EXAMINING THE EFFECTS OF AI-BASED APPLICATIONS ON STUDENTS' LANGUAGE SKILLS: INSIGHTS FROM TEACHERS' PERSPECTIVES

Öz

In recent years, rapid technological transformations have led not only to the emergence of new technologies but also to significant advancements in existing ones. In particular, artificial intelligence (AI) technologies are transforming traditional methods in education and creating entirely new paradigms. The necessity for a more active, systematic, and intelligent use of AI has emerged to adapt to the rapidly changing world and to make learning processes more effective. This study was conducted to examine Turkish language teachers’ views on the effects of AI-based applications on students’ four fundamental language skills. Employing a phenomenological research design, the study’s participants consisted of 22 Turkish language teachers working in public secondary schools in Van, Türkiye. A semi-structured interview form was used as the data collection tool. The findings indicate that AI-based applications offer various opportunities in language learning processes and may support the development of students’ all four language skills, particularly through features such as personalized learning, immediate feedback, gamification, and motivation enhancement. However, these effects may vary depending on learner characteristics, the manner in which the applications are used, and the quality of pedagogical design; therefore, careful, conscious, and planned approaches should be adopted when integrating these technologies into educational settings.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence
• Language Skills
• Turkish Education
• Turkish Teachers

YAPAY ZEKÂ TABANLI UYGULAMALARIN ÖĞRENCİLERİN DİL BECERİLERİNE ETKİSİNİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

Öz

Son yıllarda artan hızlı teknolojik dönüşümlerle hem yeni teknolojiler ortaya çıkmakta hem de bilinen teknolojilerde önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Özellikle yapay zekâ teknolojileri, eğitimde geleneksel yöntemleri dönüştürüp yepyeni paradigmalar oluşturmaktadır. Günümüzün hızla değişen dünyasına uyum sağlamak ve öğrenme süreçlerini daha etkili hâle getirmek için yapay zekânın daha aktif, sistemli ve akıllıca kullanılması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu araştırma Türkçe öğretmenlerinin yapay zekâ tabanlı uygulamaların öğrencilerin dört temel dil becerisi üzerindeki etkilerine ilişkin görüşlerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Fenomenoloji (olgubilim) deseninin kullanıldığı bu araştırmanın çalışma grubunu, Van ilindeki resmi ortaokullarda görev yapan 22 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmada, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonunda, yapay zekâ tabanlı uygulamaların dil öğrenme süreçlerinde çeşitli fırsatlar sunduğu, öğrencilerin dört temel dil becerisinde gelişim sağlayabileceği, özellikle bireyselleştirilmiş öğrenme, anında geri bildirim, oyunlaştırma ve motivasyon artırıcı özellikleriyle dikkat çekici katkılar sunduğu görülmektedir. Ancak bu etkilerin öğrenci özelliklerine, uygulamanın kullanım biçimine ve pedagojik tasarımına bağlı olarak değişebileceği; dolayısıyla söz konusu teknolojilerin eğitim ortamlarına entegrasyonunda dikkatli, bilinçli ve planlı yaklaşımların benimsenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zekâ
• Dil Becerileri
• Türkçe Eğitimi
• Türkçe Öğretmenleri

Kaynakça

1. Akbaş, A. (2024). Yapay zekâ ile toplumsal dönüşüm: Sosyolojik perspektif. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 10(22), 151-180.
2. Akdeniz, M., & Özdinç, F. (2021). Eğitimde yapay zekâ konusunda Türkiye adresli çalışmaların incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 912–932. https://doi.org/10.33711/yyuefd.938734:contentReference[oaicite:5]{index=5}
3. Akkaya, N., & Çıvğın, H. (2021). Türkçe eğitiminde yapay zekâ. The Journal of International Education Science, 8(29), 308–322. https://doi.org/10.29228/INESJOURNAL.53915
4. Aleven, V., McLaughlin, E. A., Glenn, R., & Koedinger, K. R. (2010). Intelligent tutoring systems. In R. K. Sawyer (Ed.), The Cambridge Handbook of the Learning Sciences (pp. 275–294).
5. Anderson, J. R., Corbett, A. T., Koedinger, K. R., & Pelletier, R. (1995). Cognitive tutors: Lessons learned. The Journal of the Learning Sciences, 4(2), 167–207. https://doi.org/10.1207/s15327809jls0402_2
6. Arık, G., & Seferoğlu, S.S. (2020). Eğitimde yapay zekâ çalışmaları: Araştırma eğilimleri, karşılaşılan zorluklar ve çözüm önerileri. Nabiyev, V. & Erümit, A.K. (Ed.). Eğitimde yapay zekâ kuramdan uygulamaya içinde. Pegem Yayıncılık
7. Baker, T., & Smith, L. (2019). Educ-AI-tion Rebooted? Exploring the future of artificial intelligence in schools and colleges. Nesta. https://www.nesta.org.uk/report/education-rebooted/
8. Banaz, E. & Demirel, O. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlıklarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 60, 1516-1529. https://doi.org/10.53444/deubefd.1461048

