, 12 (2): 1127-1168
36. Sığınç, H. & Koç, B. (2017). Subliminal mesajlar ve gıda tüketimi üzerine bir değerlendirme. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 83-96.
37. Sungur, S. (2007). Bilinçaltı reklamcılık ve toplumsal etkileri. İstanbul Üniversitesi Iletişim Fakültesi Dergisi, 2007(29), 169-182.
38. Trappey, C. (1996). A meta‐analysis of consumer choice and subliminal advertising. Psychology Marketing, 13(5), 517-530.
39. Tsai, M. T., Wen-Ko, L., & Liu, M. L. (2007). The effects of subliminal advertising on consumer attitudes and buying intentions. International Journal of Management, 24(1), 3.
40. Tüzel, N. (2010). Tüketicilerin zihnini okumak: Nöropazarlama ve reklam. Marmara İletişim Dergisi, (16).
41. Ural, T. (2008). Pazarlamada yeni yaklaşım: Nöropazarlama üzerine kuramsal bir değerlendirme. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 421-432.
42. Urgancı, F. (2015). Gerilla Pazarlama ve Etik: Nitel Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Atılım Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı,
43. Yılmaz, G. (2017). Restoranlarda bahşiş ile ilgili yayınlanan makalelerin bibliyometrik analizi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(2), 65-79.
44. Yücel, A., & Şimşek, A. I. (2018). Tüketici davranışlarını analiz etmede nöropazarlama yöntem ve araçlarının kullanımı. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 118-142
45. Yücel, A. & Çubuk, F. (2013). Nöropazarlama ve bilinçaltı reklamcılık yaklaşımlarının karşılaştırılması. Niğde Üniversitesi İibf Dergisi, Cilt: 6, Sayı: 2, 172-183
46. Yücel, A., & Coşkun, P. (2018). Nöropazarlama literatür incelemesi. Fırat University Journal of Social Sciences, 28(2), 157-177.