9. Chassignol, M., Khoroshavin, A., Klimova, A., & Bilyatdinova, A. (2018). Artificial intelligence trends in education: A narrative overview. Procedia Computer Science, 136, 16–24. https://doi.org/10.1016/j.procs.2018.08.233
10. Chaudhry, M. A., & Kazim, E. (2021). Artificial intelligence in education (AIEd): A high-level academic and industry note 2021. AI and Ethics, 1(4), 607–618. https://doi.org/10.1007/s43681-021-00074-z
11. Chen, L., Chen, P., & Lin, Z. (2020). Artificial intelligence in education: A review. Ieee Access, 8, 75264-75278.
12. Chen, X., Xie, H., Zou, D., & Hwang, G. J. (2020). Application and theory gaps during therise of artificial intelligence in education. Computers & Education: Artificial Intelligence, 1, 100002. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2020.100002
13. Chen, C. H., Koong, C. S., & Liao, C. (2022). Effects of integrating dynamic assessment into a speech recognition learning design to support students’ English-speaking skills, learning anxiety, and cognitive load. Educational Technology & Society, 25(1), 1–14.
14. Chen, T. J. (2023). ChatGPT and other artificial intelligence applications accelerate scientific writing. Journal of the Chinese Medical Association, 86(4), 351–353. https://doi.org/10.1097/JCMA.0000000000000900
15. Ceylan Çapar, M. & Ceylan, M. (2022). Durum çalışması ve olgubilim desenlerinin karşılaştırılması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 295-312. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227359
16. Clark, A., & Chalmers, D. (1998). The extended mind. Oxford University Press, 58(1), 7-19. https://www.jstor.org/stable/3328150
17. Collins, A. & Halverson, R. (2010). The second educational revolution: rethinking education in the age of technology. Journal of Computer Assisted Learning, 26(1), 18–27. https://doi.org/10.1111/j.1365-2729.2009.00339.x
18. Creswell, J.W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri-Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (Çev. M. Bütün ve S. B. Demir). Siyasal Kitabevi.
19. Divekar, R. R., Drozdal, J., Chabot, S., Zhou, Y., Su, H., Chen, Y., & others. (2022). Foreign language acquisition through artificial intelligence and extended reality: Design and evaluation. Computer Assisted Language Learning, 35(sup1), 2332–2360. https://doi.org/10.1080/09588221.2021.1879162
20. Fathi, J., Rahimi, M., & Derakhshan, A. (2024). Enhancing EFL learners’ speaking skills and willingness to communicate through artificial intelligence-mediated interactions. System, 121, Article 103254. https://doi.org/10.1016/j.system.2024.103254
21. Gökçe, O. (2006). İçerik analizi kurumsal ve pratik bilgiler. Siyasal Kitabevi.
22. Gün, M., & Durmuş Öz, B. (2024). Türkçe eğitiminde yapay zekâ kullanımı: ChatGPT örneği. International Journal of Language Academy, 12(3), 98–119. https://doi.org/10.29228/ijla.76804
23. Heffernan, N. T., & Heffernan, C. L. (2014). The ASSISTments ecosystem: Building a platform that brings scientists and teachers together for minimally invasive research on human learning and teaching. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 24(4), 470–497. https://doi.org/10.1007/s40593-014-0024-x
24. Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign. https://curriculumredesign.org/wp-content/uploads/AI-in-Education.pdf
25. Huang, X., Zou, D., Cheng, G., Chen, X., & Xie, H. (2023). Trends, research themes, and applications of artificial intelligence in language education. Educational Technology & Society, 26(1), 112–131. https://doi.org/10.30191/ETS.202301_26(1).0009
26. Jiang, Y., Li, X., Luo, H., Yin, S., & Kaynak, O. (2022). Quo vadis artificial intelligence?. Discover Artificial Intelligence, 2(1), 1-19. https://doi.org/10.1007/S44163-022-00022-8
27. Kaplan, A., & Haenlein, M. (2019). Siri, Siri, in my hand: Who’s the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence. Business Horizons, 62(1), 15–25. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2018.08.004
28. Karagöl, E., & Yıldırım, D. (2025). Türkçe eğitiminde yapay zekâ kullanımı: Türkçe eğitimcileri yapay zekâ hakkında ne düşünüyor? Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(2), 356-374. https://doi.org/10.16916/aded.1611540
29. Karataş, Z. (2017). Sosyal bilim araştırmalarında paradigma değişimi: Nitel yaklaşımın yükselişi. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 68-86.
30. Kılıç, M. (2021). Pandemi döneminde dijital eğitim teknolojisinin dönüştürücü etkisi bağlamında eğitim hakkı ve eğitim politikaları. Yükseköğretim Dergisi, 11(1), 25-37.
31. Klimova, B., Pikhart, M., Benites, A. D., Lehr, C., & Sanchez-Stockhammer, C. (2023). Neural machine translation in foreign language teaching and learning: A systematic review. Education and Information Technologies, 28(1). https://doi.org/10.1007/s10639-022-11194-2
32. Lee, J. H., Shin, D., & Noh, W. (2023). Artificial intelligence-based content generator technology for young English-as-a-foreign-language learners’ reading enjoyment. RELC Journal, 54(2), 508-516. https://doi.org/10.1177/00336882231165060
33. Leech, B. L. (2002). Asking questions: techniques for semistructured interviews. Political Science and Politics, 35(4), 665-668. https://doi.org/10.1017/S1049096502001129
34. Lu, X. (2018). Natural language processing and intelligent computer-assisted language learning (ICALL). In J. I. Liontas (Ed.), The TESOL encyclopedia of English language teaching (pp. 1–6). Wiley Blackwell. https://doi.org/10.1002/9781118784235.eelt0452
35. Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L. B. (2016). Intelligence unleashed: An argument for AI in education. Pearson. https://www.pearson.com/content/dam/one-dot-com/one-dot-com/global/Files/about-pears on/innovation/open-ideas/Intelligence-Unleashed-Publication.pdf
36. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed). Sage Publications.
37. Nilsson, N. J. (1998). Artificial intelligence: A new synthesis. Morgan Kaufmann.
38. Pressey, S. L. (1950). Development and appraisal of devices providing immediate automatic scoring of objective tests and concomitant self-instruction. The Journal of Psychology, 29(2), 417–447. https://doi.org/10.1080/00223980.1950.9916043
39. Russel J. S., & Norvig, P. (20216). Artificial intelligence: a modern approach. Pearson.
40. Sahito, J. K. M., Panhwar, A. H., & Ramzan, I. (2025). Exploring the impact of artificial intelligence (AI) on the listening skills of English as a second language (ESL) learners. Journal of Applied Linguistics and TESOL, 8(1), 1059–1066. https://jalt.com.pk/index.php/jalt/article/view/427
41. Salvagno, M., Taccone, F. S., & Gerli, A. G. (2023). Can artificial intelligence help for scientific writing?. Critical Care, 27, Article 75. https://doi.org/10.1186/s13054-023-04380-2
42. Schwab, K. (2016). The fourth industrial revolution: What it means, how to respond. World Economic Forum. https://www.weforum.org/agenda/2016/01/the-fourth-industrial-revolution-what-it-means-and-how-to-respond/
43. Shapiro, S. C. (1992). Artificial intelligence. In Encyclopedia of Artificial Intelligence (pp. 54–57). Wiley.
44. Shin, D., Lim, S., & Lee, H. (2020). Examining the effectiveness of AI-powered technology in education: A meta-analysis. Educational Technology Research and Development, 68(3), 63–79. https://doi.org/10.1007/s11423-020-09707-z
45. Shulman, C., & Bostrom, N. (2012). How hard is artificial intelligence? Evolutionary arguments and selection effects. Journal of Consciousness studies, 19(7-8), 103-130.
46. Su, Y., Lin, Y., & Lai, C. (2023). Collaborating with ChatGPT in argumentative writing classes. Assessment & Writing, 57, Article 100752. https://doi.org/10.1016/j.asw.2023.100752
47. Tavşancıl, E. ve Aslan, E. A. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. Epilon.
48. Uğur, S., & Usta, İ. (2025). Yapay zekânın eğitimde kullanımı ile ilgili Türkiye'de yapılan lisansüstü tezlerin bibliyografik analizi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1), 143-163.
49. VanLehn, K. (2006). The behavior of tutoring systems. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 16(3), 227–265.
50. Woolf B (1988) Intelligent Tutoring Systems: A Survey. In: Shrobe HE, American Association for Artificial Intelligence (eds) Exploring Artificial Intelligence. Morgan Kaufmann, San Mateo, CA, pp 1–43. https://doi.org/10.1016/B978-0-934613-67-5.50005-8
51. Woolf, B. P. (2009). Building intelligent interactive tutors: Student-centered strategies for revolutionizing e-learning. Morgan Kaufmann. https://doi.org/10.1016/C2009-0-61839-1
52. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
53. Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education: An ethical perspective. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16(39), 1-27. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0177-8
54. Zileli, E. N. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğreniminde ChatGPT örneği. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 42–51. https://doi.org/10.47770/ukmead.1296013